TPWL

Wolne Lektury potrzebują pomocy! Wesprzyj bezpłatną bibliotekę internetową i przeczytaj utwory napisane specjalnie dla Ciebie.

x
  1. Pamięć: 1
  2. Poezja: 1
  3. Śmierć bohaterska: 1

Kazimierz Przerwa-TetmajerPochwała dawnej dzielności greckiej

Strofa I

1

Młodzieńcze grecki, co silny i śmiały,

jednegoś pragnął: nieśmiertelnej chwały;

jedną miał dumę: piersią swą zastawić

zagrożoną ojczyznę,

5

ubogie wzgórza i pola nieżyzne

od klęsk wybawić:

ku twej, o mężny, sławie i pamięci

pieśń niech się moja dziś wzniesie i święci.

W bystre i zimne Eurotasu[1] wody

10

młodzieńców Sparty skakał zastęp młody;

przez dzikie knieje, ostępy i chaszcze

długokłego dzika

ścigali; morze nawie[2] Ateńczyka

otwiera paszcze;

15

tessalskich[3] źrebców z wichrowymi grzywy[4]

dosiąść tam żaden nie bywał leniwy.

Strofa II

Naprzeciw Persów strasznej nawały

lwem na bawołu[5] szedł hufiec mały.

Przeszli z Aresa[6] krwawych wysieków[7]

20

w podziw potomnych, najdalszych wieków.

Śmierć bohaterskaPod Maratonem[8] i Salaminą[9]

ci, co polegli w walce, nie giną,

lecz drugim życiem z martwych ocknięci,

wiek na wiek walą[10] w ludzkiej pamięci.

25

Trzystu Spartanów w Termopil[11] jarze

bogom z czar wino wylało w darze.

Kserksesa[12] milion gdy w nich uderzy:

milion od trzystu pierzchnął puklerzy[13].

Zdradą zwalczeni, legli nareszcie.

30

Brzmiał krzyk tryumfu po całym mieście,

bo ni jednego z nich nie ujrzano,

by krwawił raną w plecy zadaną.

Strofa III

Delfy[14] gdy wrogów tłumem oblężone,

dwóch bohaterów daje im obronę,

35

jak wilków stado płoszące dwa tury;

w Sparcie piersi mieszkańców

miast[15] bram obronnych były i miast szańców;

w Hades[16] ponury

Epaminondas[17] gdy szedł: to mu starczy,

40

że wróg nie uniósł z pola jego tarczy.

Poezja, PamięćPindar[18] efebów[19] idących w zawody

przez wiecznotrwałe upamiętnił ody;

jak potok deszczem spiętrzony nad brzegi,

co z gór się stromych pieni:

45

on się, ogromny, stacza ku bezdeni.

Wieków szeregi

idą. Tak niegdyś czyny czczono dzielne,

czyn wzajem pieśni budził nieśmiertelne.

Przypisy

[1]

Eurotas — rzeka w Sparcie. [przypis edytorski]

[2]

nawa (daw.) — statek, okręt. [przypis edytorski]

[3]

Tessalia — kraina historyczna w Grecji, obecnie region administracyjny. [przypis edytorski]

[4]

grzywy — dziś popr. forma N.lm: grzywami. [przypis edytorski]

[5]

lwem na bawołu — archaiczna forma porównania, dziś powiedziano by: jak lew na bawoła. [przypis edytorski]

[6]

Ares (mit. gr.) — bóg wojny i bitewnego szału. [przypis edytorski]

[7]

wysieki — tu: siekanina, bitwa. [przypis edytorski]

[8]

bitwa pod Maratonem — stoczona w 490 p.n.e.; Ateńczycy pod dowództwem Miltiadesa rozbili w niej perską armię inwazyjną. [przypis edytorski]

[9]

bitwa pod Salaminą — stoczona w 480 p.n.e.; sprzymierzona flota grecka pokonała wówczas inwazyjną flotę perską, wykorzystując fakt, że wąska cieśnina między wyspą Salaminą a lądem stałym uniemożliwia Persom rozwinięcie szyku. [przypis edytorski]

[10]

wiek na wiek walą — w niektórych przedrukach błędnie: żyją. [przypis autorski]

[11]

bitwa pod Termopilami — stoczona w r. 480 p.n.e; wojska greckie przegrały, broniąc wąwozu zamykającego drogę do Aten; w ostatniej fazie bitwy Persom opierało się jedynie 300 Spartan. [przypis edytorski]

[12]

Kserkses (ok. 517 p.n.e.–465 p.n.e.) — władca (szachinszach) perski, zorganizował nieudaną kampanię wojenną przeciw Grekom. [przypis edytorski]

[13]

puklerz — rodzaj okrągłej tarczy. [przypis edytorski]

[14]

Delfy — miasto greckie u stóp Parnasu, sławne ze świątyni i z wyroczni. [przypis edytorski]

[15]

miast (daw.) — zamiast. [przypis edytorski]

[16]

Hades (mit. gr.) — kraina umarłych (starożytni Grecy nie znali podziału na niebo i piekło). [przypis edytorski]

[17]

Epaminondas (ok. 420 p.n.e.–362 p.n.e.) — wojskowy i polityk z Teb, kilkakrotnie pokonał Spartę. [przypis edytorski]

[18]

Pindar — ur. między 522 a 518 p.n.e., zm. między 443 a 438, poeta grecki, napisał wiele pieśni na cześć zwycięzców Olimpiad. [przypis edytorski]

[19]

efeb — tu: piękny młodzieniec (pierwotnie słowo to oznaczało mężczyznę w wieku 18-20 lat w trakcie obowiązkowej służby wojskowej). [przypis edytorski]

Close
Please wait...