Chcemy, aby każde dziecko w Polsce miało wygodny i bezpłatny dostęp do lektur szkolnych - zróbmy to razem! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą

Dorzucam się!
Tym razem nie pomogę
Pracuj dla Wolnych Lektur

Pracuj dla Wolnych Lektur! Szukamy fundraiserek i fundraiserów >>>

x

5729 darmowych utworów do których masz prawo

Język Język

Autor: Halina Krahelska,
rodzaj: Epika

  • Halina Krahelska X
  1. Książka ta jest świadectwem potężniejącego w drugiej połowie lat 30. XX wieku buntu robotników przeciw wyzyskowi i niemal feudalnym stosunkom w zakładach pracy. Jest to powieść-reportaż, z dynamiczną akcją, z portretami działaczy związkowych, agentów policji, urzędników i fabrykantów. Są liczne postaci kobiet i wstrząsający wątek traktowanej zwyczajowo przemocy seksualnej w zakładzie pracy. Widzimy sztywność ról społecznych, nici powiązań i wzajemnej usłużności w obrębie klas wyższych, a więc mechanizmy, które powodowały, że ochrona praw robotników przez powołane do tego urzędy państwowe nie mogła być skuteczna. Niektóre fragmenty noszą charakter gorzkiej satyry na stosunki społeczno-polityczne w schyłkowym okresie rządów obozu piłsudczyków.

    Ostatnia część książki nawiązuje do świeżych wówczas i głośnych wydarzeń w krakowskiej fabryce opon „Semperit”. W marcu 1936 roku protest przeciw niskim płacom został krwawo stłumiony przez policję, a jednak pracownikom udało się osiągnąć spełnienie ich postulatów. Pomimo ujęcia tych faktów w formę powieściową, nakład Polskiego strajku został w roku 1937 skonfiskowany przez cenzurę, a Krahelskiej wytoczono proces: wprawdzie pisarka została uniewinniona od zarzutu zniewagi wojewody krakowskiego i okręgowego inspektora pracy, ale skazano ją na grzywnę w wysokości tysiąca złotych za obrazę policji państwowej.

    Po wojnie tylko raz doszło do wznowienia powieści. We współczesnej Polsce działalność i twórczość Haliny Krahelskiej zostały zapomniane, a niewątpliwie zasługują, by przywrócić je naszej pamięci.

    Była autorką wielu książek socjologicznych m.in. Praca kobiet w przemyśle współczesnym (wyd. 1932). Jednakże pisząc „Polski strajk” wolała „zamiast artykułu rojącego się od liczb” obrać formę literacką, aby „zawarte tu dzieje dosięgły łatwiej umysłów i serc obywateli Rzeczypospolitej” (jak uzasadniała we wstępie). Stosunki w znanych jej ośrodkach przemysłu polskiego ukazała na przykładzie fikcyjnej fabryki trykotaży „Szpilka”

Wybrane utwory

Halina Krahelska

Polski strajk

Motywy i tematy

Autor: Halina Krahelska

Ur.
12 maja 1886 w Odessieu
Zm.
19 kwietnia 1945 w Ravensbrück
Najważniejsze dzieła:
Ochrona macierzyństwa robotnicy w przedsiębiorstwach państwowych polskich (1928), Ochrona pracy w Polsce. Stan obecny i drogi dalszego rozwoju (współautor: W. Landau, 1928), Praca kobiet w przemyśle współczesnym (1932), Wspomnienia rewolucjonistki (1934), Ze wspomnień inspektora pracy ((współautorzy: M. Kirstowa, S. Wolski, 1936), Strajk polski (1937), Pamiętnik więźnia Oświęcimia (1942).

Polska pisarka, socjolożka i działaczka społeczna.

Mówiono o niej ,,komunistka"; była gorącą patriotką i demokratką. W młodości, mieszkając w Rosji, przez kilka lat przebywała na zesłaniu za działalność socjalistyczną. W niepodległej Polsce, jako urzędniczka Państwowej Inspekcji Pracy, wizytowała fabryki i brała udział w negocjowaniu sporów zbiorowych. Zajmowała ją szczególnie ochrona zdrowia i macierzyństwa kobiet pracujących. To ona doprowadziła do zakładania żłobków przyfabrycznych. W roku 1937 współzakładała Kluby Demokratyczne, zrzeszające ludzi przeciwnych rozwojowi w Polsce tendencji totalistycznych. We wrześniu 1939 r., podczas oblężenia Warszawy koordynowała ratowanie ludzi spod gruzów zburzonych kamienic i opiekę nad mieszkańcami. Związana z Wojskowym Biurem Historycznym, wchodzącym w skład Biura Informacji i Propagandy Komendy Głównej Armii Krajowej, została zadenuncjowana gestapo, prawdopodobnie przez wrogą jej grupę polskiej skrajnej prawicy. Zmarła z wycieńczenia w obozie koncentracyjnym w Ravensbrück na kilka tygodni przed wyzwoleniem. Jeszcze tam tworzyła projekty usprawnienia ochrony pracy w powojennej Polsce.

Rodzaj: Epika

Brak opisu.
Zamknij

* Ładowanie