Wieś

czytaj online

Wieś (ros. Деревня) to krótka powieść rosyjskiego noblisty, Iwana Bunina, napisana w 1909 r. i opublikowana po raz pierwszy rok później w Petersburgu. Historia, osadzona w miejscu urodzenia autora (w guberni woroneskiej) w czasie rewolucji 1905r., złożona jest z krótkich epizodów, ukazujących przecinające się trajektorie życia dwóch braci Krasowów: zubożałego ziemianina Tichona i aspirującego do roli inteligenta Kuźmy. Wyraziste, skrajnie odmienne charaktery i poglądy bohaterów prowadzą nieustannie do konfrontacji — braci ze sobą nawzajem oraz każdego z nich z osobna z konsekwencjami podejmowanych decyzji.

Powieść Iwana Bunina w momencie publikacji wzbudziła w Rosji wiele kontrowersji. Realistyczny portret życia na wsi kłócił się z wyidealizowanym obrazem „nieskalanych” chłopów, powszechnym w głównym nurcie rosyjskiej literatury. Ukazywał bohaterów uznawanych przez wielu czytelników za odrażających, głupich, pozbawionych jakiejkolwiek moralności — jednym słowem takich, których trudno uznać za ludzi. Sam pisarz w taki oto sposób wypowiadał się o istocie Wsi: „Moja powieść przedstawia życie wiejskiej Rosji; oprócz życia jednej konkretnej wsi, zajmuje się życiem Rosji jako całości”.

Współcześni autorowi przedstawiciele literackiego milieu krytykowali również styl powieści, przede wszystkim jej „gęstość”, nietypową dla wcześniejszej prozy tego pisarza, spokojnej i klasycystycznej w tonie i formie. Iwan Bunin, być może w odpowiedzi na te uwagi, latami przepisywał fragmenty Wsi na nowo. Jednak esencja powieści — wizja zdegradowanej, dzikiej, okrutnej wiejskiej Rosji, fatalnie ciążąca nad przyszłością kraju — obecna jest w każdej jej nowej odsłonie. A istota przekazu Bunina, rozpięta pomiędzy dwiema krótkimi frazami, zaczerpniętymi z tekstu: „Żreć nie masz co, a kupujesz kuferki i książeczki” oraz „Pijak, bracie, prześpi się, a głupi głupim zostanie…” wydaje się być aktualna do dzisiaj.

Autorką polskiego przekładu, na którym opiera się najnowsza publikacja Wolnych Lektur, jest Zofia Petersowa.

Powieść Wieś Iwana Bunina dostępna jest jako e-book w formatach EPUB i MOBI oraz jako PDF.

Spis treści:

I

II
III

O autorze

Iwan Bunin

Ur.: 22 października 1870 w Woroneż
Zm.: 8 listopada 1953 w Paryżu

Iwan Aleksiejewicz Bunin --- rosyjski poeta i prozaik, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury w 1933 r --- urodził się w 1870 roku w Woroneżu w środkowej Rosji, a zmarł w 1953 w Paryżu. Pochodził z arystokratycznego rodu, przybyłego do Rosji z Polski. Twórczość rosyjskiego autora jest bardzo zróżnicowana ---- obejmuje zarówno rozmaite gatunki epickie, jak i zbiory wierszy. Liryka Bunina odwołuje się do tradycji klasycznej XIX-wiecznej poezji rosyjskiej, natomiast jego proza ma charakter zdecydowanie bardziej innowacyjny (do tego stopnia, że nierzadko spotykała się z surową krytyką współczesnych mu luminarzy literatury).

Iwan Bunin był synem Aleksieja Nikołajewicza, uczestnika wojny krymskiej, i Ludmiły Aleksandrowny (z domu księżnej Czubarow). Miał dwóch starszych braci: Juliana i Jewgienija oraz dwie młodsze siostry: Marię i Aleksandrę. Dwukrotnie zawierał związki małżeńskie, znany był też z licznych romansów.

Dzieciństwo spędził w rodzinnym majątku w guberni orłowskiej, a nauki pobierał głównie w domu. Jako siedemnastolatek zadebiutował wierszem ,,Na śmierć Nadsona”, a w 1901 roku opublikował pierwszy zbiór poezji ,,Listopad” --- dobrze przyjęty przez krytykę, która uznała Bunina za autora wpisującego się w nurt parnasizmu. Pisarz pracował jako urzędnik państwowy, redaktor lokalnej gazety, bibliotekarz i statystyk sądowy. Przyjaźnił się z Antonem Czechowem, pozostawał też w bliskich stosunkach z Maksymem Gorkim i Lwem Tołstojem. Od 1895 funkcjonował zawodowo i intelektualnie pomiędzy Moskwą i Petersburgiem. W 1909 r. został członkiem Rosyjskiej Akademii Nauk, a rok później opublikował pierwszą powieść --- ,,Wieś”. W 1911 wydał ,,Suchodoły” --- nowelę o charakterze autobiograficznym.

Przed I wojną światową dużo podróżował --- odwiedził m.in. Cejlon, Palestynę, Egipt i Turcję, a ostatecznie osiadł we Francji. W latach 1923–1933 był osiemnastokrotnie nominowany do literackiej Nagrody Nobla, którą ostatecznie otrzymał w 1933 r. --- jako pierwszy Rosjanin.

Ważniejsze dzieła Iwana Bunina: powieść ,,Wieś” (1910), nowela ,,Suchodoły” (1911), opowiadanie ,,Maska” (1930), zbiory poezji ,,Wiersze” (1891), ,,Pod otwartym niebem” (1898).

Było ich trzech, a wszyscy — chorzy. Jeden z nich, młody, szczupły, sympatyczny, dawny piekarz, zwolniony...

Iwan Bunin, Wieś

Zdawało mu się, że jedzenie nigdy się nie dogotuje i nie mógł się pozbyć myśli...

Iwan Bunin, Wieś

— Dajcie spokój — odezwał się Kuźma. — Powiedzcie lepiej, czy to u was tak co dzień: krupnik...

Iwan Bunin, Wieś