Oferta dla Przyjaciół Wolnych Lektur... Ankieta czytelników Wolnych Lektur

Wypełnij ankietę i pomóż nam rozwijać Wolne Lektury. Zajmie Ci to kilka minut, a nam pomoże stworzyć bibliotekę, która odpowiada na potrzeby naszych Czytelników i Czytelniczek.

x

5673 free readings you have right to

Language Language

Author: Michel de Montaigne,
period: Renesans

  • Michel de Montaigne X
  1. Próby to trzytomowy zbiór esejów autora Michaela de Montaigne'a, francuskiego pisarza i filozofa epoki renesansu.

    To rozważania o charakterze filozoficznym, moralnym i społecznym, podszyte ideałem harmonii i wynikającej z niej mądrości. W pismach zawarta jest bogata refleksja filozoficzna nad możliwościami poznawczymi umysłu ludzkiego, a także próba pogodzenia wielu sprzeczności.

    Montaigne uważany był za mistrza filozofii stoickiej, przez jednych również jako autorytet chrześcijańskiej moralności — przez innych właście na tej płaszczyźnie mocno krytykowany. Jego dzieło, wydane w 1580 roku, w 1646 trafiło do indeksu ksiąg zakazanych. Montaigne'a uważa się za twórcę nowego gatunku literackiego — eseju.

All matching works

Michel de Montaigne

Próby

Motifs and themes

B

Bieda (3)

Bogactwo (7)

Bóg (2)

Brat (1)

Bunt (1)

Buntownik (1)

C

Carpe Diem (2)

Chciwość (1)

Chłop (2)

Choroba (5)

Ciało (14)

Ciemność (1)

Cierpienie (6)

Cnota (9)

Czarownica (1)

Czas (2)

Czyn (4)

D

Dar (4)

Dobro (2)

Dom (1)

Dorosłość (1)

Droga (1)

Dusza (5)

Dzieciństwo (3)

Dziecko (20)

Dziedzictwo (1)

Dziewictwo (1)

Dziki (1)

Dźwięk (1)

F

Filozof (19)

G

Głupota (2)

Gniew (3)

Gospodarz (2)

Gość (1)

Grzeczność (1)

H

Historia (5)

I

Idealista (2)

Imię (2)

J

Jedzenie (3)

K

Kara (7)

Katastrofa (1)

Klęska (1)

Kłamstwo (9)

Kłótnia (2)

Kobieta (11)

Kochanek (1)

Kondycja ludzka (29)

Konflikt (2)

Konflikt wewnętrzny (2)

Koniec świata (1)

Korzyść (3)

Kot (1)

Kradzież (1)

Krew (1)

Król (5)

Ksiądz (1)

L

Lekarz (4)

List (2)

Literat (3)

Los (5)

Lud (3)

Ł

Łzy (1)

M

Małżeństwo (5)

Marzenie (1)

Maska (1)

Matka (3)

Mądrość (1)

Mąż (2)

Melancholia (1)

Mędrzec (4)

Mężczyzna (9)

Miłość (4)

Mizoginia (4)

Młodość (2)

Moda (2)

Modlitwa (2)

Mucha (1)

Muzyka (1)

N

Natura (3)

Nauczyciel (3)

Nauka (11)

Niebo (1)

Nieśmiertelność (1)

O

Obowiązek (2)

Obraz świata (9)

Obyczaje (18)

Odwaga (1)

Ojciec (9)

Oko (1)

Okrucieństwo (1)

Omen (1)

Opieka (1)

P

Pamięć (3)

Państwo (3)

Pieniądz (7)

Pies (1)

Piękno (3)

Pijaństwo (2)

Pobożność (1)

Podróż (1)

Poezja (1)

Pogarda (1)

Pogrzeb (2)

Polityka (3)

Polowanie (1)

Polska (1)

Poświęcenie (1)

Potwór (2)

Pozory (1)

Pozycja społeczna (2)

Pożądanie (1)

Praca (2)

Prawda (11)

Prawo (9)

Proroctwo (1)

Przemiana (11)

Przemijanie (2)

Przemoc (8)

Przyjaźń (13)

Ptak (2)

Pycha (2)

R

Radość (1)

Religia (12)

Rewolucja (1)

Rodzina (1)

Rozkosz (7)

Rozpacz (2)

Rozum (7)

Rycerz (1)

S

Samobójstwo (8)

Samotność (1)

Seks (7)

Sędzia (2)

Siła (3)

Skąpiec (5)

Sława (2)

Słowo (12)

Sługa (1)

Sprawiedliwość (8)

Starość (6)

Strach (2)

Strój (1)

Sumienie (3)

Syn (3)

Szaleństwo (2)

Szczęście (6)

Szkoła (4)

Sztuka (2)

Ś

Śmiech (1)

Śmierć (16)

T

Tchórzostwo (3)

Testament (3)

Tłum (1)

Twórczość (2)

U

Uczeń (1)

Umiarkowanie (7)

Uroda (3)

Urzędnik (1)

W

Walka (4)

Wiara (3)

Wiedza (13)

Wierność (1)

Wierzenia (4)

Wina (3)

Wino (1)

Władza (8)

Własność (1)

Wojna (2)

Wolność (3)

Wróg (3)

Wygnanie (1)

Wzrok (2)

Z

Zabawa (2)

Zabobony (1)

Zapach (1)

Zaświaty (2)

Zazdrość (1)

Zdrada (1)

Zdrowie (3)

Zemsta (2)

Ziarno (1)

Ziemia (1)

Zło (2)

Zwierzę (4)

Zwierzęta (2)

Zwycięstwo (1)

Ż

Żołnierz (1)

Żona (4)

Życie snem (1)

Żyd (1)

Author: Michel de Montaigne

Ur.
28 lutego 1533 w Bordeaux
Zm.
13 września 1592 w Château de Montaigne koło Saint-Michel-de-Montaigne
Najważniejsze dzieła:
Próby (fr. Essais, wyd. 1580--1588).

Pisarz i myśliciel; jeden z głównych przedstawicieli fr. renesansu; znakomity obywatel Bordeaux, w l. 1557-70 członek sądu, a w l. 1581-85 (przez dwie kadencje) burmistrz miasta. Uważany za twórcę eseju jako nowego gatunku literackiego, stanowiącego erudycyjne rozważania zorganizowane tematycznie, ale podane w luźnej formie (niepodporządkowanej np. dowodzeniu pewnej tezy), odwołujące się do zasobów kultury: dzieł literatury, historiografii, filozofii i in. dziedzin wiedzy, poddawanych analizie i stanowiących podstawę dalszych dociekań.
Od najwcześniejszego dzieciństwa z polecenia ojca służba i domownicy zwracali się do niego po łacinie, dlatego też nie znał francuskiego, kiedy w wieku sześciu lat został oddany do szkoły ( cieszącego się b. dobrą reputacją kolegium w Bordeaux). Szkołę wspominał bardzo źle i do końca życia z pogardą wyrażał się o ,,bakalarstwie", jako specjalnym rodzaju myślenia oraz nauki uprawianej przez bakałarzy na potrzeby szkolne. Studiował następnie w Paryżu. Był znany na dworze trzech kolejnych królów, uczestniczył (z przyczyn honorowych, choć niechętnie) w zbrojnych rozprawach na tle religijnym między katolikami a hugenotami (kalwinami) szarpiących w tym czasie Francję; najserdeczniej związany z Henrykiem III (Walezym w l. 1573-74 królem Polski, a w l. 1574-89 królem Francji), służył mu pełniąc powierzone sobie przez króla misje dyplomatyczne. Osiadłszy w majątku Montaigne i ożeniwszy się, zajął się pracą nad swoim dziełem życia, obejmującym trzy tomy, uzupełnianym i zmienianym do ostatniej chwili przed śmiercią.
Kiedy w 1580 r. Montaigne odwiedził Rzym (został zaszczycony nadaniem mu honorowego obywatelstwa miasta, co wysoko sobie cenił, cały akt przytaczając w Próbach), postarał się o oficjalną aprobatę kościelną dla swojego dzieła - żył w końcu w czasach inkwizycji i palenia czarownic; jednak prawie sto lat później, w 1676 r. Próby i tak znalazły się na indeksie ksiąg zakazanych pod zarzutem szerzenia fideizmu.

Michel de Montaigne in Wikipedia

Period: Renesans

Czas
w Europie koniec XIII — pocz. XVI w.; w Polsce XV-XVI w.
Najwybitniejsi twórcy
F. Petrarca, G. Boccacio, P. Ronsard, L. Ariosto, T. Tasso, L. de Camoes, M. Cervantes, F. Rabelais, M. Montaigne, N. Machiavelli, M. Rej, J. Kochanowski, K. Janicki, A. Krzycki, J. Dantyszek, Ł. Górnicki, A. Frycz Modrzewski
Reprezentatywne gatunki
fraszka, pieśń, elegia, tren, traktat parenetyczny, dialog polityczny, sonet, oda

Inaczej: odrodzenie, epoka po średniowieczu a przed barokiem, charakteryzująca się wszechstronnym odrodzeniem tradycji antycznych (w tym gatunków sztuki, kierunków filozofii, języków starożytnych — powrót do źródeł ad fontes) oraz zainteresowanie człowiekiem, właściwymi mu sferami np. językiem, anatomią, twórczymi możliwościami, sposobem istnienia w świecie (antropocentryzm, humanizm). Ideałem był człowiek wszechstronnie wykształcony i aktywny w wielu dziedzinach (Leonardo da Vinci jako człowiek renesansu; poeta doctus). Zjawiskami związanymi z nowym prądem była laicyzacja i rozwój nauki, czy reformacja, w której przejawiał się humanistyczny indywidualizm w podejściu do kwestii religijnych i politycznych oraz krytycyzm wobec autorytetów.

Renesans in Wikipedia
Close

* Loading