![Za pięć dwunasta](/media/book/cover_clean/szlengel-za-piec-dwunasta_XvKVGna.jpg)
Władysław Szlengel
Za pięć dwunasta
Przeklinam za tych, co kląć już nie mogą,
I za tych, co nie usłyszą pobudki...
Używając tego hasła wskazujemy przykłady szczególnego naznaczenia egzystencji, jakiego doświadcza choćby Judasz w jednym z Hymnów Kasprowicza: jest wyrzutkiem ludzkości i po zdradzie, którą popełnił, nic co zrobi nie może już wyjść na dobre. Niekiedy poczucie przekleństwa ciążącego na danej osobie może być elementem pejzażu wewnętrznego i indywidualnym jedynie odczuciem. Innym razem przekleństwo może być sygnalizowane przez zachowanie całej grupy; w związku z tym motywem można też mówić o ziemi czy miejscu przeklętym.