Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
300 000 zł

Cześć, jestem Dominik. Jestem właścicielem Postęp Studio i razem z Wolnymi Lekturami od ponad dwóch lat realizujemy dla Was audiobooki, których możecie słuchać za darmo.

Z tego miejsca chciałbym Was też zaprosić do wspierania po prostu Wolnych Lektur, bo Wolne Lektury istnieją właśnie dzięki Wam i dzięki Wam mogą takie projekty tu działać. Tylko po prostu liczą na mały gest od Was, od Ciebie, który może przyczynić się do tego, żeby nasza kultura mogła dalej trwać, istnieć i zachować się na lata.

Zapraszam do wsparcia.

Wesprzyj Wolne Lektury — teraz, zanim zapomnisz
Strona główna
Informacje Ustawienia Spis treści

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

Zasób opracowany na podstawie: Młoda Polska. Wybór poezyj, oprac. Tadeusz Boy-Żeleński, wyd. drugie, Wydawnictwo Zakładu Narodowego imienia Ossolińskich, Wrocław 1947

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów Łukasza Jachowicza.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Wojciech Kotwica, Aneta Rawska, Aleksandra Sekuła.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Ilustracja na okładce: kevin dooley@Flickr, CC BY 2.0.

Z czary młodości
Szacowany czas do końca: -
Jerzy Żuławski, Z czary młodości

Jerzy Żuławski

Z czary młodości

Spis treści

    1. Głód: 1
    2. Los: 1
    3. Obraz świata: 1
    4. Trucizna: 1

    Poprawiono błąd źródła: czasy -> czaszy. Nie uwspółcześniano interpunkcji.

    Jerzy Żuławski„Z czary młodości”

    (z powodu tomu poezji Miriama)

    1
    Niektórzy czarę życia cisną do ust długo,
    a młodzieńczych «upojeń» rozkoszne ułudy
    w serce, w duszę wciągają srebrną pieśni strugą,
    gdy zaś na dnie się «męty» odnajdą i brudy,
    5
    umieją «pojednaniem» pozabliźniać rany…
    Obraz świata, Głód, LosJam swą czarę wziął w ręce, ach! — dziecinne prawie!
    I namiętniem się rzucił pić sok z niej czerpany,
    i upiłem się rychło, i śniłem na jawie
    słońce w niebie bez chmury i wicher na morzu,
    10
    koni tabun na stepie i płonące puszcze,
    gromy grzmiące na czarnym chmur wilgotnych łożu
    i dłoń anioła, która znojne czoło muszcze[1].
    Nie wiem, byłoż w mej czarze nie dość czyste wino,
    czylim nadto ją szybko wychylił[2] aż do dna:
    15
    dziś upojeń zachwyty w gąszczu mętów giną,
    a dusza moja ciągle głodna, głodna, głodna!
    Sen jam jeden miał tylko, potężny lecz krótki.
    Błysnął, zagrzmiał i przepadł w przestworzach bez końca;
    chorym z niego się zbudził[3] na bole i smutki,
    20
    na długie, blade, mgliste dnie bez blasku słońca.
    TruciznaMętów dużo w pucharze i długo je piję,
    myśl już od nich zgorzkniała i zatruta dusza —
    a wciąż jeszcze wąż jadu do ust mi się wije,
    pali piersi gorączką i czaszkę wysusza!
    25
    Czasem chciałbym roztrzaskać ową czaszę złotą,
    o gruz rzucić, o skałę, w proch i pył i w błoto,
    ale koło jej brzegów owiązane palce
    tak się zgięły kurczowo, że jej puścić nie chcą,
    a ze środka wstające zwątpienia padalce
    30
    tak me usta spieczone śliskim ciałem łechcą,
    że mi trudno się rozstać z trucizną i jadem
    z obliczem potworu w złotej czaszy bladem!
    O! mnie nie żal tej czary wystygłej i próżnej
    soków, które by czyste upojenie dały,
    35
    próżnej soków, co życie by mi świeże wlały;
    ale nie chcę, by świat mi był choć kroplą dłużny
    wszystkich cierpień, co fatum w mój kielich włożyło —
    nie chcę od nich spokojną bronić się mogiłą!
    Kiedy obłęd już myśl mą do reszty omami
    40
    i po kropli ostatniej czara będzie pusta,
    brzeg jej wtedy wściekłymi pokąsam zębami,
    potem własne rozgryzę i rozkrwawię usta,
    krwi swej w czarę nasączę i krew swą wypiję,
    bom spragniony i głodny dopóki tu żyję!

    Przypisy

    [1]

    muszcze — dziś popr.: muska; od muskać: lekko dotykać, dotykać w przelocie. [przypis edytorski]

    [2]

    czylim (…) ją (…) wychylił — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -li- oraz ruchomą końcówką czasownika; czy ją wychyliłem. [przypis edytorski]

    [3]

    chorym (…) się zbudził — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika i szykiem przestawnym; zbudziłem się chory. [przypis edytorski]

    Bezpieczne płatności zapewniają: PayU Visa MasterCard PayPal

    Dane do przelewu tradycyjnego:

    nazwa odbiorcy

    Fundacja Wolne Lektury

    adres odbiorcy

    ul. Marszałkowska 84/92 lok. 125, 00-514 Warszawa

    numer konta

    75 1090 2851 0000 0001 4324 3317

    tytuł przelewu

    Darowizna na Wolne Lektury + twoja nazwa użytkownika lub e-mail

    wpłaty w EUR

    PL88 1090 2851 0000 0001 4324 3374

    Wpłaty w USD

    PL82 1090 2851 0000 0001 4324 3385

    SWIFT

    WBKPPLPP

    Skopiuj link Skopiuj cytat
    Zakładka Istniejąca zakładka Notka
    Słuchaj od tego miejsca

    Pora na chwilę przerwy :)

    Podoba Ci się nasza biblioteka? Wesprzyj ją drobną wpłatą, a otrzymasz wcześniejszy dostęp do prapremier!

    1,5% podatku - to nic nie kosztuje! Wpisz
    KRS: 0000070056
    Nazwa organizacji: Wolne Lektury

    Chcemy, aby każde dziecko w Polsce miało wygodny i bezpłatny dostęp do lektur szkolnych - zróbmy to razem! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą!
    Kliknij, by dowiedzieć się więcej >>>

    Lektury szkolne muszą być wolne! Darmowy i łatwy dostęp do każdej lektury — skoro jest obowiązkowa — powinien być zagwarantowany dzieciakom.

    Robert Koszucki

    Znajdź nasze książki na Legimi! Za każdym razem, kiedy czytasz lub słuchasz Wolnych Lektur w księgarni Legimi, wspierasz naszą bibliotekę - DZIĘKUJEMY!

    Co nowego na Wolnych Lekturach? Dowiesz się z naszego newslettera. Kliknij, by się zapisać.

    Nie bądź wuj ponury, wspieraj Wolne Lektury!

    Audiobooki Wolnych lektur znajdziesz też na naszym kanale na YouTube.

    Regularnie dodajemy nowe książki. By ich nie przegapić, subskrybuj nasz kanał.

    Kliknij obrazek, by subskrybować!

    Lubisz czytać? Pomóż nam sprawiać, by coraz więcej książek było dostępnych za darmo w polskim Internecie! Kliknij i dorzuć się!

    Czy wiesz, że wystarczyłoby 1000 osób, udzielających nam regularnego wsparcia, żeby zaspokoić podstawowe potrzeby Wolnych Lektur? Kliknij i dorzuć się!

    Dlaczego warto pamiętać o Kochanowskim, w jaki sposób zmiana akcentu może symbolizować bunt, jak rymować, aby prawie nikt nie zauważył, że rymujecie - wszystkiego dowiesz się słuchając Mistrzowskiej Szkoły Poezji.
    • NIP: 952-187-70-87
    • KRS: 0000070056
    • REGON: 017423865
    • Numer konta: 75 1090 2851 0000 0001 4324 3317
    Wolne Lektury to projekt prowadzony przez fundację Wolne Lektury.
    MKiDN
    Strona biblioteki Wolne Lektury powstała dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.