Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
600 000 zł

Cześć ludzie!

Tu Patyczak, Brudne Dzieci Sida! Lubię biegać, lubię grać, ale czytać wprost uwielbiam. Dlatego wspieram skromnym, ale za to regularnym comiesięcznym zleceniem stałym Fundację Wolne Lektury. Napisałem nawet wiersz:

Czy wolisz czytać w domu, czy na łonie natury,
Zapraszam! Wspierajmy razem Fundację Wolne Lektury!

Wspieram Wolne Lektury!
Kornel Makuszyński, Awantury arabskie
Posłuchaj w ElevenReader

Pobieranie e-booka

Wybierz wersję dla siebie:

.pdf

Jeśli planujesz wydruk albo lekturę na urządzeniu mobilnym bez dodatkowych aplikacji.

.epub

Uniwersalny format e-booków, obsługiwany przez większość czytników sprzętowych i aplikacji na urządzenia mobilne.

.mobi

Natywny format dla czytnika Amazon Kindle.

Zbiór pięciu humorystycznych opowiadań dla dorosłych, stylizowanych na wschodnie baśnie i legendy z tysiąca i jednej nocy, opublikowany po raz pierwszy w roku 1913.

Awantury arabskie powstały we wczesnym okresie twórczości Kornela Makuszyńskiego, kiedy mieszkał we Lwowie i publikował przede wszystkim felietony, recenzje literackie i teatralne oraz humoreski, nowele i opowiadania. Choć już wtedy pisał bajki dla dzieci, np. Szewc Kopytko i kaczor Kwak, większość jego tekstów sprzed pierwszej wojny światowej adresowana była do dorosłych i odeszła w zapomnienie. Pisaniem książek dla młodzieży, które przyniosło mu trwającą do dziś popularność, Makuszyński zajął się dopiero w latach dwudziestych.

W kolejnych, powojennych pokoleniach, z powodu niezmiennie lubianych i wielokrotnie ekranizowanych powieści dla młodzieży, jak również komiksów i filmów animowanych dla dzieci o Koziołku Matołku, Kornel Makuszyński coraz częściej zaczął być kojarzony wyłącznie jako twórca książek dla młodych czytelniczek i czytelników. W połączeniu z humorystycznym charakterem opowiadań z Awantur arabskich, stylizowanych na wschodnie baśniowe opowieści, spowodowało to, że na półki księgarni i bibliotek trafiają one niekiedy do działu literatury dziecięcej i młodzieżowej.

Jednak w lekkich, pełnych humoru, groteski i satyry historyjkach, rozgrywających się w fantastycznej scenerii egzotycznego Bliskiego Wschodu, pojawiają się nieodpowiednie dla młodego czytelnika szczegóły obyczajowe i wyraźny seksizm. Makuszyński, który jako jeden z pierwszych w literaturze światowej uczynił głównymi bohaterkami powieści rezolutne, niezależne, nowoczesne dziewczęta, przeżywające zwariowane przygody (Panna z mokrą głową, Szaleństwa panny Ewy) — o dziwo! — we wszystkich Awanturach arabskich przedstawia dorosłe, dojrzałe kobiety wyłącznie w negatywnym świetle, jako niewierne, nadmiernie gadatliwe, nieufne i kłamliwe. Zbyt często powtarzane kpiny i lekceważący stosunek do kobiet, na co, co prawda, w czasach autora było dużo większe społeczne przyzwolenie, wywołują dziś pewien niesmak. Nie sposób jednak zaprzeczyć, że poza tą wadą Awantury arabskie pozostają zabawną i ciekawą lekturą dla dorosłego czytelnika.

Aż do piątej edycji, z roku 1927, ostatniej za życia autora, Awantury arabskie zawierały jeszcze dwie, kończące tomik nowele: Ostatni Centaur oraz Z nowych dni: Złotowłosa dziewczynka. Ponieważ tematyką i nastrojem zupełnie odbiegają od reszty opowiadań i od tytułu zbioru, w kolejnych wydaniach Awantur arabskich zwykło się je pomijać. Złotowłosa dziewczynka została wykorzystana przez autora jako ostatni rozdział opublikowanej w roku 1925 wspomnieniowej powieści Bezgrzeszne lata.

Książka Awantury arabskie Kornela Makuszyńskiego dostępne jest jako e-book (EPUB i Mobi Kindle) oraz plik PDF.

O autorze

Kornel Makuszyński
fot. autor nieznany, domena publiczna, Wikimedia Commons

Kornel Makuszyński

Ur.
8 stycznia 1884 w Stryj
Zm.
31 lipca 1953 w Zakopane
Najważniejsze dzieła:
humoreski (1910), Bardzo dziwne bajki (1916), Bezgrzeszne lata (1925), O dwóch takich co ukradli księżyc (1928), Przyjaciel wesołego diabła (1930), Panna z mokrą głową (1932), Wyprawa pod psem (1935), Awantura o Basię (1937), Szaleństwa panny Ewy (1940), Koziołek-Matołek, Małpka Fiki-Miki, Szatan z siódmej klasy

Kornel Makuszyński to polski poeta i prozaik, krytyk teatralny, publicysta, felietonista oraz członek Polskiej Akademii Nauk. Jeden z bardziej popularnych pisarzy dwudziestolecia międzywojennego, twórca lubianych książek dla dzieci, młodzieży i dorosłych czytelników, a także jeden z – wraz z Marianem Walentynowiczem – pionierów komiksu (seria o przygodach Koziołka Matołka).

Autor ,Awantury o Basię przyszedł na świat w 1884 roku w Stryju, znajdującym się wówczas pod zaborem austriackim. Pochodził z wielodzietnej, wojskowo-urzędniczej rodziny. Ojciec Kornela Makuszyńskiego zmarł, gdy chłopiec miał zaledwie 10 lat – niedługo potem matka wraz z dziećmi przeprowadziła się do Przemyśla, gdzie przyszły pisarz rozpoczął naukę w szkole, następnie edukację kontynuował we Lwowie.

Makuszyński pierwsze wiersze zaczął pisać jako nastolatek – co ciekawe, jego recenzentem był wówczas Leopold Staff. We Lwowie przyszły autor Awantury o Basię studiował polonistykę i romanistykę (tę ostatnią również na paryskiej Sorbonie), wiele także podróżował --- w towarzystwie Kasprowicza, Staffa i Orkana zwiedził między innymi Włochy i Niemcy.

W 1911 roku Kornel Makuszyński ożenił się z Emilią Bażeńską. Początkowo młodzi mieszkali na Litwie i Ukrainie – przez jakiś czas pisarz był nawet kierownikiem literackim Teatru Polskiego w Kijowie, jednak po I wojnie osiedlili się na warszawskim Mokotowie. W stolicy Makuszyński stał się szybko znaczącym członkiem środowiska literackiego i jego kariera pisarska nabrała rozpędu. Po śmierci pierwszej żony wziął ponownie ślub ze śpiewaczką Janiną Gluzińską.

W Warszawie pisarz przeżył okupację niemiecką, a podczas powstania warszawskiego współpracował z prasą podziemną. Pod koniec wojny przeniósł się do Krakowa, a w 1944 roku zamieszkał na stałe w ukochanym Zakopanem, gdzie zmarł 31 lipca 1953 r.

Warto zaznaczyć, że powojenne życie osobiste i zawodowe Kornela Makuszyńskiego naznaczone było politycznymi represjami – jego książki zostały objęte zakazem publikowania jako niespójne z obowiązującymi wytycznymi socrealizmu w sztuce. Ponadto ich autor naraził się przyszłej władzy jeszcze przed II wojną, wchodząc w konflikt z przyszłym wielokrotnym ministrem, Wincentym Rzymowskim.

Obecnie książki Makuszyńskiego odzyskały popularność, a on sam jest dzisiaj patronem wielu szkół i doczekał się nagrody literackiej swego imienia, przyznawanej od 1994 roku.