Benedykt de Spinoza
Etyka
Kto, powodowany tylko wzruszeniem, dąży do tego, aby inni miłowali to, co on miłuje, i...
Kto, powodowany tylko wzruszeniem, dąży do tego, aby inni miłowali to, co on miłuje, i...
Kto żyje za przewodem rozsądku, ten dąży wedle możności do wywzajemniania się za nienawiść, gniew...
Kto chce mścić się nienawiścią wzajemną za krzywdy, ten doprawdy nędzne życie prowadzi. Kto zaś...
Do tego należy dodać, że te wzruszenia świadczą o braku wiedzy oraz o niemocy umysłu...
Zadowolenie z siebie może powstać z rozsądku i tylko takie zadowolenie z siebie, powstające z...
Zadowolenie z siebie jest to radość, pochodząca stąd, że człowiek patrzy na siebie samego i...
Pokora zatem, czyli smutek powstający stąd, że człowiek patrzy na swoją niemoc, nie powstaje z...
Ponieważ ludzie rzadko żyją według wskazówki rozsądku, przeto te dwa wzruszenia, mianowicie pokora i skrucha...
O rozumie wiele mówi w Satyrach Krasicki — podkreśla jego wartość, a także przeciwstawia głupocie. W romantyzmie rozum staje się przeciwieństwem serca, które reprezentuje „czucie i wiarę” (Romantyczność Mickiewicza). Romantycy przewartościowali pojęcie rozumu, przyznając wyższą rangę temu, co niedostępne poznaniu za pomocą „szkiełka i oka”. Dopiero pozytywizm stanie się kolejną epoką literacką, która mając tradycję romantyczną zapisaną w sercu (Lalka Prusa), rozumowi będzie oddawała cześć.