Kornel Makuszyński

Ur.

8 stycznia 1884 w Stryj

Zm.

31 lipca 1953 w Zakopane

Najważniejsze dzieła:

humoreski (1910), Bardzo dziwne bajki (1916), Bezgrzeszne lata (1925), O dwóch takich co ukradli księżyc (1928), Przyjaciel wesołego diabła (1930), Panna z mokrą głową (1932), Wyprawa pod psem (1935), Awantura o Basię (1937), Szaleństwa panny Ewy (1940), Koziołek-Matołek, Małpka Fiki-Miki, Szatan z siódmej klasy

Kornel Makuszyński to polski poeta i prozaik, krytyk teatralny, publicysta, felietonista oraz członek Polskiej Akademii Nauk. Jeden z bardziej popularnych pisarzy dwudziestolecia międzywojennego, twórca lubianych książek dla dzieci, młodzieży i dorosłych czytelników, a także jeden z – wraz z Marianem Walentynowiczem – pionierów komiksu (seria o przygodach Koziołka Matołka).

Autor ,Awantury o Basię przyszedł na świat w 1884 roku w Stryju, znajdującym się wówczas pod zaborem austriackim. Pochodził z wielodzietnej, wojskowo-urzędniczej rodziny. Ojciec Kornela Makuszyńskiego zmarł, gdy chłopiec miał zaledwie 10 lat – niedługo potem matka wraz z dziećmi przeprowadziła się do Przemyśla, gdzie przyszły pisarz rozpoczął naukę w szkole, następnie edukację kontynuował we Lwowie.

Makuszyński pierwsze wiersze zaczął pisać jako nastolatek – co ciekawe, jego recenzentem był wówczas Leopold Staff. We Lwowie przyszły autor Awantury o Basię studiował polonistykę i romanistykę (tę ostatnią również na paryskiej Sorbonie), wiele także podróżował --- w towarzystwie Kasprowicza, Staffa i Orkana zwiedził między innymi Włochy i Niemcy.

W 1911 roku Kornel Makuszyński ożenił się z Emilią Bażeńską. Początkowo młodzi mieszkali na Litwie i Ukrainie – przez jakiś czas pisarz był nawet kierownikiem literackim Teatru Polskiego w Kijowie, jednak po I wojnie osiedlili się na warszawskim Mokotowie. W stolicy Makuszyński stał się szybko znaczącym członkiem środowiska literackiego i jego kariera pisarska nabrała rozpędu. Po śmierci pierwszej żony wziął ponownie ślub ze śpiewaczką Janiną Gluzińską.

W Warszawie pisarz przeżył okupację niemiecką, a podczas powstania warszawskiego współpracował z prasą podziemną. Pod koniec wojny przeniósł się do Krakowa, a w 1944 roku zamieszkał na stałe w ukochanym Zakopanem, gdzie zmarł 31 lipca 1953 r.

Warto zaznaczyć, że powojenne życie osobiste i zawodowe Kornela Makuszyńskiego naznaczone było politycznymi represjami – jego książki zostały objęte zakazem publikowania jako niespójne z obowiązującymi wytycznymi socrealizmu w sztuce. Ponadto ich autor naraził się przyszłej władzy jeszcze przed II wojną, wchodząc w konflikt z przyszłym wielokrotnym ministrem, Wincentym Rzymowskim.

Obecnie książki Makuszyńskiego odzyskały popularność, a on sam jest dzisiaj patronem wielu szkół i doczekał się nagrody literackiej swego imienia, przyznawanej od 1994 roku.