Kornel Makuszyński
Wielka Brama
— Gdzie jest ten atol?
Marynarz uśmiechnął się niemile drwiącym uśmiechem i zapytał:
— Czy pan chce...
— Gdzie jest ten atol?
Marynarz uśmiechnął się niemile drwiącym uśmiechem i zapytał:
— Czy pan chce...
Kierując się niezawodnym instynktem, kapitan Baren manewrował długo, zanim się ważył na przejście przez te...
Na środku jeziora ostatnią iskrą świadomości Birara spostrzegł wyspę. Wysokie drzewa podnosiły nad nią swe...
Jako miejsce odizolowane i otoczone żywiołami, wyspa jest idealna, by umiejscowić na niej "inny świat": wyspa może być enklawą dziewiczej natury, archaicznej cywilizacji, miejscem, gdzie w oderwaniu od dalekiego "zepsutego świata" zrealizowano projekt społeczeństwa sprawiedliwego i zapewniającego szczęście obywateli (por. mit Atlantydy, wyspa Nipu z Mikołaja Doświadczyńskiego przypadków Krasickiego). Na wyspach zwykle sytuuje się wszelkie utopie. Wyspa może też być miejscem przemiany, czy sprawdzenie swoich możliwości, umiejętności i sił (tak było w przypadku Robinsona Cruzoe). Wyspa, szczególnie ta bezludna, wiąże się z marzeniem o samotności (i w związku z tym całkowitej wolności). Wreszcie wyspa może kryć rozmaite tajemnice (por. Wyspa skarbów Stevensona).