Spis treści

    I
  1. II
  2. III
  1. Góra: 1
  2. Los: 1
  3. Nieśmiertelność: 1 2

Jan KasprowiczZ wichrów i hal, Z AlpJungfrau

GóraI

1

Granitów srebrny zrąb

w przewiewnych fioletach,

Na czole mając tkań[1],

sprzędzoną z śniegów mlecznych,

5

Pnie się w niebieską głąb

po mgieł sinawych grzbietach,

By[2] symbol wiecznych trwań

i prawd strzelistych, wiecznych.

Nie wstrząśnie żaden grom

10

tą Jungfrau niebopienną,

Ni halny wichr, co bór

za jednym tnie zamachem:

Zaledwie lodu złom

gdzieś strąci w toń bezdenną,

15

Lub zwinne elfy gór,

kozice, przejmie strachem.

NieśmiertelnośćTak stoi wieków wiek

ten prawd strzelistych, wiecznych

I wiecznych symbol trwań,

20

choć w przepaść gdzieś bezdenną

Grom strąca lodu zwał,

las ginie, giemza[3] kona.

Przy szumie kaskad, rzek,

w powodzi skier słonecznych

25

Tak przędzie sobie tkań,

ze śniegów tkań promienną,

Milczących pani skał,

ta Jungfrau niewzruszona.

II

Wsłuchany w dźwięki dum,

30

płynących z cierpień harfy,

Z pragnieniem wiecznych prawd,

z wiecznego żądzą bytu

Manfredów[4] idzie tłum,

gdzie Jungfrau z chmurnej szarfy

35

Śnieżysty przędzie haft

na skroniach swego szczytu.

Stanęły u jej stóp

prometejowe rzesze,

Z rozdartych leją łon

40

ból świata i ból własny:

„Gotuje–li nam grób,

czy z głazów swych wykrzesze

Niszczący wszelki skon

żywota promień jasny?”

45

Tak płynie dźwiękiem harf,

które wiecznego bytu

I wiecznych żądzą prawd

Manfredów stroją rzesze,

Rozpacznych odgłos mąk,

50

pijących krew im z łona.

Los, NieśmiertelnośćA Jungfrau z chmurnych szarf

na skroniach swego szczytu

Śnieżysty przędzie haft

i mgławy włos swój czesze[5]

55

Na nieb bezbrzeżny krąg

i milczy, niewzruszona.

III

Wiecznego trwania znak,

wiecznego symbol życia

Zarzucił mgławy kask

60

na promieniste oczy;

Kamienny ginie szlak

śród śnieżnych chmur pokrycia,

Słoneczny gaśnie blask,

co lśnił po grzbietach zboczy.

65

„Ledwie w połowie dróg!

Za stadem giemz bez drżenia

Biegliśmy, a tu lód

i mgły i wiew mogilny!

Kto zbawi, Czart czy Bóg?

70

O mocy Przeznaczenia!”…

Tak on Manfredów ród

w rozpaczy łka bezsilnej.

Z wolna się wieczny byt,

znak wiecznych prawd z tej mroczy

75

Dobywa: chłodny blask

skał nagość opromienia…

Wędrowców zginął ślad…

Tam! nowe spieszą grona…

I strojna w śnieżny szczyt

80

i w wieńcu śnieżnych zboczy

Zrzuciwszy chmurny kask,

z spokojem Przeznaczenia

W bezkresny patrzy świat

ta Jungfrau niewzruszona…

Przypisy

[1]

tkań — tkaninę. [przypis edytorski]

[2]

By — tu: niby. [przypis edytorski]

[3]

giemza — delikatna, kozia skóra; została tu zastosowana metafora pars pro toto (część zamiast całości) i giemza oznacza kozę, nie tylko jej skórę. [przypis edytorski]

[4]

Manfredów… tłum — nawiązanie do bohatera dramatu Byrona Manfred; druga scena utworu dzieje się w Alpach, na skale Jungfrau Manfred pragnie popełnić samobójstwo, co zostaje w ostatniej chwili udaremnione. „Tłum Manfredów” oznacza licznych naśladowców bohatera byronicznego, samotnika i indywidualisty, tragicznie przeżywającego swą egzystencję. [przypis edytorski]

[5]

Jungfrau… mgławy włos swój czesze — nazwa szczytu znaczy: Młoda Kobieta; góra uosobiona jest tutaj właśnie jako rozczesująca swe włosy z mgieł kobieca piękność. Był to obiegowy motyw w romantyzmie. [przypis edytorski]

Zamknij
Proszę czekać…