Chcemy, aby każde dziecko w Polsce miało wygodny i bezpłatny dostęp do lektur szkolnych - zróbmy to razem! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą

Dorzucam się!
Tym razem nie pomogę
Pracuj dla Wolnych Lektur

Pracuj dla Wolnych Lektur! Szukamy fundraiserek i fundraiserów >>>

x

5759 darmowych utworów do których masz prawo

Język Język

Motyw: Krzywda,
motyw: Polak,
autor: Andrzej Kijowski

  • Andrzej Kijowski X
  1. Andrzej Kijowski, Listopadowy wieczór

Motyw: Krzywda

Uwzględniliśmy ten temat na naszej liście, ponieważ teksty literackie często pomyślane są tak, aby zwracać uwagę czytelników na krzywdę jednostek i grup ludzi, wskazywać jej źródła i — ewentualnie — sposoby służące zaradzeniu takiej sytuacji. Celem może być tu interwencja lub tylko zwiększenie wrażliwości na los bliźnich. Przy tym krzywda bywa różnie definiowana, ponieważ postrzegana jest z rozmaitych perspektyw. Otwiera to możliwość głębszej interpretacji światopoglądu wpisanego w tekst. Wśród utworów, w których motyw ten się pojawia, wymienić można np. Chłopów Reymonta.

Motyw: Polak

Dość często pojawiają się w naszej literaturze wypowiedzi na temat charakteru Polaków, ich specyficznych cnót i przywar. W ten sposób (szczególnie od czasów renesansu) kształtowały się wszystkie stereotypy dotyczące różnych narodowości. Jednakże w związku z sytuacją Polaków pod zaborami — sytuacją narodu bez państwa — w literaturze romantycznej i postromantycznej nasiliła się częstotliwość prób zdefiniowania polskości oraz wynikających stąd obowiązków. Chodziło przede wszystkim o obowiązki patriotyczne i obyczajowe, wiążące się z zachowaniem tradycji oraz podtrzymaniem pamięci o wspólnej historii. Jednakże próby ujednolicenia i ujednoznacznienia standardów i wzorców mających określać tożsamość wielomilionowej społeczności żyjącej w obrębie trzech różnych państw (o odmiennych systemach prawno-politycznych i w związku z tym realiach życia) – musiały budzić kontrowersje (szczególnie, że większość definicji było formułowanych z perspektywy emigrantów). W związku z tym kwestia polskości zaczęła często wiązać się z pojęciem (rozmaicie definiowanej) zdrady. Należy też pamiętać, że tożsamość Polaków kształtowała się w przeciwstawieniu do narodowości ościennych — głównie Rosjan i Niemców oraz innych obcych (jako takich zaczęto szczególnie ostro postrzegać Żydów). Te trudności, spory i antagonizmy znajdą odzwierciedlenie w zaznaczanych przez nas fragmentach.

Autor: Andrzej Kijowski

Ur.
29 listopada 1928 w Krakowie
Zm.
29 czerwca 1985 w Warszawie
Najważniejsze dzieła:
Listopadowy wieczór (1971), Dziecko przez ptaka przyniesione (1968), (1983)

Krytyk literacki, eseista, prozaik i scenarzysta. Absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego, uczestnik seminarium prof. Kazimierza Wyki, czołowy przedstawiciel tzw. krakowskiej szkoły krytyki literackiej. Redaktor Wydawnictwa Literackiego w Krakowie (1954--1955), następnie Państwowego Instytutu Wydawniczego (1955--1958), od 1958 r. związany stale z redakcją ,,Twórczości", gdzie w okresie objęcia go przez cenzurę zakazem publikacji, ukazywały się pod pseudonimem jego felietony ,,Kroniki Dedala". Publikował także m.in. w ,,Przeglądzie Kulturalnym" i ,,Tygodniku Powszechnym".

W latach 1967--1968 był kierownikiem literackim Teatru Dramatycznego w Warszawie; usunięty ze stanowiska po wydarzeniach marcowych, stał się autorem tekstu protestu pisarzy polskich przeciwko cenzurze w związku z zakazem dalszych przedstawień Dziadów Mickiewicza w reż. Kazimierza Dejmka (rezolucja została przyjęta 29 lutego 1968 na nadzwyczajnym zebraniu Oddziału Warszawskiego ZLP); był następnie sygnatariuszem Listu 15 (w spr. uzyskania dla Polaków w ZSRR praw, m.in. Możliwości przyjazdu do Polski oraz swobód w zakresie kultury, oświaty i religii; 1974) i Memorału 101 (protest polskich intelektualistów przeciwko zmianom konstytucji PRL, obejmujących zapisy o przewodniej roli PZPR w państwie oraz nienaruszalnym sojuszu z ZSRR; 1976); współtwórca i współautor tekstów programowych opozycyjnego Polskiego Porozumienia Niepodległościowego (PPN, 1976); jeden z założycieli i wykładowca Towarzystwa Kursów Naukowych; uczestnik Kongresu Kultury Polskiej w 1981; po wprowadzeniu stanu wojennego internowany w Jaworzu.

Był autorem scenariuszy do filmów w reżyserii Wojciecha Jerzego Hasa Szyfry (1966), Andrzeja Wajdy Wesele (1972) i Dyrygent (1979), Stanisława Różewicza Pasja (1977), Krzysztofa Zanussiego Z dalekiego kraju (1981) i in.

Zamknij

* Ładowanie