Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
300 000 zł

Cześć, jestem Dominik. Jestem właścicielem Postęp Studio i razem z Wolnymi Lekturami od ponad dwóch lat realizujemy dla Was audiobooki, których możecie słuchać za darmo.

Z tego miejsca chciałbym Was też zaprosić do wspierania po prostu Wolnych Lektur, bo Wolne Lektury istnieją właśnie dzięki Wam i dzięki Wam mogą takie projekty tu działać. Tylko po prostu liczą na mały gest od Was, od Ciebie, który może przyczynić się do tego, żeby nasza kultura mogła dalej trwać, istnieć i zachować się na lata.

Zapraszam do wsparcia.

Wesprzyj Wolne Lektury — teraz, zanim zapomnisz
Strona główna
Informacje Ustawienia Spis treści

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

Zasób opracowany na podstawie: Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Wybór poezji, nakł. Gebethnera i Wolffa, Warszawa-Kraków 1897

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paweł Kozioł, Aleksandra Mikołajczyk, Marta Niedziałkowska.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Ilustracja na okładce: Steve Snodgrass@Flickr, CC BY 2.0.

Potok symboliczny
Szacowany czas do końca: -
Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Potok symboliczny

Kazimierz Przerwa-Tetmajer

Potok symboliczny

Spis treści

    1. Wiatr: 1
    2. Woda: 1

    Tekst dostosowano do zasad ortografii i interpunkcji współczesnej. Zmodernizowano pisownie łączną/rozdzielną (np. z daleka; w dół). Zastosowano wielkie litery po odpowiednich znakach interpunkcyjnych.

    Kazimierz Przerwa-TetmajerPotok symboliczny

    1
    WodaW skrzesanych[1] turni rozpadlinie,
    w zawrotnej wysokości skalnej,
    szumiący, bystry potok płynie
    niedosłyszany, niewidzialny.
    5
    Ze źródeł pod szczytami ścieka,
    gdzie tęcza wiesza świetny nimb[2],
    a szumu jego tam, z daleka,
    samotnych słucha garstka limb[3].
    Jak poświst wiatru w chmur pomroczy,
    10
    tam z dołu, z ziemi niesłyszany,
    on szumi — i wód fale toczy
    między skrzesane[4], ciemne ściany.
    Wkoło jest pustka tak ponura,
    takiego chłodu wieje prąd:
    15
    że nawet orły strzępią pióra
    i odlatują szybko stąd.
    I tylko potok sam, samotny,
    potok potężny, srebrnopiany[5],
    szumi w wyżynie tej zawrotnej,
    20
    pomiędzy ciemne płynąc ściany.
    Szumi i pędzi — i z urwiska
    przez głaz, co góry z sobą skuł,
    w otchłań się czarną srebrny ciska
    i leci bez pamięci w dół.
    25
    Fala za falą rwie się, pieni —
    potok samotny, tryumfalny,
    płynie wśród ciemnych cisz i cieni,
    niedosłyszany, niewidzialny.
    Haha! Jak krążą ponad szczyty
    30
    kłęby obłoków z wichrem w tan!
    Mgieł tuman w lot się porwał, wzbity
    zamachem wichru z skalnych ścian!
    Haha! Jak kłębią się i plączą,
    jak się miotają z sobą, wznoszą,
    35
    w dół opadają — i znów rączo[6]
    nad wierchów[7] suną się pustoszą…
    WiatrHaha! Jak gwiżdże wiatr i huczy,
    jak huczą złomy stromych ścian —
    zda się, że Szatan tu się włóczy
    40
    i w róg uderza, pustyń Pan…
    A w głębi cicho, ciemno, mroźno —
    w zawrotnej skalnej rozpadlinie,
    w straszliwej ciszy pustką groźną
    szumiący, bystry potok płynie.
    45
    Niedosłyszany, niewidzialny,
    skąd wstaje tęczy świetny nimb[8]
    płynie, a jego tryumfalny
    szum słyszy garść samotnych limb.
    Płynie i fale z góry ciska
    50
    w bezdenną otchłań, w zwał granitów,
    i szum szeroki tam z urwiska,
    rzuca w dół z falą z chmur i szczytów.

    Przypisy

    [1]

    skrzesany — tu: wyżłobiony, ścięty. [przypis edytorski]

    [2]

    nimb — krąg świetlisty wokół głów istot boskich i świętych. [przypis edytorski]

    [3]

    limba — chronione drzewo iglaste, występujące w górach. [przypis edytorski]

    [4]

    skrzesany — tu: ukształtowany przez odłupujące się kamienie. [przypis edytorski]

    [5]

    srebrnopiany — charakterystyczny dla Tetmajera neologizm; piana fali w kolorach srebra. [przypis edytorski]

    [6]

    rączo — szybko. [przypis edytorski]

    [7]

    wierch (reg.) — szczyt górski. [przypis edytorski]

    [8]

    nimb — krąg świetlisty wokół głów istot boskich i świętych. [przypis edytorski]

    Bezpieczne płatności zapewniają: PayU Visa MasterCard PayPal

    Dane do przelewu tradycyjnego:

    nazwa odbiorcy

    Fundacja Wolne Lektury

    adres odbiorcy

    ul. Marszałkowska 84/92 lok. 125, 00-514 Warszawa

    numer konta

    75 1090 2851 0000 0001 4324 3317

    tytuł przelewu

    Darowizna na Wolne Lektury + twoja nazwa użytkownika lub e-mail

    wpłaty w EUR

    PL88 1090 2851 0000 0001 4324 3374

    Wpłaty w USD

    PL82 1090 2851 0000 0001 4324 3385

    SWIFT

    WBKPPLPP

    Skopiuj link Skopiuj cytat
    Zakładka Istniejąca zakładka Notka
    Słuchaj od tego miejsca

    Pora na chwilę przerwy :)

    Podoba Ci się nasza biblioteka? Wesprzyj ją drobną wpłatą, a otrzymasz wcześniejszy dostęp do prapremier!

    Jeśli wciąż chcesz mieć nasze książki zawsze pod ręką — wesprzyj Wolne Lektury 1,5%!
    KRS: 0000070056
    Nazwa organizacji: Wolne Lektury

    Chcemy, aby każde dziecko w Polsce miało wygodny i bezpłatny dostęp do lektur szkolnych - zróbmy to razem! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą!
    Kliknij, by dowiedzieć się więcej >>>

    Miejsca takie jak Wolne Lektury są bezwzględnie potrzebne. To port lotniczy skąd każdy, niezależnie od wieku i zawartości portfela, może wyruszyć na poszukiwanie przygody.

    Paulina Holtz

    Znajdź nasze książki na Legimi! Za każdym razem, kiedy czytasz lub słuchasz Wolnych Lektur w księgarni Legimi, wspierasz naszą bibliotekę - DZIĘKUJEMY!

    Co nowego na Wolnych Lekturach? Dowiesz się z naszego newslettera. Kliknij, by się zapisać.

    Nie bądź wuj ponury, wspieraj Wolne Lektury!

    Audiobooki Wolnych lektur znajdziesz też na naszym kanale na YouTube.
    Czy wiesz, że jeśli włączysz subskrypcję, to pomożesz uwolnić kolejną książkę?

    Kliknij obrazek, by subskrybować!

    Nasi Przyjaciele pomagają nam stałymi, comiesięcznymi wpłatami. Jeśli będzie ich wystarczająco dużo, biblioteka będzie działać stabilnie, bez obaw o przyszłość. Kliknij i dorzuć się!

    Wolne Lektury to codzienna praca zespołu ludzi: koordynatorek, redaktorów, polonistów, programistek. Bez Twojego wsparcia nie damy rady rozwijać się dalej. Kliknij i dorzuć się!

    Dlaczego warto pamiętać o Kochanowskim, w jaki sposób zmiana akcentu może symbolizować bunt, jak rymować, aby prawie nikt nie zauważył, że rymujecie - wszystkiego dowiesz się słuchając Mistrzowskiej Szkoły Poezji.
    • NIP: 952-187-70-87
    • KRS: 0000070056
    • REGON: 017423865
    • Numer konta: 75 1090 2851 0000 0001 4324 3317
    Wolne Lektury to projekt prowadzony przez fundację Wolne Lektury.
    MKiDN
    Strona biblioteki Wolne Lektury powstała dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.