Chcemy, aby każde dziecko w Polsce miało wygodny i bezpłatny dostęp do lektur szkolnych - zróbmy to razem! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą

Dorzucam się!
Tym razem nie pomogę
Ufunduj e-książki dla dzieciaków

Lektury szkolne za darmo dla każdego dzieciaka? To możliwe dzięki wsparciu darczyńców takich jak Ty! Kliknij i dorzuć się >>>

x

5981 darmowych utworów do których masz prawo

Język

Autor: Otto Weininger,
motyw: Sobowtór

  • Otto Weininger X
  • Sobowtór X

Autor: Otto Weininger

Ur.
3 kwietnia 1880 w Wiedniu
Zm.
4 października 1903 w Wiedniu
Najważniejsze dzieła:
Płeć i charakter (1903)

Filozof austriacki, pochodzący z ortodoksyjnej rodziny żydowskiej. W listopadzie 1898 roku wstąpił na uniwersytet w Wiedniu, gdzie studiował filozofię i psychologię, słuchał również w wykładów z nauk przyrodniczych i medycyny. W wieku osiemnastu lat opanował grekę, łacinę, francuski i angielski, później także hiszpański i włoski. W 1902 przedłożył rozprawę pt. Eros i Psyche. Studium biologiczno-psychologiczne i uzyskał tytuł doktora filozofii. Niedługo później przeszedł na protestantyzm. Jesienią tego samego roku bezskutecznie usiłował opublikować swoją rozprawę, nie uzyskując poparcia ani swego promotora, ani Zygmunta Freuda, któremu przedłożył rękopis. Po okresie głębokiej depresji, w czerwcu 1903 roku opublikował obszerną książkę Płeć i charakter, przeróbkę swojej rozprawy doktorskiej z dodanymi trzema kluczowymi rozdziałami, przepełnionymi pogardą i poczuciem zagrożenia ze strony kobiet, Żydów i seksualności. Mimo jego oczekiwań książka nie przyniosła mu rozgłosu. Zyskała sławę kilka miesięcy później, po spektakularnym samobójstwie autora, który zastrzelił się w wynajętym pokoju, w domu, w którym zmarł Beethoven.

Motyw: Sobowtór

W kulturze, w której wartość stanowi indywidualizm i podkreślana jest niepowtarzalność każdej jednostki — spotkanie własnego sobowtóra musi budzić strach. Jest on odmianą potwora, przecząc owej zasadzie niepowtarzalności uznanej za prawo natury. Konfrontacja z sobowtórem podkopuje naszą tożsamość, rodzi też niepewność co do tego, kto jest „autentykiem” oraz kto jest rzeczywisty. Zdublowania „ja” dopatrywano się też w takich zjawiskach jak cień, czy odbicie w lustrze. Fantomy te podejrzewano o to, że mogą się zbuntować i usamodzielnić, a wtedy za ich czyny, nad którymi nie mamy już kontroli bylibyśmy być może zmuszeni ponosić odpowiedzialność. Na wzór sobowtóra może funkcjonować również portret (por. Portret Doriana Grey’a Oscara Wilde’a). Postać sobowtóra fascynowała twórców okresu romantyzmu, ale pojawia się ona też na chwilę w Ferdydurke Gombrowicza.

Zamknij

* Ładowanie