Podczas spotkania księdza Kamińskiego ze szlachtą i żołnierzami pojawia się temat miłości wobec nieprzyjaciela.
Kwestia ta jest bardzo trudna do zrozumienia dla wojaków, którzy przyzwyczajeni są do tego, by wrogowi zadawać śmierć. Ksiądz Kamiński, by pouczyć swoich towarzyszy, opowiada o swoim doświadczeniu. Polecił kiedyś zabić czternaścioro mieszkańców wsi, w tym starców i dzieci, w odwecie za zniszczenie jednego z fortów przez powstańców Chmielnickiego. Nie mając na czym powiesić jeńców, ściął ich u stóp krzyża, ofiarowując niczym wota, i był przekonany, że Chrystus będzie zadowolony z takiej ofiary. W nocy jednak miał sen, który poruszył jego sumienie i sprawił, że Kamiński odmienił swoje życie.
Z kurzem krwi bratniej to nowela Henryka Sienkiewicza, w której autor rozważa ważny problem chrześcijańskiej postawy wobec nieprzyjaciół i próby przełamania nienawiści. Porusza również kwestię zbiorowej odpowiedzialności — czy za złe uczynki swoich rodaków, zwłaszcza z przeszłości, muszą cierpieć niewinni współcześni? Utwór jest ważną wskazówką nie tylko dla XIX-wiecznego społeczeństwa polskiego, ale nie traci na aktualności również dzisiaj.
