Wolne Lektury potrzebują pomocy...


Potrzebujemy Twojej pomocy!

Na stałe wspiera nas 434 czytelników i czytelniczek.

Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 1000 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Tak, dorzucę się do Wolnych Lektur!
Tym razem nie pomogę, przechodzę prosto do biblioteki
Ufunduj e-książki dla dzieciaków

Lektury szkolne za darmo dla każdego dzieciaka? To możliwe dzięki wsparciu darczyńców takich jak Ty! Kliknij i dorzuć się >>>

x

5929 darmowych utworów do których masz prawo

Język

Autor: Mikołaj Sęp Szarzyński,
motyw: Modlitwa,
epoka: Barok,
gatunek: Pieśń

  • Mikołaj Sęp Szarzyński X
  • Modlitwa X

Autor: Mikołaj Sęp Szarzyński

Ur.
ok. 1550 r. pod Lwowem
Zm.
ok. 1581 r. w Wolicy
Najważniejsze dzieła:
O nietrwałej miłości świata tego, O Bożej Opatrzności na świecie, O Strusie, który zabit na Rastawicy

Mikołaj Sęp (Szarzyński to przydomek od gniazda rodowego) żył i tworzył na przełomie baroku i renesansu. Pisał po polsku i po łacinie. Studiował od 1565 r. w Wittemberdze, a następnie w Lipsku. Zachowane utwory Sępa zostały zebrane i wydane pośmiertnie w 1601 r. jako Rytmy abo Wiersze polskie. Składają się na ten zbiór sonety, pieśni, parafrazy psalmów Dawidowych, epitafia i fraszki. Za pierwszy utwór uważa się powstałe ok. 1567 r. epitafium pamięci ojca przyjaciela. Twórczość poety uzupełniają odnalezione w XIX w. erotyki z tzw. rękopisu Zamoyskich.
Sęp Szarzyński przyjął w liryce postawę artifex doctus - uczonego artysty. Był poetą metafizycznym, renesansowemu optymistycznemu humanizmowi przeciwstawiał obraz człowieka osamotnionego w kosmosie, narażonego na stałą niepewność poznawczą i eschatologiczną, rozdartego wewnętrznie, miotanego przez zmienny los i niezwykle słabego - stale narażonego na grzech i zbłądzenie. Jedynie Bogu przypisana jest we wszechświecie niezmienność (to wyraz arystotelizmu filozofii Sępa), dlatego tylko w nim człowiek może znaleźć ostoję i gwarancję swych dążeń. Szarzyński propagował postawę heroiczną zarówno w sferze duchowej, jak politycznej (był propagatorem koncepcji Polski jako przedmurza chrześcijaństwa).

Mikołaj Sęp Szarzyński w Wikipedii

Motyw: Modlitwa

Zaznaczamy tym motywem zarówno wypowiedzi na temat znaczenia i działania (w tym skuteczności) modlitwy jako formy wypowiedzi służącej do porozumiewania się ludzi ze sferą nadprzyrodzoną, jak również co ciekawsze przykłady literackie modlitw (np. Księdza Piotra w Dziadach, czy bluźniercze modlitwy z Hymnów Kasprowicza).

Epoka: Barok

Czas
pocz. XVII — połowa XVIII w.
Najwybitniejsi twórcy
europejscy: G. Marino, L. de Gongora, T. Tasso, L. Ariosto, P. Calderon, L. de Vega, J. Milton, P. Corneille, Moliere, J. de La Fontaine, Ch. Perrault; polscy: M. Sęp Szarzyński, D. Naborowski, J. A. Morsztyn, W. Potocki, J. Ch. Pasek, P. Skarga
Reprezentatywne gatunki
wiersz liryczny, sonet, tragedia, komedia, tragikomedia, epos rycerski, pamiętnik, commedia dell'arte, opera

Epoka w historii kultury i sztuki między renesansem a oświeceniem, naznaczona konfliktami religijnymi (reformacja i kontrreformacja). Nazwa pochodzi być może od portug. barocco — nieregularna perła, co podkreślałoby dziwność, kapryśność i ozdobność obowiązującego wówczas stylu. Lubowano się w efekcie zaskoczenia, figurach nagromadzenia i inwersji, metaforach, dążono do uchwycenia ruchu. Podstawową cechą baroku był kontrast i dysonans: stąd współistnienie poezji metafizycznej, czy mistycznej z opiewającą „światową rozkosz”, dworskiej z sowizdrzalską, wątków mitologicznych z biblijnymi, scen makabryczno-naturalistycznych (często w związku z charakterystycznym motywem danse macabre, czy vanitas) z fantastycznymi. W Polsce rozkwita sarmatyzm.

Barok w Wikipedii

Gatunek: Pieśń

Najważniejsi twórcy
Horacy, J. Kochanowski, M. Sęp-Szarzyński, J. A. Morsztyn, M. Sarbiewski, A. Naruszewicz, I. Krasicki, F. Zabłocki, F. Karpiński, A. Asnyk, H. Sienkiewicz, L. Rydel, K. Tetmajer, J. Tuwim

Najstarszy, wywodzący się ze starożytności, gatunek liryki. Początkowo nieodłącznie związany z obrzędowością, muzyką i tańcem, jako osobny gatunek literacki wykształciła się w twórczości Horacego. W średniowieczu pieśnią nazywano utwór poetycki o charakterze historycznym bądź legendarnym (por. Pieśń o Rolandzie). Cechy pieśni to budowa stroficzna, występowanie powtórzeń (np. refrenu), rytmiczność. Ze względu na tematykę można wyróżnić różne jej rodzaje: pieśń miłosna, religijna, patriotyczna, pochwalna, filozoficzno-refleksyjna i inne.
Ważną cechą jest też to, że łączy grupę ludzi (hymn państwowy łączy obywateli, pieśń religijna – wyznawców danej religii).

Pieśń w Wikipedii
Zamknij

* Ładowanie