Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
300 000 zł

Cześć, jestem Dominik. Jestem właścicielem Postęp Studio i razem z Wolnymi Lekturami od ponad dwóch lat realizujemy dla Was audiobooki, których możecie słuchać za darmo.

Z tego miejsca chciałbym Was też zaprosić do wspierania po prostu Wolnych Lektur, bo Wolne Lektury istnieją właśnie dzięki Wam i dzięki Wam mogą takie projekty tu działać. Tylko po prostu liczą na mały gest od Was, od Ciebie, który może przyczynić się do tego, żeby nasza kultura mogła dalej trwać, istnieć i zachować się na lata.

Zapraszam do wsparcia.

Wesprzyj Wolne Lektury — teraz, zanim zapomnisz
Strona główna
Informacje Ustawienia Spis treści

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

Zasób opracowany na podstawie: Mikołaj Sęp Szarzyński, Rytmy abo Wiersze polskie w wyborze, wyd. E. Wende i S-ka., Warszawa 1914

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Aleksandra Sekuła, Olga Sutkowska.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Ilustracja na okładce: Jeździec tatarski na koniu, w stroju z XVI wieku, według ryciny Abrahama de Bruyn, Abraham de Bruyn (ca 1540-1587), Aleksander Lesser (1814-1884), domena publiczna.

Pieśń I (O Fridruszu)
Szacowany czas do końca: -
Mikołaj Sęp Szarzyński, Pieśń I (O Fridruszu)

Mikołaj Sęp Szarzyński

Pieśń I (O Fridruszu)

Spis treści

    1. Honor: 1
    2. Ojczyzna: 1
    3. Sława: 1
    4. Śmierć bohaterska: 1
    5. Święty: 1
    6. Zemsta: 1

    Mikołaj Sęp SzarzyńskiPieśń IO Fridruszu, który pod Sokalem zabit od Tatarów roku Pańskiego 1519

    1
    ŚwiętyUmysł stateczny i w cnotach gruntowny
    Kto ma od Boga, żywie świętym równy;
    Nie tylko wytrwa gniew szczęścia surowy,
    Ale i łaską wzgardzić jest gotowy.
    5
    Tysiąc przykładów! Ale dostatecznyŚmierć bohaterska, Honor
    Słów moich świadek sam Fridrusz [1] serdeczny,
    Który to sprawił, że sie mniej wstydamy
    Blizny, prze upór co nieszczęścia mamy.
    Na Sokal wojska gdy już płaczliwego
    10
    Ostatek uwiódł od rąk okrutnego
    Pohańca, — wolny, serce nielękliwe
    Odkrył, te słowa mówiąc pamiętliwe:
    „Farbę Bugowej, widziałem, krew wody
    Nasza zmieniła, prócz pohańskiej szkody.[2]
    15
    Skryły się pola pod zacnemi ciały,
    A mnie, niestetyż, kto w te zagnał wały?
    Bojaźń wyrodna w serce me nie wchodzi,
    Lecz, mogąc pomóc, żywiąc, umrzeć szkodzi,
    Choć miejsce wzywa, i dusza uczciwa
    20
    Krwią, ciałem, zbroją, sławę kupić chciwa.
    Ale jeszcze trwa ten targ: otwórz bronę[3],
    Otwórz, już mię wstyd mur mieć za obronę;
    Niechaj przypłaci pohaniec zdradliwy,
    Że tył mój widział, gdym zbrojny i żywy”.
    25
    To rzekszy[4], jako z działa śmiertelnego
    Kamień, płomienia gwałtem siarczystego
    Z hukiem wyparty, jako przez wiatr rzadki
    Leci przez ciała, dając im upadki:
    ZemstaTak mężny Fridrusz, gniewy ślachetnemi
    30
    Zapalon, z zamku z krzyki rycerskiemi
    Wypadł i przeszedł zastęp niezliczony
    Swą i tatarską prawie krwią zjuszony.
    Tam zaś, by tygrys, gdy swe baczy dzieci
    Miedzy myśliwcy, choć tysiąc strzał leci,
    35
    Wpada w pośrodek, nie o ratunk[5] dbając,
    Ale o pomstę, szkodzi, i konając:
    Taki był on mąż. Widząc swój lud zbity,
    Drugi związany, aż go znamienity
    Duch ze krwią odbiegł. Padł. Krzyknął bezbożny
    40
    Zastęp i więźnie. Lecz był okrzyk różny…
    Ojczyzna, SławaO cny rycerzu! nie tylko szczęśliwie
    Duch twój z wielkimi bohatyry żywie:
    I tu, dokąd Bug cichy wody swoje
    Niesie do Wisły, dotąd imię twoje
    45
    Trwać będzie w ustach ludu rycerskiego.
    I rzecze człowiek serca wspaniałego:
    „Z lepszym ojczyzny szczęściem, wieczny Panie,
    Racz mi naznaczyć tak prędkie skonanie”.

    Przypisy

    [1]

    Fridrusz właśc. Fryderyk Herburt (1470 – 1519) — chorąży lwowski, w 1519 r. zginął w trakcie obrony miasta Sokal [przypis edytorski]

    [2]

    Farbę Bugowej, widziałem, krew wody / Nasza zmieniła, prócz pohańskiej szkody — tj.: widziałem, jak nasza krew zmieniła barwę wody Bugu, choć pohańcy nie odnieśli szkody. [przypis redakcyjny]

    [3]

    brona (tu daw.) — brama. [przypis redakcyjny]

    [4]

    rzekszy — dziś: rzekłszy. [przypis edytorski]

    [5]

    ratunk (daw.) — ratunek. [przypis redakcyjny]

    Bezpieczne płatności zapewniają: PayU Visa MasterCard PayPal

    Dane do przelewu tradycyjnego:

    nazwa odbiorcy

    Fundacja Wolne Lektury

    adres odbiorcy

    ul. Marszałkowska 84/92 lok. 125, 00-514 Warszawa

    numer konta

    75 1090 2851 0000 0001 4324 3317

    tytuł przelewu

    Darowizna na Wolne Lektury + twoja nazwa użytkownika lub e-mail

    wpłaty w EUR

    PL88 1090 2851 0000 0001 4324 3374

    Wpłaty w USD

    PL82 1090 2851 0000 0001 4324 3385

    SWIFT

    WBKPPLPP

    Skopiuj link Skopiuj cytat
    Zakładka Istniejąca zakładka Notka
    Słuchaj od tego miejsca

    Pora na chwilę przerwy :)

    Podoba Ci się nasza biblioteka? Wesprzyj ją drobną wpłatą, a otrzymasz wcześniejszy dostęp do prapremier!

    Na Wolnych Lekturach jest ponad 6,5 tys. ebooków. Wszystkie dostępne za darmo. Pomóż nam utrzymać i rozwijać ten zbiór! Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku!

    KRS: 0000070056
    Nazwa organizacji: Wolne Lektury

    Chcemy, aby każde dziecko w Polsce miało wygodny i bezpłatny dostęp do lektur szkolnych - zróbmy to razem! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą!
    Kliknij, by dowiedzieć się więcej >>>

    Warto wspierać czytanie w każdej formie, możliwie dostępne dla wszystkich. I takich książek, po które warto sięgnąć

    Sylwia Chutnik

    Znajdź nasze książki na Legimi! Za każdym razem, kiedy czytasz lub słuchasz Wolnych Lektur w księgarni Legimi, wspierasz naszą bibliotekę - DZIĘKUJEMY!

    Zapisz się na newsletter, a nie przegapisz naszych publikacji. Zawsze możesz zrezygnować. Kliknij i podaj adres email

    Przyjaciele Wolnych Lektur jako pierwsi mają dostęp do premierowych publikacji. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz >>>

    Audiobooki Wolnych lektur znajdziesz też na naszym kanale na YouTube.
    Czy wiesz, że jeśli włączysz subskrypcję, to pomożesz uwolnić kolejną książkę?

    Kliknij obrazek, by subskrybować!

    Jesteś pewien, że przeczytałeś już wszystkie pozycje, które znajdują się w naszej bibliotece? Pomóż nam sprawić, żeby nie zabrakło Ci nowych lektur. Wesprzyj Wolne Lektury! Kliknij i dorzuć się!

    Nie wystarczy zeskanować książkę. Tekst musi jeszcze przejść proces redakcji językowej i technicznej oraz podwójną korektę. Sam widzisz, że to dużo pracy! Dlatego potrzebujemy Twojego wsparcia! Kliknij i dorzuć się!

    Dlaczego warto pamiętać o Kochanowskim, w jaki sposób zmiana akcentu może symbolizować bunt, jak rymować, aby prawie nikt nie zauważył, że rymujecie - wszystkiego dowiesz się słuchając Mistrzowskiej Szkoły Poezji.
    • NIP: 952-187-70-87
    • KRS: 0000070056
    • REGON: 017423865
    • Numer konta: 75 1090 2851 0000 0001 4324 3317
    Wolne Lektury to projekt prowadzony przez fundację Wolne Lektury.
    MKiDN
    Strona biblioteki Wolne Lektury powstała dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.