Wolne Lektury potrzebują pomocy...


Potrzebujemy Twojej pomocy!

Na stałe wspiera nas 433 czytelników i czytelniczek.

Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 1000 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Tak, dorzucę się do Wolnych Lektur!
Tym razem nie pomogę, przechodzę prosto do biblioteki
Ufunduj e-książki dla dzieciaków

Lektury szkolne za darmo dla każdego dzieciaka? To możliwe dzięki wsparciu darczyńców takich jak Ty! Kliknij i dorzuć się >>>

x

5981 darmowych utworów do których masz prawo

Język

Motyw: Rzeka,
rodzaj: Liryka,
autor: Franciszek Karpiński,
gatunek: Sielanka

  • Franciszek Karpiński X
  • Liryka X

Motyw: Rzeka

Jako woda płynąca — rzeka wiąże się z motywem przemijania i zmienności rzeczywistości (co znajduje odbicie w klasycznych maksymach Heraklita z Efezu), a więc w jakiś sposób odsyła też do przemyśleń na temat kondycji ludzkiej czy obrazu świata. W literaturze polskiej (u Orzeszkowej, czy Żeromskiego) rzeka kojarzona jest historią (jest jej niemym świadkiem) i tradycją — a więc raczej z trwaniem niż przemijaniem.

Rodzaj: Liryka

Brak opisu.

Autor: Franciszek Karpiński

Ur.
4 października 1741 r. w Hołoskowie
Zm.
16 września 1825 r. w Chorowszczyźnie
Najważniejsze dzieła:
sielanki: Laura i Filon, Do Justyny. Tęskność na wiosnę; pieśni religijne: Pieśń poranna (Kiedy ranne wstają zorze...), Pieśń wieczorna (Wszystkie nasze dzienne sprawy...), Pieśń o narodzeniu Pańskim (Bóg się rodzi, moc truchleje...); wiersze patriotyczne: Pieśń dziada sokalskiego, Żale Sarmaty nad grobem Zygmunta Augusta

Od 1750 r. przez osiem lat uczęszczał do kolegium jezuickiego w Stanisławowie. Następnie ukończył studia teologiczne na Akademii we Lwowie. Tam uzyskał tytuł doktora filozofii i nauk wyzwolonych. Później przez półtora roku szkolił się w Wiedniu, doskonalił tam znajomość języków obcych. Po otrzymaniu odpowiedniego wykształcenia rozpoczął pracę nauczycielską. Gdy miał 40 lat wydał pierwszy tomik wierszy Zabawki wierszem. W 1780 r. wyjechał do Warszawy, objął posadę sekretarza księcia Adama Kazimierza Czartoryskiego i wydał trzy kolejne tomy wierszy. W 1793 r. osiedlił się w Kraśniku, a około 1818 r. kupił wieś Chorowszczyznę i tam spędził resztę życia. Był członkiem Towarzystwa Przyjaciół Nauk.

Franciszek Karpiński w Wikipedii

Gatunek: Sielanka

Gatunek literacki przedstawiający życie codzienne, w szczególności rozterki miłosne pasterzy, rolników, rybaków czy też myśliwych. Kształtem przypomina ona najczęściej liryczny monolog poprzedzony lub przepleciony opisem albo dialogiem, może jednak również przybierać formę niewielkiego utworu scenicznego. Charakterystyczne jest dla niej przyjemne tło zdarzeń (locus amoenus), którego ważny element stanowi łagodna i przyjazna człowiekowi przyroda. Sielanka często wykorzystuje też motywy arkadyjskie związane z wizją szczęśliwego bytu pośmiertnego, a także topos Et in Arcadia Ego.

Sielanka ukształtowana została przez greckiego poetę Teokryta w III wieku p.n.e. Innym przykładem antycznych sielanek są Bukoliki Wergiliusza. Gatunek był szczególnie popularny w renesansie i baroku - sielanki pisali wtedy m.in. Jan Kochanowski (Pieśń świętojańska o Sobótce), Szymon Szymonowic (Sielanki) oraz Bartłomiej Zimorowic (Sielanki nowe ruskie). Dostosowali oni antyczny kostium sielanki do polskich realiów dzięki spolszczeniu nazw czy urealnieniu scenerii i wydarzeń z życia wsi.

Tradycja sielankowa kontynuowana była w oświeceniu za sprawą Franciszka Zabłockiego i Franciszka Dionizego Kniaźnina.

Zamknij

* Ładowanie