TPWL

Wolne Lektury potrzebują pomocy! Wesprzyj bezpłatną bibliotekę internetową i przeczytaj utwory napisane specjalnie dla Ciebie.

x

Spis treści

    1. Kłamstwo: 1
    2. Obraz świata: 1
    3. Pielgrzym: 1
    4. Prawda: 1
    5. Raj: 1
    6. Sprawiedliwość: 1
    7. Szczęście: 1

    Andrzej NiemojewskiKiedy kłamią

    1

    Pielgrzym, Prawda, Kłamstwo, SprawiedliwośćPójdź mój kiju, druhu stary,

    Przemierzymy glob dokoła,

    Wiatr-nomada[1] do nas woła,

    Że fałszywe są pomiary —

    5

    Na fałszywych miar łańcuchu

    My się znamy, stary druhu!

    Idźmy żwawo a miarowo,

    Kiedy kłamią, u pioruna,

    Od bieguna do bieguna

    10

    Przemierzymy świat na nowo —

    A nam prędzej lud da wiarę,

    Bo my mamy dobrą miarę.

    Obraz świata, Szczęście, RajZ cyrklem w ręku, z chłodem w duszy,

    W togach, których nie uznajem,

    15

    Przyszli, jęli mierzyć ziemię

    I orzekli — że jest rajem!

    Kogo zaś ten sąd obruszy,

    Ten — orzekli — bity w ciemię.

    No, nie łokieć do wymiarów

    20

    Nam posłuży, bo to łudzi,

    Bo my mamy głupi narów[2],

    Że świat mierzym szczęściem ludzi —

    A gdy przejdziem kraj za krajem,

    Kto wie, czy świat takim rajem.

    25

    Więc nie traćmy życia chwili,

    Niechaj prawdę lud się dowie —

    Ho, coś krzywo pomierzyli

    Ci miernicy urzędowi…

    Do stu gromów, bomb, kartaczy[3],

    30

    Nam wypada coś inaczej!

    Czy nas mylą nasze oczy?

    Kędy[4] spojrzym — łza się toczy,

    Ile kroków — tyle mroków!

    Ile ludów — tyle trudów!

    35

    Ile grodów — tyle głodów!

    A rzekami — łzy narodów!

    Dość, ha, stójmy! Tam w krwi płużą[5]

    To pomyłka nadto gruba.

    Nasza miara i rachuba

    40

    Wykazuje kłamstw za dużo.

    Mierzmy dalej, druhu stary,

    Bo my mamy dobre miary!

    Czy my ślepi, kijku-druhu?

    Czyli[6] słońce zaszło chmurą?

    45

    Jakoś tłumno, lecz ponuro —

    Jakieś jęki błądzą w uchu —

    Choć nałożym śmiałość głową,

    Bieżmy żwawo a miarowo.

    Kto tam płacze?… To gmin świata!

    50

    Ha, dławiłeś łzy twe długo,

    Teraz burzą krzyk ulata —

    Gdzie twe szczęście, władców sługo?

    Motłoch wyje do pielgrzyma:

    «Ha, tam szczęście, gdzie nas nie ma!».

    55

    O, mój druhu, coś się zdaje,

    Że miernicy wiadomości

    Drzewa złego i dobrego

    W swych pomiarach krzywo biegą[7]

    I kłamane głoszą raje

    60

    Tam, gdzie ból i rozpacz gości.

    Wznieś się kijku, uderz z góry

    Na tych panów, utnij stary!

    Bo choć mamy lepsze miary,

    Oni mają grubsze skóry —

    65

    A gdy drzewa prawdy strzegą,

    Pędź ich kijku z raju tego!

    Nam słonecznej prawdy trzeba,

    A gdy strzeli jutrznia[8] złota,

    Zobaczymy, czy tu nieba,

    70

    Czy też zwykły padół błota…

    Bo gdzie tyle jest zgorszenia,

    Nawet raj się w piekło zmienia!

    Przypisy

    [1]

    nomada — włóczęga, błąkający się. [przypis redakcyjny]

    [2]

    narów — wada, przywara. [przypis edytorski]

    [3]

    kartacz — pocisk artyleryjski. [przypis edytorski]

    [4]

    kędy (daw.) — gdzie. [przypis edytorski]

    [5]

    płużyć — słowo użyte tu w znaczeniu: pławić się; niewłaściwie, gdyż staropolskie płużyć znaczy sprzyjać komuś, korzyść przynosić. [przypis redakcyjny]

    [6]

    czyli — tu: konstrukcja z partykułą wzmacniającą -li; znaczenie: czy też; czyż. [przypis edytorski]

    [7]

    biegą (daw. forma) — dziś: biegną. [przypis edytorski]

    [8]

    jutrznia — tu: wschód słońca, poranek. [przypis edytorski]

    Close
    Please wait...