Chcemy, aby każde dziecko w Polsce miało wygodny i bezpłatny dostęp do lektur szkolnych - zróbmy to razem! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą

Dorzucam się!
Tym razem nie pomogę
Pracuj dla Wolnych Lektur

Pracuj dla Wolnych Lektur! Szukamy fundraiserek i fundraiserów >>>

x

5758 darmowych utworów do których masz prawo

Język Język

Autor: Safona,
motyw: Władza,
epoka: Starożytność

  • Safona X

Autor: Safona

Ur.
między 630 a 618 r. p.n.e. w Mitylenie a. Eresos na wyspie Lesbos w Grecji
Zm.
między 604 a 590 r. p.n.e. na wyspie Lesbos w Grecji
Najważniejsze dzieła:
Hymn do Afrodyty, Zgon Adonisa, Pieśń o Attydzie, Zazdrość, Do brata Charakosa i in.

Starogrecka poetka, przedstawicielka twórców liryki eolskiej, obok Pindara i Anakreonta zaliczana najwybitniejszych liryków starożytności. Żyła na przełomie VII i VI wieku p.n.e. Pochodziła z zamożnego rodu arystokratycznego, wcześnie osierocona przez ojca, była wychowywana wraz z trzema braćmi przez matkę. Na wyspie Lesbos, z którą wiąże się jej życie i którą rozsławiła swą poezją, utworzyła wokół siebie grupę złożoną z niezamężnych dziewcząt, które kształciła w zakresie tańca, gry na lirze i poezji. Niektórym z uczestniczek spotkań w domu Safony poświęcone są utwory poetki, niektóre z nich to liryki miłosne. Od nazwy rodzinnej wyspy Safony pochodzi określenie miłość lesbijska, odnoszące się do homoerotycznych relacji między kobietami. Z zachowanych do dziś utworów większość to jedynie mniejsze lub większe fragmenty, jednak nawet w lirycznych ułomkach i drobiazgach znajduje wyraz niezwykła delikatność uczuć, ujmująca prostota i wrażliwość, a także naturalna religijność Safony: wątki wierzeń greckich dochodzą to do głosu w formie obdarzonej wdziękiem i lekkością. W poetyce spuściznę Safony stanowi tzw. strofa saficka, czterowersowa, składająca się z trzech wersów jedenastozgłoskowych i ostatniego pięciozgłoskowego; w poezji polskiej zastosowana została m.in. przez Jana Kochanowskiego w Pieśni X z Ksiąg Pierwszych (,,Kto mi dał skrzydła, kto mię odział pióry").

Safona w Wikipedii

Motyw: Władza

Jest to zwierzchnictwo nad innymi, przywilej (lub zdolność) rządzenia innymi. Rodzi się z niej pokusa nadużyć: stosowania przemocy, czy też pychy. W literaturze spotykamy wiele przemyśleń na temat władzy, jej źródeł i legitymizacji oraz odpowiedzialności związanej z jej sprawowaniem (zob. też: król, przywódca, urzędnik, sędzia i itp.)

Epoka: Starożytność

Czas
ok. 4000 r. p.n.e. – 476 r. (upadek Cesarstwa Zachodniorzymskiego)
Najwybitniejsi twórcy
Homer, Hezjod, Ajschylos, Sofokles, Eurypides, Arystofanes, Symonides, Safona, Anakreont, Teokryt, Plaut, Katullus, Wergiliusz, Horacy, Owidiusz, Petroniusz, Platon
Reprezentatywne gatunki
hymn, bajka, przypowieść, pieśń, epos, tragedia, komedia, dialog, apokalipsa, tren, epigramat, idylla, satyra

Najdłuższa z wyróżnianych epok, jej późniejszą część stanowi antyk — okres rozkwitu starożytnej kultury Grecji i Rzymu. W tym czasie narodziły się wszystkie najważniejsze gatunki literackie — począwszy od bajek i hymnów sumeryjskich, spisanych pismem klinowym, poprzez epos (pierwszym był sumeryjski Gilgamesz, następnymi Iliada i Odyseja na poły legendarnego Homera) i najważniejsze gatunki dramatu ukształtowane w V w. p.n.e., aż do liryki osobistej (Safona) i drobnych utworów okolicznościowych (jak epitalamium – pieśń weselna, czy epitafium, czyli nagrobek). Trudna do ogarnięcia całość dorobku starożytnych wszechstronnie odzwierciedla złożoność ludzkiego życia prywatnego i społecznego oraz relacje człowieka z tym, co nieludzkie.

Starożytność w Wikipedii
Zamknij

* Ładowanie