Wolne Lektury potrzebują pomocy...


Potrzebujemy Twojej pomocy!

Na stałe wspiera nas 441 czytelników i czytelniczek.

Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 1000 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Tak, dorzucę się do Wolnych Lektur!
Tym razem nie pomogę, przechodzę prosto do biblioteki
Pracuj dla Wolnych Lektur

Pracuj dla Wolnych Lektur! Szukamy fundraiserek i fundraiserów >>>

x

5730 darmowych utworów do których masz prawo

Język Język

Autor: Mikołaj Sęp Szarzyński,
epoka: Barok

  • Mikołaj Sęp Szarzyński X

Wybrane utwory

Mikołaj Sęp Szarzyński

Do Anusie (Anusiu! byś mie tem chciała darować...)

Do Anusie (Moja nadobna dzieweczko, moje kochanie!)

Do Anusie (Siebie muszę, nie ciebie, w tej mierze winować...)

Do Kasie (Im pilniej na twoje oblicze nadobne...)

Do Kasie (Jako lód taje przezroczysty z lekka...)

Do Kasie (Jeśli władną co nami błądzących gwiazd siły...)

Do Kasie (Mam nadzieję, że się nade mną zlitujesz...)

Do Zosie (Będę się zawsze dziwował twojej pikności...)

Do Zosie (Nie psuj niepotrzebnemi łzami wdzięcznych oczy!)

Frasunk do Kasie

Fraszka do Anusie

Fraszka do Kasie

Fraszka do Zosie (Bądź mi oczkami pozwalasz łaskawemi...)

Fraszka do Zosie (Słuchaj, gdy nie chcesz baczyć, co się ze mną dzieje...)

Fraszka o Anusi i o Kasi

Pannie Jadwidze Tarłównie kwoli

Pieśń

Pieśń III (O wielmożności bożej)

Pieśń III (Psalmu LVI Paraphrasis)

Pieśń III (Stefanowi Batoremu, królowi polskiemu)

Pieśń II (Na psalm Dawidów LII)

Pieśń II (O rządzie bożym na świecie)

Pieśń II (O Strusie)

Pieśń I (Na psalm Dawidów XIX)

Pieśń I (O bożej opatrzności na świecie)

Pieśń I (O Fridruszu)

Pieśń IV (O cnocie szlacheckiej)

Pieśń IV (Psalmu CXXVI paraphrasis)

Pieśń IX (Iż próżne człowiecze staranie bez Bożej pomocy)

Pieśń VIII (Iż rozum człowiekowi potrzebniejszy, niż skarby)

Pieśń VI (Na kształt psalmu CXX)

Pieśń V (Na kształt psalmu LXX)

Sonet III (Do Naświętszej Panny)

Sonet II (Na one słowa Jopowe)

Sonet I (O krótkości i niepewności na świecie żywota człowieczego)

Sonet IV (O wojnie naszej, którą wiedziemy z szatanem, światem i ciałem)

Sonet VI (Do Pana Mikołaja Tomickiego)

Sonet V (O nietrwałej miłości rzeczy świata tego)

Motywy i tematy

A

Anioł (3)

B

Bieda (1)

Błądzenie (2)

Bogactwo (3)

Bóg (27)

C

Ciało (5)

Ciemność (1)

Cień (4)

Cierpienie (5)

Cnota (3)

Czas (3)

D

Dobro (2)

Dorosłość (1)

Duma (1)

Dusza (4)

Dziedzictwo (1)

G

Grzech (7)

Gwiazda (1)

H

Honor (2)

K

Kara (2)

Kłamstwo (1)

Kobieta (6)

Kochanek (15)

Kondycja ludzka (19)

Konflikt wewnętrzny (3)

Król (1)

Ksiądz (1)

Księżyc (2)

Kwiaty (1)

L

Los (6)

Lustro (4)

Ł

Łzy (6)

M

Maszyna (1)

Matka Boska (1)

Miłosierdzie (5)

Miłość (24)

Miłość niespełniona (4)

Miłość silniejsza niż śmierć (1)

Miłość spełniona (3)

Miłość tragiczna (1)

Młodość (1)

Modlitwa (1)

N

Natura (3)

Nauka (2)

Nienawiść (1)

Noc (1)

O

Obłok (2)

Obraz świata (2)

Odwaga (1)

Ogień (1)

Ojczyzna (2)

Oko (4)

Okrucieństwo (1)

Opieka (4)

P

Państwo (1)

Patriota (1)

Pieniądz (1)

Pocałunek (2)

Podróż (1)

Poeta (1)

Poezja (2)

Pozory (3)

Praca (2)

Próżność (1)

Przedmurze chrześcijaństwa (2)

Przemiana (1)

Przemijanie (1)

Przywódca (1)

Pycha (1)

R

Religia (1)

Rodzina (1)

Rozum (6)

Rycerz (2)

Rzeka (1)

S

Samobójstwo (1)

Serce (7)

Siła (2)

Sława (4)

Słońce (3)

Słowo (1)

Sługa (1)

Sobowtór (2)

Sprawiedliwość (3)

Strach (3)

Stworzenie (1)

Szantaż (1)

Szatan (1)

Szczęście (7)

Szlachcic (1)

Ś

Śmierć (8)

Śmierć bohaterska (2)

Światło (2)

Święty (1)

T

Tchórzostwo (1)

Tęsknota (1)

U

Umiarkowanie (1)

Uroda (4)

V

Vanitas (2)

W

Walka (3)

Wąż (1)

Wiatr (1)

Wierzenia (1)

Wino (1)

Władza (3)

Woda (3)

Wojna (1)

Wolność (2)

Wróg (1)

Wspomnienia (1)

Wzrok (4)

Z

Zaświaty (2)

Zazdrość (1)

Zbawienie (1)

Zemsta (5)

Zło (2)

Zwierzęta (1)

Zwycięstwo (1)

Ż

Żywioły (1)

Autor: Mikołaj Sęp Szarzyński

Ur.
ok. 1550 r. pod Lwowem
Zm.
ok. 1581 r. w Wolicy
Najważniejsze dzieła:
O nietrwałej miłości świata tego, O Bożej Opatrzności na świecie, O Strusie, który zabit na Rastawicy

Mikołaj Sęp (Szarzyński to przydomek od gniazda rodowego) żył i tworzył na przełomie baroku i renesansu. Pisał po polsku i po łacinie. Studiował od 1565 r. w Wittemberdze, a następnie w Lipsku. Zachowane utwory Sępa zostały zebrane i wydane pośmiertnie w 1601 r. jako Rytmy abo Wiersze polskie. Składają się na ten zbiór sonety, pieśni, parafrazy psalmów Dawidowych, epitafia i fraszki. Za pierwszy utwór uważa się powstałe ok. 1567 r. epitafium pamięci ojca przyjaciela. Twórczość poety uzupełniają odnalezione w XIX w. erotyki z tzw. rękopisu Zamoyskich.
Sęp Szarzyński przyjął w liryce postawę artifex doctus - uczonego artysty. Był poetą metafizycznym, renesansowemu optymistycznemu humanizmowi przeciwstawiał obraz człowieka osamotnionego w kosmosie, narażonego na stałą niepewność poznawczą i eschatologiczną, rozdartego wewnętrznie, miotanego przez zmienny los i niezwykle słabego - stale narażonego na grzech i zbłądzenie. Jedynie Bogu przypisana jest we wszechświecie niezmienność (to wyraz arystotelizmu filozofii Sępa), dlatego tylko w nim człowiek może znaleźć ostoję i gwarancję swych dążeń. Szarzyński propagował postawę heroiczną zarówno w sferze duchowej, jak politycznej (był propagatorem koncepcji Polski jako przedmurza chrześcijaństwa).

Mikołaj Sęp Szarzyński w Wikipedii

Epoka: Barok

Czas
pocz. XVII — połowa XVIII w.
Najwybitniejsi twórcy
europejscy: G. Marino, L. de Gongora, T. Tasso, L. Ariosto, P. Calderon, L. de Vega, J. Milton, P. Corneille, Moliere, J. de La Fontaine, Ch. Perrault; polscy: M. Sęp Szarzyński, D. Naborowski, J. A. Morsztyn, W. Potocki, J. Ch. Pasek, P. Skarga
Reprezentatywne gatunki
wiersz liryczny, sonet, tragedia, komedia, tragikomedia, epos rycerski, pamiętnik, commedia dell'arte, opera

Epoka w historii kultury i sztuki między renesansem a oświeceniem, naznaczona konfliktami religijnymi (reformacja i kontrreformacja). Nazwa pochodzi być może od portug. barocco — nieregularna perła, co podkreślałoby dziwność, kapryśność i ozdobność obowiązującego wówczas stylu. Lubowano się w efekcie zaskoczenia, figurach nagromadzenia i inwersji, metaforach, dążono do uchwycenia ruchu. Podstawową cechą baroku był kontrast i dysonans: stąd współistnienie poezji metafizycznej, czy mistycznej z opiewającą „światową rozkosz”, dworskiej z sowizdrzalską, wątków mitologicznych z biblijnymi, scen makabryczno-naturalistycznych (często w związku z charakterystycznym motywem danse macabre, czy vanitas) z fantastycznymi. W Polsce rozkwita sarmatyzm.

Barok w Wikipedii
Zamknij

* Ładowanie