Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
600 000 zł

Dlaczego wspieram Wolne Lektury?

Bo gdybym miał kupować wszystkie książki, które chciałbym przeczytać, to nie starczyłoby mi miejsca w domu.

A tak, mam je wszystkie w telefonie, w aplikacji.

Andrzej, darczyńca Wolnych Lektur

Zrób to, co ja i wspieraj Wolne Lektury
Strona główna Katalog Gatunek

Gawęda szlachecka

Sortuj:

gawędy szlacheckie

Romantyzm Epika Henryk Rzewuski Anioł Bieda Błogosławieństwo Bogactwo Bóg Chłop Chrystus Dziecko Gra Grzeczność Hańba Interes Kara Kłótnia Korzyść Król Krzywda Ksiądz Mądrość Obowiązek Obyczaje Ofiara Ojczyzna Oświadczyny Patriota Pieniądz Pijaństwo Pojedynek Polak Polityka Polska Powstanie Pozycja społeczna Prawo Przemoc Przywódca Pustynia Religia Rodzina Rosja Rosjanin Rozum Rycerz Sąd Spowiedź Sprawiedliwość Strój Szlachcic Uczta Walka Wiara Wizja Władza Żołnierz

O gatunku

Gawęda szlachecka

Najważniejsi twórcy
H. Rzewuski, I. Chodźko, W. Syrokomla

Gatunek wywodzący się z gawędy, mający korzenie w kulturze sarmackiej, a ukształtowany w I poł. XIX wieku. Jej bohaterem-narratorem jest szlachcic, zazwyczaj u schyłku swojego wieku, który w sposób nawiązujący do opowieści ustnej przedstawia wydarzenia ze swojego życia. Kompozycja gawędy jest raczej swobodna, fabuła może nie respektować chronologii wydarzeń i zawierać mnóstwo dygresji, powtórzeń, pełno w niej zwrotów do adresata. Za najbardziej reprezentatywną realizacje tego gatunku uchodzą Pamiętniki Soplicy Henryka Rzewuskiego.

  • autorka: Ilona Kalamon

Ale czyż tylko na równości zasadzało się szczęście i powaga naszego szlachectwa! Szlachcic nie mógł...

Henryk Rzewuski, Pamiątki Soplicy, Sawa

Ksiądz Marek na koniu, a zamiast szabli krzyż w ręku trzymając, pokąd potyczka trwała, wszędzie...

Henryk Rzewuski, Pamiątki Soplicy, Ksiądz Marek

Dwa dni jeszcześmy szli gołym stepem: ani pagórka ani drzewka nigdzie nie było widać; tylko...

Henryk Rzewuski, Pamiątki Soplicy, Sicz Zaporoska
  • NIP: 952-187-70-87
  • KRS: 0000070056
  • REGON: 017423865
  • Numer konta: 75 1090 2851 0000 0001 4324 3317
Wolne Lektury to projekt prowadzony przez fundację Wolne Lektury.
MKiDN
Strona biblioteki Wolne Lektury powstała dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.