Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
300 000 zł

Cześć, jestem Dominik. Jestem właścicielem Postęp Studio i razem z Wolnymi Lekturami od ponad dwóch lat realizujemy dla Was audiobooki, których możecie słuchać za darmo.

Z tego miejsca chciałbym Was też zaprosić do wspierania po prostu Wolnych Lektur, bo Wolne Lektury istnieją właśnie dzięki Wam i dzięki Wam mogą takie projekty tu działać. Tylko po prostu liczą na mały gest od Was, od Ciebie, który może przyczynić się do tego, żeby nasza kultura mogła dalej trwać, istnieć i zachować się na lata.

Zapraszam do wsparcia.

Wesprzyj Wolne Lektury — teraz, zanim zapomnisz
Strona główna
Informacje Ustawienia Spis treści

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

Zasób opracowany na podstawie: Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Wybór poezji, nakł. Gebethnera i Wolffa, Warszawa-Kraków 1897

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Śląską z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BŚ.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paweł Kozioł, Marta Niedziałkowska, Weronika Trzeciak.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Ilustracja na okładce: Green door, Antonis Lamnatos@Flickr, CC BY 2.0.

Życie
Szacowany czas do końca: -
Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Życie

Kazimierz Przerwa-Tetmajer

Życie

Spis treści

    1. Kondycja ludzka: 1
    2. Natura: 1
    3. Piękno: 1
    4. Pożądanie: 1
    5. Strach: 1 2
    6. Szczęście: 1
    7. Upiór: 1
    8. Walka: 1

    Kazimierz Przerwa-TetmajerŻycie

    1
    PięknoWszedłem — — świat mi się zdał jak jeden cud,
    Czarowna wizja, w ekstazie zrodzona…
    Od gór do lasów, od nieba do wód,
    Biegła ma dusza zachwytem szalona…
    5
    Jakbym ku sobie wszechświat garnąć chciał,
    Młodem ku niemu wyciągnął ramiona…
    Z lasów i łanów, z wód, z wysokich skał,
    Z niebiosów, zewsząd na moje zachwytyNatura
    Bóg szczęścia uśmiech mi w odpowiedź słał.
    10
    Biec chciałem, cudem i czarem niesyty,
    Dalej i dalej!… Wtem owiał mnie chłódStrach
    I w przerażeniu stanąłem, jak wryty.
    UpiórKrew mi się wszystka ścięła w żyłach w lód:
    Straszna przede mną stała upiorzyca,
    15
    Z piekielnych kędyś wyzionięta wrót.
    Trąd jej okrywał trupio-żółte lica,
    A oczy miała żarłoczne, jak sęp,
    Którego nigdy i nic nie zasyca.
    W zmierzwionych włosach gadów wił się kłęb[1],
    20
    Ohydna, straszna weszła mi na drogę,
    Odziana w łachman gnijący i strzęp.
    Śmiertelną czując odrazę i trwogę
    Chciałem uciekać, ale woli wbrewStrach
    Czułem, że nóg mych poruszyć nie mogę.
    25
    WalkaRozpacz mnie wówczas porwała i gniew,
    Chciałem poczwarę usunąć przebojem
    Z drogi mej, w głowie huczała mi krew;
    Chciałem biec dalej za tym szczęściem mojem,
    Którym mi świata uśmiechał się bóg,Szczęście
    30
    Za pięknem, światłem, weselem, pokojem.
    Lecz próżno! Ruszyć nie mogłem mych nóg,
    A wiedźma ku mnie zbliżała się ona,
    Pełnemu wstrętu i śmiertelnych trwóg.
    I zrozumiałem, że próżna obrona,
    35
    że nie potrafię ujść tych strasznych rąk,
    że mnie przyciśnie poczwara do łona
    I wśród piekielnych obrzydzeń i mąk
    Zapładniać będę musiał tę ohydną
    I w jej uściskach pędzić dni mych ciąg.
    40
    A ona, dłonią bezczelnie bezwstydną
    Jęła[2] obnażać swój okropny kształt
    I w swej nagości stanęła mi widną[3].
    Każdy łachmanów odsłoniła fałd,
    A oczy moje spod powiek skostnienia
    45
    Patrzyły, woli mej zadając gwałt.
    PożądanieI pochwyciła mnie w swe uściśnienia — —
    O dziwna, straszna ironio! Jam czuł
    żądzę wśród wstrętu, rozkosz wśród cierpienia.
    Jej wzrok podniecał, choć jej oddech truł,
    50
    I pot mi czoło zlewał już obficie,
    A jeszczem nie rwał węzła, co nas skuł.
    Ktoś jest? — spytałem. Odrzekła mi: «Życie».Kondycja ludzka

    Przypisy

    [1]

    kłęb — dziś popr.: kłąb. [przypis edytorski]

    [2]

    jąć (daw.) — zacząć. [przypis edytorski]

    [3]

    widny (daw.) — widoczny. [przypis edytorski]

    Bezpieczne płatności zapewniają: PayU Visa MasterCard PayPal

    Dane do przelewu tradycyjnego:

    nazwa odbiorcy

    Fundacja Wolne Lektury

    adres odbiorcy

    ul. Marszałkowska 84/92 lok. 125, 00-514 Warszawa

    numer konta

    75 1090 2851 0000 0001 4324 3317

    tytuł przelewu

    Darowizna na Wolne Lektury + twoja nazwa użytkownika lub e-mail

    wpłaty w EUR

    PL88 1090 2851 0000 0001 4324 3374

    Wpłaty w USD

    PL82 1090 2851 0000 0001 4324 3385

    SWIFT

    WBKPPLPP

    Skopiuj link Skopiuj cytat
    Zakładka Istniejąca zakładka Notka
    Słuchaj od tego miejsca

    Pora na chwilę przerwy :)

    Podoba Ci się nasza biblioteka? Wesprzyj ją drobną wpłatą, a otrzymasz wcześniejszy dostęp do prapremier!

    Jeśli wciąż chcesz mieć nasze książki zawsze pod ręką — wesprzyj Wolne Lektury 1,5%!
    KRS: 0000070056
    Nazwa organizacji: Wolne Lektury

    Chcemy, aby każde dziecko w Polsce miało wygodny i bezpłatny dostęp do lektur szkolnych - zróbmy to razem! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą!
    Kliknij, by dowiedzieć się więcej >>>

    Nie umiem błyskotliwie odpowiedzieć na pytanie o to, dlaczego warto wspierać Wolne Lektury. Jedyna rozsądna, jaka się nasuwa, brzmi następująco: Wolne Lektury należy wspierać, bo są.

    Filip Springer

    Znajdź nasze książki na Legimi! Za każdym razem, kiedy czytasz lub słuchasz Wolnych Lektur w księgarni Legimi, wspierasz naszą bibliotekę - DZIĘKUJEMY!

    Zapisz się na newsletter, a nie przegapisz naszych publikacji. Zawsze możesz zrezygnować. Kliknij i podaj adres email

    Potrzebujemy Twojej pomocy! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą. Kliknij i zadeklaruj comiesięczne wsparcie >>>

    Audiobooki Wolnych lektur znajdziesz też na naszym kanale na YouTube.
    Czy wiesz, że jeśli włączysz subskrypcję, to pomożesz uwolnić kolejną książkę?

    Kliknij obrazek, by subskrybować!

    Zrób sobie prezent i wesprzyj Wolne Lektury – zaowocują nowymi książkami! Kliknij i dorzuć się!

    Nie wystarczy zeskanować książkę. Tekst musi jeszcze przejść proces redakcji językowej i technicznej oraz podwójną korektę. Sam widzisz, że to dużo pracy! Dlatego potrzebujemy Twojego wsparcia! Kliknij i dorzuć się!

    Dlaczego warto pamiętać o Kochanowskim, w jaki sposób zmiana akcentu może symbolizować bunt, jak rymować, aby prawie nikt nie zauważył, że rymujecie - wszystkiego dowiesz się słuchając Mistrzowskiej Szkoły Poezji.
    • NIP: 952-187-70-87
    • KRS: 0000070056
    • REGON: 017423865
    • Numer konta: 75 1090 2851 0000 0001 4324 3317
    Wolne Lektury to projekt prowadzony przez fundację Wolne Lektury.
    MKiDN
    Strona biblioteki Wolne Lektury powstała dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.