Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
300 000 zł

Cześć, jestem Dominik. Jestem właścicielem Postęp Studio i razem z Wolnymi Lekturami od ponad dwóch lat realizujemy dla Was audiobooki, których możecie słuchać za darmo.

Z tego miejsca chciałbym Was też zaprosić do wspierania po prostu Wolnych Lektur, bo Wolne Lektury istnieją właśnie dzięki Wam i dzięki Wam mogą takie projekty tu działać. Tylko po prostu liczą na mały gest od Was, od Ciebie, który może przyczynić się do tego, żeby nasza kultura mogła dalej trwać, istnieć i zachować się na lata.

Zapraszam do wsparcia.

Wesprzyj Wolne Lektury — teraz, zanim zapomnisz
Szacowany czas do końca: -
Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Pochwała dawnej dzielności greckiej
  1. Pamięć: 1
  2. Poezja: 1
  3. Śmierć bohaterska: 1

Kazimierz Przerwa-TetmajerPochwała dawnej dzielności greckiej

Strofa I

1
Młodzieńcze grecki, co silny i śmiały,
jednegoś pragnął: nieśmiertelnej chwały;
jedną miał dumę: piersią swą zastawić
zagrożoną ojczyznę,
5
ubogie wzgórza i pola nieżyzne
od klęsk wybawić:
ku twej, o mężny, sławie i pamięci
pieśń niech się moja dziś wzniesie i święci.
W bystre i zimne Eurotasu[1] wody
10
młodzieńców Sparty skakał zastęp młody;
przez dzikie knieje, ostępy i chaszcze
długokłego dzika
ścigali; morze nawie[2] Ateńczyka
otwiera paszcze;
15
tessalskich[3] źrebców z wichrowymi grzywy[4]
dosiąść tam żaden nie bywał leniwy.

Strofa II

Naprzeciw Persów strasznej nawały
lwem na bawołu[5] szedł hufiec mały.
Przeszli z Aresa[6] krwawych wysieków[7]
20
w podziw potomnych, najdalszych wieków.
Śmierć bohaterskaPod Maratonem[8] i Salaminą[9]
ci, co polegli w walce, nie giną,
lecz drugim życiem z martwych ocknięci,
wiek na wiek walą[10] w ludzkiej pamięci.
25
Trzystu Spartanów w Termopil[11] jarze
bogom z czar wino wylało w darze.
Kserksesa[12] milion gdy w nich uderzy:
milion od trzystu pierzchnął puklerzy[13].
Zdradą zwalczeni, legli nareszcie.
30
Brzmiał krzyk tryumfu po całym mieście,
bo ni jednego z nich nie ujrzano,
by krwawił raną w plecy zadaną.

Strofa III

Delfy[14] gdy wrogów tłumem oblężone,
dwóch bohaterów daje im obronę,
35
jak wilków stado płoszące dwa tury;
w Sparcie piersi mieszkańców
miast[15] bram obronnych były i miast szańców;
w Hades[16] ponury
Epaminondas[17] gdy szedł: to mu starczy,
40
że wróg nie uniósł z pola jego tarczy.
Poezja, PamięćPindar[18] efebów[19] idących w zawody
przez wiecznotrwałe upamiętnił ody;
jak potok deszczem spiętrzony nad brzegi,
co z gór się stromych pieni:
45
on się, ogromny, stacza ku bezdeni.
Wieków szeregi
idą. Tak niegdyś czyny czczono dzielne,
czyn wzajem pieśni budził nieśmiertelne.

Przypisy

[1]

Eurotas — rzeka w Sparcie. [przypis edytorski]

[2]

nawa (daw.) — statek, okręt. [przypis edytorski]

[3]

Tessalia — kraina historyczna w Grecji, obecnie region administracyjny. [przypis edytorski]

[4]

grzywy — dziś popr. forma N.lm: grzywami. [przypis edytorski]

[5]

lwem na bawołu — archaiczna forma porównania, dziś powiedziano by: jak lew na bawoła. [przypis edytorski]

[6]

Ares (mit. gr.) — bóg wojny i bitewnego szału. [przypis edytorski]

[7]

wysieki — tu: siekanina, bitwa. [przypis edytorski]

[8]

bitwa pod Maratonem — stoczona w 490 p.n.e.; Ateńczycy pod dowództwem Miltiadesa rozbili w niej perską armię inwazyjną. [przypis edytorski]

[9]

bitwa pod Salaminą — stoczona w 480 p.n.e.; sprzymierzona flota grecka pokonała wówczas inwazyjną flotę perską, wykorzystując fakt, że wąska cieśnina między wyspą Salaminą a lądem stałym uniemożliwia Persom rozwinięcie szyku. [przypis edytorski]

[10]

wiek na wiek walą — w niektórych przedrukach błędnie: żyją. [przypis autorski]

[11]

bitwa pod Termopilami — stoczona w r. 480 p.n.e; wojska greckie przegrały, broniąc wąwozu zamykającego drogę do Aten; w ostatniej fazie bitwy Persom opierało się jedynie 300 Spartan. [przypis edytorski]

[12]

Kserkses (ok. 517 p.n.e.–465 p.n.e.) — władca (szachinszach) perski, zorganizował nieudaną kampanię wojenną przeciw Grekom. [przypis edytorski]

[13]

puklerz — rodzaj okrągłej tarczy. [przypis edytorski]

[14]

Delfy — miasto greckie u stóp Parnasu, sławne ze świątyni i z wyroczni. [przypis edytorski]

[15]

miast (daw.) — zamiast. [przypis edytorski]

[16]

Hades (mit. gr.) — kraina umarłych (starożytni Grecy nie znali podziału na niebo i piekło). [przypis edytorski]

[17]

Epaminondas (ok. 420 p.n.e.–362 p.n.e.) — wojskowy i polityk z Teb, kilkakrotnie pokonał Spartę. [przypis edytorski]

[18]

Pindar — ur. między 522 a 518 p.n.e., zm. między 443 a 438, poeta grecki, napisał wiele pieśni na cześć zwycięzców Olimpiad. [przypis edytorski]

[19]

efeb — tu: piękny młodzieniec (pierwotnie słowo to oznaczało mężczyznę w wieku 18-20 lat w trakcie obowiązkowej służby wojskowej). [przypis edytorski]

Bezpieczne płatności zapewniają: PayU Visa MasterCard PayPal

Dane do przelewu tradycyjnego:

nazwa odbiorcy

Fundacja Wolne Lektury

adres odbiorcy

ul. Marszałkowska 84/92 lok. 125, 00-514 Warszawa

numer konta

75 1090 2851 0000 0001 4324 3317

tytuł przelewu

Darowizna na Wolne Lektury + twoja nazwa użytkownika lub e-mail

wpłaty w EUR

PL88 1090 2851 0000 0001 4324 3374

Wpłaty w USD

PL82 1090 2851 0000 0001 4324 3385

SWIFT

WBKPPLPP

x
Skopiuj link Skopiuj cytat
Zakładka Istniejąca zakładka Notka
Słuchaj od tego miejsca