Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
300 000 zł

Cześć! Nazywam się Magdalena Herman-Urbańska. Jestem aktorką i lektorką i miałam przyjemność czytać audiobook dla Wolnych Lektur.

Nie wiem, czy wiecie, na czym to polega. Wolne lektury udostępniają swoje audiobooki za darmo, ale żeby ta inicjatywa dalej mogła trwać, potrzebują wsparcia finansowego. Więc jeśli tylko możecie, to bardzo gorąco zachęcam z całego serducha, żeby wpłacać, link będzie pewnie gdzieś tu albo tu, albo w opisie.

Zapraszam do wsparcia.

Wesprzyj Wolne Lektury — teraz, zanim zapomnisz
Karol Darwin, O powstawaniu gatunków drogą doboru naturalnego
Posłuchaj w ElevenReader

Wybierz wersję dla siebie:

.pdf

Jeśli planujesz wydruk albo lekturę na urządzeniu mobilnym bez dodatkowych aplikacji.

.epub

Uniwersalny format e-booków, obsługiwany przez większość czytników sprzętowych i aplikacji na urządzenia mobilne.

.mobi

Natywny format dla czytnika Amazon Kindle.

Przełom, jakiego dokonała w przyrodoznawstwie przedstawiona przez Darwina teoria ewolucji, bywa często porównywany z przewrotem kopernikańskim w naukach fizycznych. Łączy je nie tylko rezygnacja z dostosowywania poglądów naukowych do literalnie odczytywanej Biblii i podważenie antropocentrycznej wizji świata. Sam Darwin w swoim dziele przywołuje heliocentryzm i dawne krytyki wysuwane wobec dokonanego przez Newtona „największego odkrycia ducha ludzkiego”. Trzy prawa ruchu wraz z prawem powszechnego ciążenia wyjaśniały wszelkie rodzaje ruchów na Ziemi i na niebie, położyły podwaliny pod nowożytną fizykę. Przed dziełem Darwina przyrodoznawstwo było dziedziną przypominającą kolekcjonowanie znaczków pocztowych. Zgromadzono wiele okazów, opisano rozmaite rodzaje zwierząt i roślin, pogrupowano je w gromady, rodziny, gatunki. Lecz brakowało ogólnych prawideł, które pozwalałyby zrozumieć skrzętnie zbierane fakty. Teoria ewolucji wyjaśniała, skąd bierze się różnorodność i zmienność życia, spajając poszczególne dziedziny przyrodoznawstwa w jeden system. Powstała nowożytna biologia.

Praca Darwina jest jednak pod pewnym względem odmienna od dzieł Kopernika i Newtona, wydanych po łacinie i wymagających od czytelnika przygotowania matematycznego. „O powstawaniu gatunków” to książka napisana od początku w języku narodowym, w sposób jasny i zrozumiały nawet dla niespecjalistów, dzięki czemu zaraz po publikacji znalazła bardzo szerokie grono odbiorów.

Karola Darwina pochowano w Opactwie Westminsterskim, w pobliżu grobu Newtona.

O autorze

Karol Darwin
fot. Julia Margaret Cameron (1815–1879), domena publiczna

Karol Darwin

Ur.
12 lutego 1809
Zm.
19 kwietnia 1882
Najważniejsze dzieła:
O powstawaniu gatunków (1859), Zmienność udomowionych roślin i zwierząt (1868), O pochodzeniu człowieka i doborze w odniesieniu do płci (1871)

Wybitny brytyjski przyrodnik i geolog, początkowo studiował medycynę, następnie nauki przyrodnicze. Obserwacje dokonane w czasie pięcioletniej wyprawy badawczej na statku HMS Beagle zainspirowały go do bliższego zbadania zmian, jakim podlegają gatunki, w wyniku czego w 1838 roku stworzył zarys teorii doboru naturalnego. Po 20 latach badań opublikował obszerne dzieło O powstawaniu gatunków, wyjaśniające różnorodność biologiczną, będące jedną z najważniejszych prac w historii nauk przyrodniczych.