Wolne Lektury potrzebują pomocy...


Potrzebujemy Twojej pomocy!

Na stałe wspiera nas 428 czytelników i czytelniczek.

Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 1000 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Tak, dorzucę się do Wolnych Lektur!
Tym razem nie pomogę, przechodzę prosto do biblioteki
Dołącz

Dzisiaj aż 15 770 dzieciaków dzięki wsparciu osób takich jak Ty znajdzie darmowe książki na Wolnych Lekturach — dołącz do Przyjaciół Wolnych Lektur i zapewnij darmowy dostęp do książek milionom uczennic i uczniów dzisiaj i każdego dnia [kliknij, by dowiedzieć się więcej]

x

6483 darmowe utwory do których masz prawo

Język

Gatunek: Gawęda,
epoka: Romantyzm

  1. Władysław Syrokomla znany jest jako jeden z najważniejszych autorów gawęd o tematyce ludowej, szlacheckiej, żołnierskiej, historycznej. W skład prezentowanego zbioru wchodzi dziesięć gawęd skupiających się głównie na życiu szlacheckim i chłopskim.

    W tych krótkich utworach Syrokomla przedstawia codzienność ludzi różnych stanów, zwraca uwagę na moralność i charakteryzujące podejście do świata — niekiedy ironizuje, by wytknąć przywary — ale także ukazuje piękno życia w zgodzie z naturą, docenia wagę wspomnień i wewnętrznych rozterek.

    Żyjący i tworzący w XIX wieku Syrokomla pochodził z ubogiej rodziny szlacheckiej i często w swoich utworach ukazywał ten stan, nie szczędząc irocznicznych komentarzy na temat bliskiej mu rzeczywistości.

  2. Janko Cmentarnik to gawęda ludowa napisana przez Władysława Syrokomlę.

    To historia Janka, mieszkańca litewskiej wsi. Koleje życia kierują go jednak w zupełnie inne strony. Przez wiele lat jest żołnierzem i, chociaż wiele razy znajduje się niedaleko rodzinnej wsi, nie może do niej wrócić. Intensywne życie i wojenne przygody nie zmniejszają jego tęsknoty za domem. Czy Janko ujrzy jeszcze kiedyś rodzinne strony?

    Władysław Syrokomla to pisarz i tłumacz żyjący i tworzący w XIX wieku, związany z ówczesną Litwą. Znany przede wszystkim jako autor gawęd chłopskich, szlacheckich, historycznych. Syrokomla pochodził z ubogiej rodziny szlacheckiej i często w swoich utworach ukazywał ten stan, nie szczędząc irocznicznych komentarzy na temat bliskiej mu rzeczywistości.

  3. Tytułowy Marcin Studzieński to młody szlachcic, który cieszy się wielkim powodzeniem u panien. Podczas imienin rajcy wileńskiego poznaje piękną Marię, córkę gospodarza.

    Zakochuje się w dziewczynie z wzajemnością, jednak jej rodzice nie wyrażają zgody na małżeństwo, ponieważ są stanu mieszczańskiego i nie chcą wprowadzać szlachcica do rodziny. Tymczasem Wilno zostaje zaatakowane przez Tatarów. Dzielny Marcin staje do walki w obronie ojczyzny. Czy z wojennych potyczek wyjdzie cało? I wreszcie — czy dane mu będzie poślubić Marię?

    Władysław Syrokomla to pisarz i tłumacz żyjący i tworzący w XIX wieku, związany z ówczesną Litwą. Znany przede wszystkim jako autor gawęd chłopskich, szlacheckich, historycznych. Syrokomla pochodził z ubogiej rodziny szlacheckiej i często w swoich utworach ukazywał ten stan, nie szczędząc irocznicznych komentarzy na temat bliskiej mu rzeczywistości.

Wybrane utwory

Motywy i tematy

A

Alkohol (1)

B

Bieda (1)

Bijatyka (1)

Błądzenie (1)

Błoto (1)

C

Chleb (1)

Chłop (5)

Choroba (1)

Cierpienie (2)

Cmentarz (1)

Cud (1)

Czas (1)

Czyn (2)

D

Dar (3)

Dom (2)

Dorosłość (1)

Duch (1)

Duma (2)

Dziedzictwo (2)

G

Gniew (1)

Grób (1)

Grzech (1)

Gwiazda (1)

H

Historia (3)

J

Jedzenie (1)

K

Kaleka (3)

Kara (4)

Karczma (1)

Klęska (1)

Kłamstwo (1)

Kobieta (9)

Kochanek (1)

Kondycja ludzka (1)

Kradzież (1)

Krew (1)

Krzywda (1)

Ksiądz (1)

Książka (3)

Kuszenie (1)

L

Las (2)

Lud (1)

M

Małżeństwo (1)

Marzenie (2)

Matka (2)

Matka Boska (1)

Mężczyzna (8)

Miasto (6)

Mieszczanin (3)

Miłosierdzie (3)

Miłość (4)

Miłość niespełniona (1)

Młodość (3)

Modlitwa (5)

Mucha (1)

N

Nadzieja (1)

Nauka (1)

O

Obcy (1)

Obowiązek (1)

Obraz świata (1)

Obyczaje (3)

Ofiara (1)

Ojczyzna (10)

Opieka (3)

Oświadczyny (1)

P

Pamięć (2)

Pan (5)

Patriota (7)

Pielgrzym (1)

Pieniądz (4)

Pijaństwo (2)

Pobożność (1)

Podróż (2)

Pokora (1)

Pokusa (4)

Pokuta (1)

Poświęcenie (2)

Pozycja społeczna (6)

Praca (3)

Prawo (1)

Przemiana (3)

Przemijanie (4)

Przywódca (3)

Pycha (1)

R

Religia (1)

Rodzina (1)

Rozczarowanie (2)

Rozstanie (2)

Rozum (1)

Rycerz (1)

S

Samobójstwo (3)

Samotność (1)

Sąd (1)

Serce (3)

Sierota (2)

Słowo (3)

Sługa (5)

Spotkanie (1)

Spowiedź (1)

Starość (4)

Strój (2)

Sumienie (3)

Syn (2)

Szaleństwo (2)

Szatan (6)

Szlachcic (9)

Ś

Śmierć (4)

T

Taniec (2)

Tchórzostwo (1)

Tęsknota (3)

Tłum (1)

Trup (3)

U

Ucieczka (4)

Upiór (2)

Uroda (2)

W

Walka (6)

Wdowa (1)

Wiara (2)

Wiedza (1)

Wierzenia (1)

Wieś (3)

Władza (1)

Wojna (2)

Wróg (1)

Wspomnienia (3)

Z

Zbrodnia (3)

Zbrodniarz (4)

Zdrada (1)

Zemsta (1)

Zło (1)

Zwycięstwo (2)

Ż

Żałoba (1)

Żebrak (6)

Żołnierz (5)

Gatunek: Gawęda

Brak opisu.

Epoka: Romantyzm

Czas
w Europie Wielka Rewolucja Francuska (1789-1799) — koniec '40 XIX w.; w Polsce 1822-1863 r.
Najwybitniejsi twórcy
M. Scott, G. Byron, J. W. Goethe, E. T. A. Hoffmann, V. Hugo, A. de Musset, G. Sand, A. Puszkin, M. Lermontow, E. A. Poe, A. Mickiewicz, A. Fredro, Z. Krasiński, J. Słowacki
Reprezentatywne gatunki
dramat romantyczny, ballada, poemat dygresyjny, poemat epicki, powieść fantastyczna

Nazwa epoki wywodzi się z pojęcia lingua romana (język ludów średniowiecznej Galii, przeciwstawiany lingua latina, językowi rzym. najeźdźców). Starofrancuskie romant oznaczało powieści rycerskie. Romantyzm był ostatnią wielką epoką kulturalną Europy. Charakterystyczne jest dla niej odrzucenie klasycznych kanonów, fragmentaryzm, forma otwarta, nawiązanie do Shakespeare'a, rehabilitacja średniowiecza i twórczości ludowej, kult natury, zaufanie do uczucia, wiary i intuicji, indywidualizm, bunt, niepokój, wyobraźnia twórcza, mesjanizm. Epokę poprzedziły tendencje sentymentalne i romantyczne nasilające się pod koniec XVII w. (preromantyzm — F. Schiller). W Polsce romantyzm rozpoczął się od polemiki klasyków z romantykami (1818) i wydania przez Adama Mickiewicza tomiku Ballady i romanse (1822).

Romantyzm w Wikipedii
Zamknij

* Ładowanie