![Rzecz o wolności słowa](/media/book/cover_clean/rzecz-o-wolnosci-slowa_v1fa6CF.jpg)
Cyprian Kamil Norwid
Rzecz o wolności słowa
światu na czas wynalazło
Ciemną zagadki formę jak hamulec na zło,
Przed którym zastanowić się...
O rozumie wiele mówi w Satyrach Krasicki — podkreśla jego wartość, a także przeciwstawia głupocie. W romantyzmie rozum staje się przeciwieństwem serca, które reprezentuje „czucie i wiarę” (Romantyczność Mickiewicza). Romantycy przewartościowali pojęcie rozumu, przyznając wyższą rangę temu, co niedostępne poznaniu za pomocą „szkiełka i oka”. Dopiero pozytywizm stanie się kolejną epoką literacką, która mając tradycję romantyczną zapisaną w sercu (Lalka Prusa), rozumowi będzie oddawała cześć.