5359 darmowych utworów do których masz prawo

Język

Autor: Maria Rodziewiczówna

  • Maria Rodziewiczówna X
  1. Początek XX wieku. Andrzej Sanicki, przystojny i zamożny bywalec warszawskich salonów, angażuje się w płomienny romans. Musi jednak spełnić ostatnią wolę matki i ożenić się.

    Jego ojciec jako odpowiednią kandydatkę wybiera Kazię Szpanowską, szlachetną, skromną i pracowitą pannę z prowincji. Kazia z miłości do ojca, szlachcica bez majątku, rezygnuje z nadziei na powrót swego zaginionego narzeczonego. Ona również godzi się na małżeństwo z rozsądku. W Warszawie, zgorszona zakłamaniem i plotkarską atmosferą, poświęca się pracy charytatywnej. Czy związek dwojga ludzi, których łączy tylko to, że mieszkają pod jednym dachem i wspólnie bywają na spotkaniach towarzyskich, ma szanse przetrwania?

  2. „Czyż oprócz kochania kraju, głaz ten nic nie ma w duszy?” — ta myśl bohaterki wyraża główne pytanie najbardziej znanej powieści Marii Rodziewiczówny.

    Oto przed nami mityczna, sielska Żmudź, oto wzruszająca, żywa galeria typów szlacheckich — od zaścianka po obszarników, a pomiędzy nimi, pomiędzy biedą a wielkimi pieniędzmi — najdzielniejszy syn tej ziemi, wiecznie milczący a pełen głębokich uczuć, czerpiący swą siłę z przyjaźni z tysiącletnim dębem. Marek Czertwan dzień po dniu poświęca osobiste szczęście, najlepsze lata życia — aby ochronić od roztrwonienia majątek zaginionego przed laty powstańca-magnata.

    Aż pewnego dnia na kowieńskim dworcu pojawia się sympatyczny właściciel plantacji bawełny i jego towarzyszka, piękna, mądra i dumna córka nieszczęśliwego emigranta.

    Choć nie sposób nie zauważyć subtelnych rysów antysemityzmu, rasizmu i przekonania o naturalnej wyższości potomka rodziny szlacheckiej nad chłopami, choć powieść dydaktycznie podsuwa czytelnikom koncepcję emancypacji kobiet i pozytywistyczne ideały pracy jako nowoczesnej metody walki o ojczyznę — jednocześnie dostarcza szczerych i silnych wzruszeń. A ich proporcja w stosunku do opisów przyrody jest tu znacznie korzystniejsza niż w innych utworach epoki!

  3. Lato leśnych ludzi — powieść Marii Rodziewiczówny z roku 1920. Tytułowe postaci to osoby, które nie zatraciły kontaktu z przyrodą, potrafią żyć wśród niej i ją obserwować.

    Powieść opisuje życie trójki przyjaciół (występujących pod przezwiskami Rosomak, Pantera i Żuraw), spędzających lato w oddalonej od cywilizacji leśnej chacie. W pewnym momencie dołącza do nich chłopak z miasta, określany jako „murowa stonoga”, a potem — od ciągle powtarzanych pytań — jako Coto. Dalsza część książki opisuje, jak „rekrut” stopniowo uczy się życia w lesie i poznaje tajemnice przyrody. Las ma jednak również inne tajemnice — te z czasów powstania, żyjące w pamięci starego Odrowąża, mentora „leśnych ludzi”. Nasi bohaterowie zetkną się także i z nimi, i będzie to istotny element leśnej edukacji Cota.

Wybrane utwory

Motywy i tematy

A

Antysemityzm (1)

Artysta (2)

B

Bieda (2)

Bogactwo (2)

Bohaterstwo (2)

Brud (1)

Burza (1)

C

Choroba (3)

Cierpienie (1)

Cnota (3)

Czary (1)

D

Dar (1)

Dom (1)

Dorosłość (1)

Droga (1)

Dzieciństwo (1)

Dziecko (3)

E

Emigrant (1)

F

Fałsz (1)

Fircyk (2)

G

Grzeczność (1)

H

Hańba (1)

Honor (2)

K

Klęska (1)

Kobieta (5)

Kobieta "upadła" (1)

Kondycja ludzka (2)

Korzyść (1)

Ksiądz (1)

Kwiaty (1)

L

Lato (1)

Lekarz (1)

List (3)

M

Małżeństwo (6)

Marzenie (1)

Matka (4)

Melancholia (1)

Mężczyzna (2)

Miasto (3)

Milczenie (1)

Miłość (8)

Miłość niespełniona (1)

Miłość silniejsza niż śmierć (1)

Mizoginia (1)

Młodość (2)

N

Natura (1)

Nauka (5)

Niebezpieczeństwo (1)

Niemiec (2)

O

Obcy (2)

Obowiązek (2)

Obyczaje (2)

Ofiara (2)

Ojciec (1)

Ojczyzna (2)

Opieka (1)

Oświadczyny (3)

P

Patriota (1)

Pieniądz (2)

Pies (1)

Piękno (1)

Plotka (2)

Pocałunek (1)

Pogrzeb (1)

Pojedynek (1)

Pokusa (1)

Polak (2)

Poświęcenie (1)

Powitanie (1)

Powstanie (1)

Pożegnanie (1)

Praca (4)

Przemiana (3)

Przestrzeń (1)

R

Rozczarowanie (2)

Rozpacz (3)

Rozum (1)

Rzeka (2)

S

Samobójstwo (1)

Sąd (1)

Sąsiad (1)

Sielanka (1)

Sierota (2)

Słońce (2)

Słowo (1)

Sługa (1)

Spowiedź (1)

Starość (1)

Strój (1)

Szantaż (1)

Sztuka (1)

Ś

Ślub (1)

Śmierć (2)

Śmierć bohaterska (1)

Śpiew (2)

Świętokradztwo (1)

T

Tajemnica (2)

Taniec (1)

Tęsknota (8)

Tłum (1)

U

Uczta (1)

Upadek (3)

Uroda (2)

W

Walka (2)

Wdzięczność (1)

Wierzenia (1)

Wieś (3)

Wina (1)

Wspomnienia (1)

Współczucie (1)

Wychowanie (1)

Wygnanie (1)

Wyrzuty sumienia (2)

Z

Zabawa (1)

Zazdrość (2)

Zdrada (4)

Zdrowie (1)

Ziemia (1)

Ż

Żołnierz (1)

Żona (1)

Autor: Maria Rodziewiczówna

Ur.
30 stycznia lub 3 lutego 1864 na Grodzieńszczyźnie
Zm.
16 listopada 1944 na folwarku Leonów k. Żelaznej pod Skierniewicami
Najważniejsze dzieła:
Straszny dziadunio (1887), Pożary i zgliszcza (1888), Dewajtis (1889), Między ustami a brzegiem pucharu (1889), Szary proch (1889), Hrywda (1892), Anima vilis (1893), Macierz (1903), Wrzos (1903), Czahary (1905), Joan. VIII 1-12 (1906), Byli i będą (1908), Lato leśnych ludzi (1920)

Autorka powieści popularnych, przekładanych na wiele języków europejskich (Dewajtis było tłumaczone na niemiecki, angielski, francuski, węgierski, litewski, serbski, czeski i słowacki).
Umysłowość i system wartości pisarki został ukształtowany przez osobiste doświadczenie przemocy władz zaborczych (jej rodzice zostali skazani na zesłanie i konfiskatę majątku za pomoc powstańcom) oraz kilka lat nauki na pensji niepokalanek w Jazłowcu. Po śmierci ojca, od 1881 r. zarządzała majątkiem ziemskim Hruszowa na Polesiu (w 1887 została formalnie jego właścicielką) i zajmowała się pisarstwem; zmieniła też swój wygląd, obcinając krótko włosy oraz przywdziewając strój na poły męski. Już jako młoda dziewczyna deklarowała, że nie wyjdzie za mąż. Przez ponad pół wieku prowadziła gospodarstwo, w którym początkowo mieszkała ze swoją babką, matką i siostrą Celiną, po ich śmierci w latach 90. z Heleną Weychertówną, a następnie od 1919 r. niemal do końca życia z o 11 lat młodszą Jadwigą Skirmunttówną, z którą, według słów tej ostatniej łączyło ją ,,powinowactwo z wyboru" (Wahlverwandtschaft, termin wzięty z tytułu powieści Goethego). Jadwiga zajmowała się domem, Maria interesami, na zimowe miesiące wyjeżdżała pisarka do Warszawy, gdzie wraz z Heleną kupiły wspólnie mieszkanie na Brackiej, a także niewielki majątek podwarszawski w Falenicy, nazwany przez nie Wyraj.
Działała w organizacjach ziemianek (od 1907 r. redagowała też pismo ,,Ziemianka"), pracując na rzecz polepszenia sytuacji bytowej, oświaty i świadomości narodowej ludu. W czasie I wojny światowej i wojny 1920 roku uczestniczyła w akcjach pomocy ofiarom działań wojennych, organizowaniu wyżywienia dla ludności cywilnej itp. W okresie międzywojennym lansowana przez prasę endecką. Po wybuchu II wojny światowej w 1939 roku jej majątek został przejęty przez lokalny komitet ludowy, a Rodziewiczówna wraz ze swą towarzyszką przedostały się przez zieloną granicę do Łodzi, a następnie do Warszawy. Zmarła tuż po klęsce powstania warszawskiego, które przebyła w mieście, otoczona opieką powstańców.
Pierwsze próby prozatorskie Rodziewiczówny powstały już pensji; zaczęła publikować pod pseudonimem Maro, stanowiącym skrót pierwszych sylab imienia i nazwiska; drugi pseudonim, Žmogus, po lit. ,,człowiek" (szczególnie człowiek z ludu) można uznać za rodzaj deklaracji ideowej (kwestią dążeń narodowych Litwinów pisarka zajęła się w powieści Szary proch). Istotnym wkroczeniem Rodziewiczówny w dziedzinę literatury była publikacja w odcinkach powieści Straszny dziadunio (1886), a następnie przebojowa powieść Dewajtis (1889).
Pod względem stylu pisarskiego Rodziewiczówna to epigonka pozytywizmu; poruszana przez nią tematyka ujmowana jest konwencjonalnie i okraszona łatwym sentymentalizmem. Najczęściej poruszana problematyka w jej powieściach to: bezwzględnie pozytywnie wartościowany patriotyzm, kult pracy fizycznej, walka o zachowanie polskiego stanu posiadania na tzw. kresach wschodnich oraz na ziemiach zachodnich (Poznańskie), religijność katolicka, przywiązanie do ojczystej przyrody. Na tym tle ciekawszym rysem jest kreowanie postaci silnych, przedsiębiorczych kobiet wyznaczających sobie cele życiowe i realizujących je niezłomnie (por. np. Czahary).

Maria Rodziewiczówna w Wikipedii
Zamknij

* Ładowanie