Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
600 000 zł

Cześć! Jestem ambasadorem Wolnych Lektur, bo wierzę że literatura i edukacja powinny być dostępne dla każdego bez żadnych barier. A Wolne Lektury od lat przygotowują darmowe lektury, objaśnienia, audiobooki i nowe opracowania, żeby szkoła i ludzie mogli po prostu korzystać z klasyki łatwo i przyjemnie.

To jednak nie działa samo z siebie. Wolne Lektury nie mają stałego dofinansowania z instytucji. Utrzymanie i rozwój opierają się na wnioskach i projektach.

Dlatego wspólne wsparcie jest kluczowe, żeby móc działać stabilnie. Jeżeli uważasz, że darmowy dostęp do książek jest sensowny, to dowolnie wesprzyj Wolne Lektury.

Adam Fidusiewicz

Wesprzyj Wolne Lektury — teraz, zanim zapomnisz

Sielanka

Sortuj:

Sielanka Eliza Orzeszkowa

O gatunku

Sielanka

Gatunek literacki przedstawiający życie codzienne, w szczególności rozterki miłosne pasterzy, rolników, rybaków czy też myśliwych. Kształtem przypomina ona najczęściej liryczny monolog poprzedzony lub przepleciony opisem albo dialogiem, może jednak również przybierać formę niewielkiego utworu scenicznego. Charakterystyczne jest dla niej przyjemne tło zdarzeń (locus amoenus), którego ważny element stanowi łagodna i przyjazna człowiekowi przyroda. Sielanka często wykorzystuje też motywy arkadyjskie związane z wizją szczęśliwego bytu pośmiertnego, a także topos Et in Arcadia Ego.

Sielanka ukształtowana została przez greckiego poetę Teokryta w III wieku p.n.e. Innym przykładem antycznych sielanek są Bukoliki Wergiliusza. Gatunek był szczególnie popularny w renesansie i baroku - sielanki pisali wtedy m.in. Jan Kochanowski (Pieśń świętojańska o Sobótce), Szymon Szymonowic (Sielanki) oraz Bartłomiej Zimorowic (Sielanki nowe ruskie). Dostosowali oni antyczny kostium sielanki do polskich realiów dzięki spolszczeniu nazw czy urealnieniu scenerii i wydarzeń z życia wsi.

Tradycja sielankowa kontynuowana była w oświeceniu za sprawą Franciszka Zabłockiego i Franciszka Dionizego Kniaźnina.