Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
300 000 zł

Cześć, jestem Dominik. Jestem właścicielem Postęp Studio i razem z Wolnymi Lekturami od ponad dwóch lat realizujemy dla Was audiobooki, których możecie słuchać za darmo.

Z tego miejsca chciałbym Was też zaprosić do wspierania po prostu Wolnych Lektur, bo Wolne Lektury istnieją właśnie dzięki Wam i dzięki Wam mogą takie projekty tu działać. Tylko po prostu liczą na mały gest od Was, od Ciebie, który może przyczynić się do tego, żeby nasza kultura mogła dalej trwać, istnieć i zachować się na lata.

Zapraszam do wsparcia.

Wesprzyj Wolne Lektury — teraz, zanim zapomnisz
Strona główna
Informacje Ustawienia Spis treści

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

Zasób opracowany na podstawie: Tadeusz Boy-Żeleński, Gdy się człowiek robi starszy... wierszyków porcya czwarta, nakł. autora, wyd. G. Gebethner i Sp. Kraków; Gebethener i Wolff, Warszawa 1911

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Dorota Kowalska, Marta Niedziałkowska, Weronika Trzeciak.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Ilustracja na okładce: Yindabelle@Flickr, CC BY 2.0.

Modlitwa estety
Szacowany czas do końca: -
Tadeusz Boy-Żeleński, Modlitwa estety

Tadeusz Boy-Żeleński

Modlitwa estety

Spis treści

    1. Artysta: 1
    2. Kondycja ludzka: 1
    3. Los: 1
    4. Modlitwa: 1
    5. Piękno: 1
    6. Stworzenie: 1
    7. Sztuka: 1
    8. Uroda: 1

    pisownia łączna / rozdzielna: wkońcu > w końcu; poprostu > po prostu; możnaby > można by itp.

    pisownia joty: loteryi > loterii itp.

    interpunkcja: O spraw to panie, nad pany > O, spraw to, panie nad pany itp.

    Tadeusz Boy-ŻeleńskiModlitwa estety

    1
    Kondycja ludzka, LosW wielu rzeczach świat po prostu
    Jest podobny do loterii:
    Nie wybierasz swego wzrostu
    Ani swojej peryferii.
    5
    Tak byś wolał, czy inaczej.
    Chcesz być cienki, chcesz być gruby,
    Rośniesz, jak ci traf przeznaczy
    Prima vista[1], ot, bez próby.
    Nim się dowiesz, co potrzeba
    10
    O proporcji i o formie,
    Spadasz na świat prosto z nieba
    W gotowiutkim uniformie.
    Jakie system ten ma skutki,
    Co wyrasta z tego dalej,
    15
    Powiedzmy to bez ogródki
    Widać choćby po tej sali:
    Jednemu policzysz kości,
    Na drugiego znów tak padło,
    Że aż kapie od tłustości,
    20
    Gdzie pomacać, samo sadło;
    Jeden krzywą ma łopatkę.
    Drugi, losów tajemnicą,
    Tu i ówdzie wdał się w matkę
    I chodzi z damską miednicą;
    25
    Ta gładziutka jest jak chłopak,
    Druga znowu istna kukła,
    Tamta wszystko ma na opak,
    Tu jest wklęsła, tam wypukła —
    Cały wyrób, bierz go czarci,
    30
    Ma fuszerki wszystkie cechy,
    Widać — więcejśmy[2] nie warci
    Za paskudne nasze grzechy.
    StworzenieGłowy sobie Bóg nie suszy
    Nad doczesnym naszym kształtem —
    35
    Dzieli po kawałku duszy
    A resztę kropi ryczałtem;
    Z byle gliny, choć z zakalcem,
    Lepi Stwórca ludzki potwór,
    Potem, od niechcenia, palcem
    40
    Machnie jeden, drugi otwór,
    Zesztrychuje z góry na dół
    Przyklepie cię po ciemieniu,
    I marsz na ten ziemski padół
    Służyć swemu przeznaczeniu.
    45
    SztukaMiły Boże! uważ przecie,
    W swej dobroci niesłychanej,
    Toż my żyjem dziś na świecie
    W wieku Sztuki Stosowanej!
    PięknoDziś, gdy cały świat ocenia
    50
    Artystycznej wagę formy,
    Stan ten jest nie do zniesienia
    I wprost krzyczy o reformy!
    ArtystaLada mebel dziś nam składa
    Skończony — panie! — artysta,
    55
    A ten, który na nim siada
    Wygląda — ironia czysta!
    To nam w końcu życie zbrzydzi;
    Dziś, człowiek dobrego tonu
    Czasem się po prostu wstydzi
    60
    Wejść do własnego salonu!
    Toż tam przecie siedzą w niebie
    Rafaele[3] czy Van Dycki[4],
    Można by złożyć w potrzebie
    Mały kursik estetyki…
    65
    Prosimy więc, dobry Boże,
    Więcej smaku, więcej gracji,
    I, w twym ludzkim arcytworze,
    Bogdaj trochę stylizacji;
    Uroda, ModlitwaPodnosim modły pokorne
    70
    Niechaj twoja ręka szczodra
    W linie wężowo-wytworne
    Kreśli niewiast naszych biodra,
    Niechaj matron naszych biusty,
    Polskiego domu dostatek,
    75
    Zamiast kształtów glorii tłustej
    Będą jako lilii płatek,
    A cnota dziewic niewinnych,
    O, spraw to, panie nad pany,
    Niech ma, zamiast wszystkich innych,
    80
    Zapach esencji różanej.

    Przypisy

    [1]

    prima vista, własc. a prima vista a. a vista (z wł.: pierwszy raz widząc) — za pierwszym razem, bez wcześniejszych ćwiczeń (najczęściej o odegraniu lub odśpiewaniu utworu muzycznego, którego nuty wykonawca widzi po raz pierwszy). [przypis edytorski]

    [2]

    więcejśmy nie warci (daw.) — nie jesteśmy więcej warci. [przypis edytorski]

    [3]

    Rafael Santi (1483–1520) — włoski malarz epoki renesansu. [przypis edytorski]

    [4]

    Antoon van Dyck (1599–1641) — malarz flamandzki epoki baroku, uczeń Rubensa. [przypis edytorski]

    Bezpieczne płatności zapewniają: PayU Visa MasterCard PayPal

    Dane do przelewu tradycyjnego:

    nazwa odbiorcy

    Fundacja Wolne Lektury

    adres odbiorcy

    ul. Marszałkowska 84/92 lok. 125, 00-514 Warszawa

    numer konta

    75 1090 2851 0000 0001 4324 3317

    tytuł przelewu

    Darowizna na Wolne Lektury + twoja nazwa użytkownika lub e-mail

    wpłaty w EUR

    PL88 1090 2851 0000 0001 4324 3374

    Wpłaty w USD

    PL82 1090 2851 0000 0001 4324 3385

    SWIFT

    WBKPPLPP

    x
    Skopiuj link Skopiuj cytat
    Zakładka Istniejąca zakładka Notka
    Słuchaj od tego miejsca

    Pora na chwilę przerwy :)

    Podoba Ci się nasza biblioteka? Wesprzyj ją drobną wpłatą, a otrzymasz wcześniejszy dostęp do prapremier!

    Nowe książki pojawiają się częściej, gdy nas wspieracie. Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku!
    KRS: 0000070056
    Nazwa organizacji: Wolne Lektury

    Chcemy, aby każde dziecko w Polsce miało wygodny i bezpłatny dostęp do lektur szkolnych - zróbmy to razem! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą!
    Kliknij, by dowiedzieć się więcej >>>

    Wolne Lektury to skarbnica mądrości otwarta na oścież. Tu wolno czytać wszystko. Tylko od was zależy, czy podejmiecie to wyzwanie. Tu już nic nie stoi na przeszkodzie. Wolność lektury, wolność wyboru, wolność wyobraźni – twoja wolność.

    Piotr Głowacki

    Znajdź nasze książki na Legimi! Za każdym razem, kiedy czytasz lub słuchasz Wolnych Lektur w księgarni Legimi, wspierasz naszą bibliotekę - DZIĘKUJEMY!

    Zapisz się na newsletter, a nie przegapisz naszych publikacji. Zawsze możesz zrezygnować. Kliknij i podaj adres email

    Nie bądź wuj ponury, wspieraj Wolne Lektury!

    Audiobooki Wolnych lektur znajdziesz też na naszym kanale na YouTube.

    Regularnie dodajemy nowe książki. By ich nie przegapić, subskrybuj nasz kanał.

    Kliknij obrazek, by subskrybować!

    Chcesz pomóc bibliotece? Najlepszą metodą pomocy są niewielkie, ale stałe wpłaty. Kliknij i dorzuć się!

    Nie wystarczy zeskanować książkę. Tekst musi jeszcze przejść proces redakcji językowej i technicznej oraz podwójną korektę. Sam widzisz, że to dużo pracy! Dlatego potrzebujemy Twojego wsparcia! Kliknij i dorzuć się!

    Dlaczego warto pamiętać o Kochanowskim, w jaki sposób zmiana akcentu może symbolizować bunt, jak rymować, aby prawie nikt nie zauważył, że rymujecie - wszystkiego dowiesz się słuchając Mistrzowskiej Szkoły Poezji.
    • NIP: 952-187-70-87
    • KRS: 0000070056
    • REGON: 017423865
    • Numer konta: 75 1090 2851 0000 0001 4324 3317
    Wolne Lektury to projekt prowadzony przez fundację Wolne Lektury.
    MKiDN
    Strona biblioteki Wolne Lektury powstała dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.