Oferta dla Przyjaciół

Czytaj teksty współczesnych autorek i autorów wcześniej niż inni. Ty decydujesz, ile płacisz!

Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur.

TAK, chcę dołączyć!
Nie, rezygnuję z tej oferty
Informacje o nowościach

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail.

x
X
Support!
Help free the book!George Orwell - Rok 1984
collected: 14100.00 złneeded: 18750.00 złuntil fundraiser end:
Help free the book!

5647 free readings you have right to

Language Language

Motif: Szaleniec,
author: Charles Dickens

  • Charles Dickens X
  1. Charles Dickens, Dawid Copperfield, Dawid Copperfield, tom pierwszy

  2. Charles Dickens, Dawid Copperfield, Dawid Copperfield, tom pierwszy

Motif: Szaleniec

Kochanowski pisał w Pieśni świętojańskiej o sobótce, że szaleńcem jest ten, kto lekceważy dary Boże — i zalecał korzystanie z daru śmiechu. Wśród literackich szaleńców mamy szalonego z miłości Gustawa z Dziadów Mickiewicza — miarą jego szaleństwa jest to, że zdolny jest posunąć się aż do samobójstwa. Mamy też Hamleta, którego szaleństwo jest jednakże podejrzane; nurtująca go tajemnica dotycząca śmierci jego ojca sprawia, że, całkowicie pochłonięty swoimi problemami, odpowiada pozornie bez związku na pytania innych. Wszystkie jego wypowiedzi są jakby monologiem, wyjaśnianiem sobie samemu otaczającego go świata. Właśnie oderwanie od rzeczywistości może być istotnie uznane za cechę szaleńca. W romantyzmie szaleniec był figurą osoby nadwrażliwej i przez to nieprzystosowanej do świata, ale też uważano, że właściwe rozpoznanie istoty świata i praw w nim rządzących, czyni ów świat niemożliwym do przyjęcia. A więc szaleniec był tym, który posiadał trudną wiedzę o kondycji ludzkiej, przemieniając się w mędrca. Metaforę świata jako domu wariatów odnajdziemy w Nie-Boskiej komedii Krasińskiego (tam szaleńcami są ludzie opętani jedną ideą, zapatrzeni w prawdę cząstkową i niebędący w stanie spostrzec całości, istoty spraw). Nie oddzieliliśmy na naszej liście motywu szalonej, tym samym motyw szaleńca obejmuje również fragmenty dotyczące szalonych kobiet. Tymczasem określenie szalonej zyskiwała sobie właściwie każda kobieta, która nie przystosowała się do rygorystycznych wymagań związanych z przewidzianymi dla niej rolami społecznymi. Odmianą szalonej jest czarownica. Z drugiej strony ścisłe przyjęcie i uwewnętrznienie tych wymagań również prowadzi do szaleństwa (przykładem Ofelia z Hamleta) albo przynajmniej do melancholii (jak widać na przykładzie tytułowej postaci z Marii Malczewskiego).

Author: Charles Dickens

Ur.
7 lutego 1812 w Landport k. Portsmouth
Zm.
9 czerwca 1870 w Gadshill k. Rochester
Najważniejsze dzieła:
Klub Pickwicka (1836-1837), Oliver Twist (1838), Nicholas Nickleby (1838-1839), David Copperfield (1849-1850), Opowieść wigilijna (1843), Świerszcz za kominem (1845)

Angielski pisarz, autor powieści obyczajowych, opowiadań i baśni; czołowy przedstawiciel angielskiej prozy ery wiktoriańskiej.
Urodził się jako drugie z ośmiorga dzieci Elizabeth (1789-1863) i Johna Dickensa (1785-1851), urzędnika admiralicji w portowym mieście Portsea Island (obecnie włączonym do Portsmouth). Rodzina często się przenosiła; najważniejsze lata dzieciństwa do 11 roku życia spędził w Chatham w hrabstwie Kent. Potem Dickensowie przenieśli się do Londynu i zamieszkali w dzielnicy Camden. Charles wcześnie był zmuszony porzucić szkołę i podjąć pracę zarobkową, gdy jego ojciec został osadzony w więzieniu za długi; gdzie dołączyła do niego żona wraz z młodszymi dziećmi. Jako dwunastolatek Charles pracował 10 godzin dziennie, przyklejając etykiety na pudełka pasty do butów w fabryce Warren's Blacking Warehouse. Kiedy dzięki spadkowi państwo Dickensowie opuścili więzienie Marshalsea, Charles został odebrany z fabryki (głównym motywem dla jego ojca były jednak względy prestiżowe: syn będący młodocianym robotnikiem - to stanowiło jawny znak deklasacji). Jeszcze przez dwa lata, do 1827 r. uczęszczał do szkoły Wellington House Academy, a następnie rozpoczął pracę. Był młodszym urzędnikiem w biurze prawniczym, dzięki temu, że w wolnym czasie nauczył się stenografii, został reporterem, potem dziennikarzem politycznym – sprawozdawcą z debat parlamentarnych, a wreszcie związał się z tygodnikiem „The Morning Chronicle”.
W 1836 roku ożenił się z Catherine Thomson Hogarth (1816–1879), córką wydawcy „Evening Chronicle”. W tym samym roku ukazała się pierwsza jego publikacja książkowa, Szkice Boza, składająca się z wnikliwych, dowcipnych, zaangażowanych społecznie obrazków, oraz pierwsza powieść, Klub Pickwicka. Następną był Oliver Twist, wydawany w odcinkach w latach 1837–1839. Obie przeczytała i pochwaliła królowa Wiktoria. Odtąd Dickens poświęcił się pracy pisarskiej; przez całe życie cieszył się sławą i sympatią czytelników.
W swojej twórczości angażował się po stronie klas (jak robotnicy) i grup (jak dzieci, ubodzy) uciśnionych. Był aktywnym zwolennikiem zmian regulacji dotyczących warunków pracy, przeciwnikiem pracy dzieci oraz propagatorem prawa dzieci do edukacji. Oddawał się również czynnie dobroczynności. W 1846 r. ufundował i wspierał przez kolejne 10 lat dom dla ,,upadłych kobiet” z klasy robotniczej, Urania Cottage, w którym zamiast kary i potępienia oferowano model resocjalizacji sprzyjający nauce oraz doskonaleniu się w pracach domowych i prowadzeniu gospodarstwa; dwoma zasadniczymi perspektywami, które proponowano wychowankom, były emigracja lub małżeństwo.
Prowadził aktywne życie. Jeździł z odczytami po kraju, zawitał dwukrotnie do Ameryki, przez jakiś czas mieszkał we Włoszech i odwiedził Szwajcarię.
W 1858, mając 45 lat, Dickens zakochał się i związał z osiemnastoletnią aktorką, Ellen Ternan. Rozwód był wówczas nie do pomyślenia; żona opuściła go, zabierając jedno dziecko, pozostałe wychowywały się pod opieką jej siostry Georginii w jego domu Gad's Hill Place w Higham w hrabstwie Kent.
Dickens słynął ze swej miłości do zwierząt. Towarzyszyły mu przede wszystkim psy, z zamiłowaniem hodował też kruki oraz bezimiennego kota.
Pisał do końca. Oficjalna wersja głosi, że dostał udaru w swoim domu po całodziennej pracy nad powieścią „Tajemnica Edwina Drooda”. Jednak jego współczesna biografia (Claire Tomalin, Charles Dickens: A Life, 2011) ujawnia, że wylew nastąpił, gdy przebywał w Pekham ze swą ukochaną, która, by uniknąć skandalu i publicznego ujawnienia ich relacji, wraz ze służbą przetransportowała go, nieprzytomnego do domu w Highham.

Charles Dickens in Wikipedia
Close

* Loading