Chcemy, aby każde dziecko w Polsce miało wygodny i bezpłatny dostęp do lektur szkolnych - zróbmy to razem! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą

Dorzucam się!
Tym razem nie pomogę
Pracuj dla Wolnych Lektur

Pracuj dla Wolnych Lektur! Szukamy fundraiserek i fundraiserów >>>

x

5835 darmowych utworów do których masz prawo

Język Język

Motyw: Lustro,
autor: Otto Weininger,
epoka: Modernizm

  • Otto Weininger X

Motyw: Lustro

Lustro daje możliwość spojrzenia sobie samemu prosto w twarz, konfrontacji z sobą i swymi czynami. Ważną rolę gra zwierciadło w Hamlecie: mają w nim się przejrzeć zbrodniczy Król i Królowa. Poza tym odbicie lustrzane stoi w szeregu zjawisk sobowtórowych (obok cienia, maski czy portretu). Niezwykle ciekawa scena, która łączy motyw lustra z sytuacją sobowtórową, pojawia się w Lalce Prusa. W paryskim hotelu Wokulski przeraża się na widok swojego odbicia, co prowadzi do refleksji filozoficznych i psychologicznych (bogata wiedza Prusa z tego zakresu znajduje swoje odbicie w jego twórczości). Swoistą fantazmatykę i metaforykę ma również lustro odbijające inne lustro — jest to sytuacja nieskończonych odbić: pustych, labiryntowych, melancholijnych, wiodących do zatracenia poczucia rzeczywistości i jej sensu.

Autor: Otto Weininger

Ur.
3 kwietnia 1880 w Wiedniu
Zm.
4 października 1903 w Wiedniu
Najważniejsze dzieła:
Płeć i charakter (1903)

Filozof austriacki, pochodzący z ortodoksyjnej rodziny żydowskiej. W listopadzie 1898 roku wstąpił na uniwersytet w Wiedniu, gdzie studiował filozofię i psychologię, słuchał również w wykładów z nauk przyrodniczych i medycyny. W wieku osiemnastu lat opanował grekę, łacinę, francuski i angielski, później także hiszpański i włoski. W 1902 przedłożył rozprawę pt. Eros i Psyche. Studium biologiczno-psychologiczne i uzyskał tytuł doktora filozofii. Niedługo później przeszedł na protestantyzm. Jesienią tego samego roku bezskutecznie usiłował opublikować swoją rozprawę, nie uzyskując poparcia ani swego promotora, ani Zygmunta Freuda, któremu przedłożył rękopis. Po okresie głębokiej depresji, w czerwcu 1903 roku opublikował obszerną książkę Płeć i charakter, przeróbkę swojej rozprawy doktorskiej z dodanymi trzema kluczowymi rozdziałami, przepełnionymi pogardą i poczuciem zagrożenia ze strony kobiet, Żydów i seksualności. Mimo jego oczekiwań książka nie przyniosła mu rozgłosu. Zyskała sławę kilka miesięcy później, po spektakularnym samobójstwie autora, który zastrzelił się w wynajętym pokoju, w domu, w którym zmarł Beethoven.

Epoka: Modernizm

Czas
1880-1900 r.
Najwybitniejsi twórcy
europejscy: Ch. Baudelaire, J. A. Rimbauld, P. Verlaine, S. Mallarme, O. Wilde, A. Strindberg, R. M. Rilke, A. Błok, A. Czechow, M. Maeterlinck, H. Ibsen, G. B. Shaw; polscy: S. Wyspiański, G. Zapolska, S. Przybyszewski, W. Reymont, S. Żeromski
Reprezentatywne gatunki
dramat, powieść, aforyzm

Nowatorska tendencja w sztuce i literaturze przełomu XIX i XX w. W literaturze polskiej pojęcie to występuje często jako synonim Młodej Polski albo określenie wstępnej fazy jej rozwoju, ale tendencje modernistyczne miały charakter międzynarodowy. Znamienny był dla nich protest wobec kultury mieszczańskiej, poczucie kryzysu kultury (dekadentyzm, pesymizm) i poszukiwanie nowych form ekspresji (symbolizm, kult „sztuki dla sztuki”, zjawisko cyganerii artystycznej skłóconej ze środowiskiem filistrów; później naturalizm, ekspresjonizm, intuicjonizm). Najważniejsze ośrodki znajdowały się we Francji i Niemczech (m.in. wpływ filozofii H. Bergsona, A. Schopenhauera i F. Nietzschego), ale charakterystyczne było twórcze włączenie się do ogólnoeuropejskiego nurtu kultury państw dotąd pozostających na uboczu.

Zamknij

* Ładowanie