Oferta dla Przyjaciół

Czytaj teksty współczesnych autorek i autorów wcześniej niż inni. Ty decydujesz, ile płacisz!

Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur.

TAK, chcę dołączyć!
Nie, rezygnuję z tej oferty
Znajdź nas na YouTube

Audiobooki Wolnych Lektur znajdziesz na naszym kanale na YouTube.
Kliknij, by przejść do audiobooków i włączyć subskrypcję.

x
X
Support!
Help free the book!George Orwell - Rok 1984
collected: 18811.50 złuntil fundraiser end:
Help free the book!

5648 free readings you have right to

Language Language

Motif: Szaleniec,
author: Selma Lagerlöf

  • Selma Lagerlöf X
  1. Selma Lagerlöf, Tętniące serce

  2. Selma Lagerlöf, Tętniące serce

Motif: Szaleniec

Kochanowski pisał w Pieśni świętojańskiej o sobótce, że szaleńcem jest ten, kto lekceważy dary Boże — i zalecał korzystanie z daru śmiechu. Wśród literackich szaleńców mamy szalonego z miłości Gustawa z Dziadów Mickiewicza — miarą jego szaleństwa jest to, że zdolny jest posunąć się aż do samobójstwa. Mamy też Hamleta, którego szaleństwo jest jednakże podejrzane; nurtująca go tajemnica dotycząca śmierci jego ojca sprawia, że, całkowicie pochłonięty swoimi problemami, odpowiada pozornie bez związku na pytania innych. Wszystkie jego wypowiedzi są jakby monologiem, wyjaśnianiem sobie samemu otaczającego go świata. Właśnie oderwanie od rzeczywistości może być istotnie uznane za cechę szaleńca. W romantyzmie szaleniec był figurą osoby nadwrażliwej i przez to nieprzystosowanej do świata, ale też uważano, że właściwe rozpoznanie istoty świata i praw w nim rządzących, czyni ów świat niemożliwym do przyjęcia. A więc szaleniec był tym, który posiadał trudną wiedzę o kondycji ludzkiej, przemieniając się w mędrca. Metaforę świata jako domu wariatów odnajdziemy w Nie-Boskiej komedii Krasińskiego (tam szaleńcami są ludzie opętani jedną ideą, zapatrzeni w prawdę cząstkową i niebędący w stanie spostrzec całości, istoty spraw). Nie oddzieliliśmy na naszej liście motywu szalonej, tym samym motyw szaleńca obejmuje również fragmenty dotyczące szalonych kobiet. Tymczasem określenie szalonej zyskiwała sobie właściwie każda kobieta, która nie przystosowała się do rygorystycznych wymagań związanych z przewidzianymi dla niej rolami społecznymi. Odmianą szalonej jest czarownica. Z drugiej strony ścisłe przyjęcie i uwewnętrznienie tych wymagań również prowadzi do szaleństwa (przykładem Ofelia z Hamleta) albo przynajmniej do melancholii (jak widać na przykładzie tytułowej postaci z Marii Malczewskiego).

Author: Selma Lagerlöf

Ur.
20 listopada 1858 w Mårbacka
Zm.
16 marca 1940 w Mårbacka
Najważniejsze dzieła:
Gösta Berling, Związki niewidzialne, Cudowna podróż (szw. Nils Holgerssons underbara resa genom Sverige), Jerozolima, Pierścień generała, Antikrists mirakler, Anna Svärd

Jedna z najważniejszych pisarek szwedzkich. Początkowo pracowała jako nauczycielka w Landskronie, od ok. 1895 r. oddała się wyłącznie pracy pisarskiej. Jako pierwsza kobieta została laureatką Nagrody Nobla w dziedzinie literatury (1909); następnie zaś pierwszą członkinią Akademii Szwedzkiej przyznającej tę nagrodę (1914). Otrzymała doktorat honoris causa Uniwersytetu w Uppsali (1907) oraz Uniwersytetu Christiana Albrechta w Kiel w Niemczech (1932). Pierwsza z tych nagród pozwoliła jej odkupić rodzinną posiadłość z pałacem w Mårbacka, który musiał być sprzedany w 1887 r. W 1925 roku została odznaczona złotym medalem króla Szwecji, Illis Quorum Medal, przyznawanym za wybitne prace w zakresie sztuki i kultury.
Odbyła podróże do Włoch (1895-1896), do Egiptu i Palestyny (1899-1900) oraz do Finlandii i Rosji (1912).
Jej życiową partnerką była poznana w 1894 r. Sophie Elkan (jej dedykowana jest powieść Jeruzalem z 1901 r.), miłosne relacje łączyły ją również z Valborg Olander, wykładowczynią w kolegium nauczycielskim w Falun, gdzie Lagerlöf zamieszkała w 1897 roku. Oprócz beletrystyki do ważnych dokumentów należą pozostałe po pisarce dzienniki (Dagbok för Selma Ottilia Lovisa Lagerlöf) i korespondencja.

Selma Lagerlöf in Wikipedia
Close

* Loading