Spis treści

    1. Niebezpieczeństwo: 1
    2. Niewola: 1
    3. Oko: 1 2
    4. Pożądanie: 1 2
    5. Przemiana: 1
    6. Wzrok: 1 2
    7. Zwierzę: 1

    Uwspółcześnienia: zdaleka -> z daleka, niedba -> nie dba; skurę -> skórę. Zmodernizowano interpunkcję.

    Elżbieta DrużbackaWiersze światoweOpisanie oczu ciekawych Akteona[1]

    1

    Oko, Wzrok, NiewolaCzęsto ciekawe oko szkodę czyni w duszy,

    Często w niewolne jarzmo wolnego zaprzęga;

    Oko nasz nieprzyjaciel, mózg i ciało suszy,

    Zdrów dopiero, wnet z niego żebrak niedołęga,

    5

    Choruje napiera się, a nie wie, że w trunku

    Zamiast lekarstwa bierze złą śmierć w bassarunku[2].

    Wzrok, Pożądanie, NiebezpieczeństwoTeć to są perspektywy misternej roboty,

    I choć z daleka patrząc, nie nasyca wzroku,

    Pędzi ciekawość szybko, dodaje ochoty,

    10

    Pozwala bezpieczeństwa, przyspieszając kroku;

    Zaciekły oślep bieżąc, często w przepaść mierzy,

    Oczy traci, gdy głowę o skałę uderzy.

    Przypłacił ciekawości Akteon myśliwy,

    Lubo[3] nie szukał w kniei damy lub jelenia;

    15

    Hartowną strzałę z łuku wypuściwszy chciwy,

    Bieży w lot do harapu[4], ubił bez wątpienia,

    A pragnąc oczy napaść, w pobitej zwierzynie

    Topi wzrok równo z strzałą w kąpiącej dziewczynie.

    Nie sądzi ją być z rzędu Bogiń wielowładnych,

    20

    Choć z twarzy coś Bozkiego[5], w groźnej minie czyta;

    Pasterek dosyć widząc, przy piękności ładnych,

    Żadnej się gust i z sercem tak mocno nie chwyta:

    Im dłużej myje nogi, ciało wodą pleszcze[6],

    Nie dość opodal widzieć, z bliska lepiej jeszcze.

    25

    Już wszelkich sztuk przybiera, dogodzić swej woli;

    Raz się skrada pomiędzy gęstych drzew zarośle,

    Wnet jak wąż pełznie w trawie, nie czując, że boli,

    Gdy ciernie ostry bodziec w ciało miękkie pośle.

    Nie dba na ciernie, głogi, osty i zawady

    30

    Ten, kto ciekawych oczu, rad słucha porady.

    Stanął Akteon w mecie pożądanej blisko,

    Tak, że już było trudno przydać więcej kroku;

    Wnet Bożek łuczny z niego uczyni igrzysko,

    Wnet pozna, co za skutek w zakazanym stoku,

    35

    W którym Dyana czysta, Bozkie myjąc członki

    Na pokrycie nagości nie miała zasłonki.

    W tym spojrzy w bok, postrzeże ukrytego szpiega:

    Wstydem, a potem gniewem zdjęta, wodą pryśnie

    Zalawszy oczy, sama szukając Nimf biega,

    40

    Okiem nań, słowem groźnym jak piorunem ciśnie,

    Mówiąc mu: byś nie wydał przed światem sekretu,

    Coś widział, bądź jeleniem, z mojego dekretu.

    Ledwie co wymówiła Bogini zajadła,

    Aż postać kawalera wybornej urody

    45

    Mieni się[7], bo twarz z głową natychmiast opadła.

    Dopiero uznał, jakiej wzrok nabawił szkody,

    Gdy w zamianę za ludzką i kształtną posturę

    Brać musi jeleniową głowę, nogi, skórę.

    Nie dosyć, że z człowieka przemieniony w zwierza

    50

    Lecz własnych psów sprobował tyraństwa nad sobą.

    Wołać chce, ci go szarpią, lancą ku nim zmierza,

    Myśląc wzdycha, cóż to jest Akteonie z tobą?

    Za jednę oczu twoich chęć, przypłacasz śmiercią,

    Okrywasz się jelenią i twoich psów siercią[8].

    55

    Otoż tak igrać z Bogi! a śmiałością grzeszyć?

    Chronić się raczej życzę ich pomsty i gniewu:

    Mają moc złych ukarać, mają dobrych cieszyć,

    Człowieka niemym zrobią, mówić każą drzewu.

    Oko, Pożądanie, Przemiana, ZwierzęCzęsto zła myśl, złe oko, gdzie żądza przeklęta,

    60

    Mieni ludzie w bestye i głupie bydlęta.

    Przypisy

    [1]

    Akteon (mit. gr.) — myśliwy; zobaczył przypadkiem boginię łowów, Artemidę, w kąpieli; za to świętokradztwo został zamieniony w jelenia i zginął rozszarpany przez własne psy.

    [2]

    bassarunek właśc. basarunek (z niem.) — wynagrodzenie za krzywdę; odszkodowanie.

    [3]

    lubo — chociaż.

    [4]

    harap — tu: zdobycz; od niem. „herab!” (tutaj, do nogi), będącego zawołaniem stosowanym przez myśliwych, by odciągnąć psy od upolowanej zwierzyny i nie dopuścić do jej rozszarpania.

    [5]

    bozki — dziś ubezdźwięcznione: boski.

    [6]

    pleszcze — dziś popr.: pluszcze.

    [7]

    mienić się (daw.) — zmieniać się.

    [8]

    sierć — dziś popr.: sierść.

    Zamknij
    Proszę czekać…