Spis treści

    1. Honor: 1
    2. Ojczyzna: 1
    3. Sława: 1
    4. Śmierć bohaterska: 1
    5. Święty: 1
    6. Zemsta: 1

    Mikołaj Sęp SzarzyńskiPieśń IO Fridruszu, który pod Sokalem zabit od Tatarów roku Pańskiego 1519

    1

    ŚwiętyUmysł stateczny i w cnotach gruntowny

    Kto ma od Boga, żywie świętym równy;

    Nie tylko wytrwa gniew szczęścia surowy,

    Ale i łaską wzgardzić jest gotowy.

    5

    Tysiąc przykładów! Ale dostatecznyŚmierć bohaterska, Honor

    Słów moich świadek sam Fridrusz serdeczny,

    Który to sprawił, że sie mniej wstydamy

    Blizny, prze upór co nieszczęścia mamy.

    Na Sokal wojska gdy już płaczliwego

    10

    Ostatek uwiódł od rąk okrutnego

    Pohańca, — wolny, serce nielękliwe

    Odkrył, te słowa mówiąc pamiętliwe:

    „Farbę Bugowej, widziałem, krew wody

    Nasza zmieniła, prócz pohańskiej szkody.[1]

    15

    Skryły się pola pod zacnemi ciały,

    A mnie, niestetyż, kto w te zagnał wały?

    Bojaźń wyrodna w serce me nie wchodzi,

    Lecz, mogąc pomóc, żywiąc, umrzeć szkodzi,

    Choć miejsce wzywa, i dusza uczciwa

    20

    Krwią, ciałem, zbroją, sławę kupić chciwa.

    Ale jeszcze trwa ten targ: otwórz bronę[2],

    Otwórz, już mię wstyd mur mieć za obronę;

    Niechaj przypłaci pohaniec zdradliwy,

    Że tył mój widział, gdym zbrojny i żywy”.

    25

    To rzekszy[3], jako z działa śmiertelnego

    Kamień, płomienia gwałtem siarczystego

    Z hukiem wyparty, jako przez wiatr rzadki

    Leci przez ciała, dając im upadki:

    ZemstaTak mężny Fridrusz, gniewy ślachetnemi

    30

    Zapalon, z zamku z krzyki rycerskiemi

    Wypadł i przeszedł zastęp niezliczony

    Swą i tatarską prawie krwią zjuszony.

    Tam zaś, by tygrys, gdy swe baczy dzieci

    Miedzy myśliwcy, choć tysiąc strzał leci,

    35

    Wpada w pośrodek, nie o ratunk[4] dbając,

    Ale o pomstę, szkodzi, i konając:

    Taki był on mąż. Widząc swój lud zbity,

    Drugi związany, aż go znamienity

    Duch ze krwią odbiegł. Padł. Krzyknął bezbożny

    40

    Zastęp i więźnie. Lecz był okrzyk różny…

    Ojczyzna, SławaO cny rycerzu! nie tylko szczęśliwie

    Duch twój z wielkimi bohatyry żywie:

    I tu, dokąd Bug cichy wody swoje

    Niesie do Wisły, dotąd imię twoje

    45

    Trwać będzie w ustach ludu rycerskiego.

    I rzecze człowiek serca wspaniałego:

    „Z lepszym ojczyzny szczęściem, wieczny Panie,

    Racz mi naznaczyć tak prędkie skonanie”.

    Przypisy

    [1]

    Farbę Bugowej, widziałem, krew wody / Nasza zmieniła, prócz pohańskiej szkody — tj.: widziałem, jak nasza krew zmieniła barwę wody Bugu, choć pohańcy nie odnieśli szkody. [przypis redakcyjny]

    [2]

    brona (tu daw.) — brama. [przypis redakcyjny]

    [3]

    rzekszy — dziś: rzekłszy. [przypis edytorski]

    [4]

    ratunk (daw.) — ratunek. [przypis redakcyjny]

    Zamknij
    Proszę czekać…