Wolne Lektury potrzebują pomocy...

Dzieciaki korzystające z Wolnych Lektur potrzebują Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas jedynie 435 osób.

Aby działać, potrzebujemy 1000 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Wybierz kwotę wsparcia
Tym razem nie pomogę
Ufunduj e-książki dla dzieciaków

Lektury szkolne za darmo dla każdego dzieciaka? To możliwe dzięki wsparciu darczyńców takich jak Ty! Kliknij i dorzuć się >>>

x

5981 darmowych utworów do których masz prawo

Język

Motyw: Pozycja społeczna,
autor: Andrzej Kijowski,
motyw: Państwo

  • Andrzej Kijowski X

Motyw: Pozycja społeczna

Wiele wypowiedzi w tekstach literackich może służyć zdobyciu wiedzy na temat tego, jakie w różnych czasach były wyznaczniki wysokiej lub niskiej pozycji społecznej, co służyło jej zachowaniu (taką moc utwierdzającą miało często np. odpowiednie małżeństwo), jakie były możliwości zmiany tej pozycji — a jeśli takie możliwości w ogóle istniały, jakimi sposobami tego dokonywano. Hasło to wprowadziliśmy na naszą listę, aby umożliwić wskazanie fragmentów pozwalających czynić takie archeologiczno-antropologiczne obserwacje.

Autor: Andrzej Kijowski

Ur.
29 listopada 1928 w Krakowie
Zm.
29 czerwca 1985 w Warszawie
Najważniejsze dzieła:
Listopadowy wieczór (1971), Dziecko przez ptaka przyniesione (1968), (1983)

Krytyk literacki, eseista, prozaik i scenarzysta. Absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego, uczestnik seminarium prof. Kazimierza Wyki, czołowy przedstawiciel tzw. krakowskiej szkoły krytyki literackiej. Redaktor Wydawnictwa Literackiego w Krakowie (1954--1955), następnie Państwowego Instytutu Wydawniczego (1955--1958), od 1958 r. związany stale z redakcją ,,Twórczości", gdzie w okresie objęcia go przez cenzurę zakazem publikacji, ukazywały się pod pseudonimem jego felietony ,,Kroniki Dedala". Publikował także m.in. w ,,Przeglądzie Kulturalnym" i ,,Tygodniku Powszechnym".

W latach 1967--1968 był kierownikiem literackim Teatru Dramatycznego w Warszawie; usunięty ze stanowiska po wydarzeniach marcowych, stał się autorem tekstu protestu pisarzy polskich przeciwko cenzurze w związku z zakazem dalszych przedstawień Dziadów Mickiewicza w reż. Kazimierza Dejmka (rezolucja została przyjęta 29 lutego 1968 na nadzwyczajnym zebraniu Oddziału Warszawskiego ZLP); był następnie sygnatariuszem Listu 15 (w spr. uzyskania dla Polaków w ZSRR praw, m.in. Możliwości przyjazdu do Polski oraz swobód w zakresie kultury, oświaty i religii; 1974) i Memorału 101 (protest polskich intelektualistów przeciwko zmianom konstytucji PRL, obejmujących zapisy o przewodniej roli PZPR w państwie oraz nienaruszalnym sojuszu z ZSRR; 1976); współtwórca i współautor tekstów programowych opozycyjnego Polskiego Porozumienia Niepodległościowego (PPN, 1976); jeden z założycieli i wykładowca Towarzystwa Kursów Naukowych; uczestnik Kongresu Kultury Polskiej w 1981; po wprowadzeniu stanu wojennego internowany w Jaworzu.

Był autorem scenariuszy do filmów w reżyserii Wojciecha Jerzego Hasa Szyfry (1966), Andrzeja Wajdy Wesele (1972) i Dyrygent (1979), Stanisława Różewicza Pasja (1977), Krzysztofa Zanussiego Z dalekiego kraju (1981) i in.

Motyw: Państwo

Po „romantycznym” oddzieleniu narodu od instytucji państwowych oraz przekształceniu w ideę będącej wcześniej konkretem ojczyzny — jej pierwotne (obowiązujące do oświecenia włącznie) znaczenie przejęło w zasadzie państwo. Hasło służy zgromadzeniu fragmentów tekstów literackich mówiących o roli państwa w życiu jednostek i zbiorowości (takich np. jak mniejszości narodowe) oraz wskazywaniu wypowiedzi mówiących, jakie zachowania były uważane za propaństwowe (temat to ważny szczególnie w literaturze dwudziestolecia międzywojennego, np. w późnych utworach Żeromskiego).

Zamknij

* Ładowanie