Spis treści

    1. Burza: 1
    2. Cnota: 1 2
    3. Czas: 1
    4. Dorosłość: 1
    5. Dusza: 1
    6. Gwiazda: 1
    7. Młodość: 1
    8. Morze: 1
    9. Nieśmiertelność: 1
    10. Obłok: 1
    11. Obraz świata: 1 2 3
    12. Okręt: 1
    13. Piękno: 1 2
    14. Piorun: 1
    15. Pozory: 1
    16. Przeczucie: 1
    17. Przemijanie: 1
    18. Przyjaciel: 1
    19. Samobójstwo: 1 2
    20. Samotność: 1
    21. Sąd: 1
    22. Sława: 1
    23. Śmierć: 1
    24. Walka: 1 2 3
    25. Wiara: 1
    26. Wiatr: 1
    27. Wzrok: 1
    28. Życie jako wędrówka: 1
    29. Żywioły: 1

    Adam MickiewiczŻeglarz

    1

    Morze, Młodość, Dorosłość, Okręt, Obraz świataO, morze zjawisk! Skąd ta noc i słota?

    Była jutrznia[1] i cisza, gdym był bliski brzegu:

    Dziś, jakie fale, jaki wicher miota!

    Nie można płynąć, cofnąć niepodobna biegu:

    5

    Obraz świata, Życie jako wędrówka, Żywioły, Walka, Śmierć, SamobójstwoA więc porzucić korab[2] żywota?

    Cnota, PięknoSzczęśliwy, czyjej przewodniczą łodzi

    Cnota i Piękność, niebieskie siostrzyce!

    Gdy noc się zgęszcza, wzmagają powodzi[3]:

    Ta puchar daje, ta odsłania lice[4],

    10

    Tamtej widok oświeca, a tej nektar słodzi.

    Cnota, SławaSzczęśliwy, samej kto ślubował Cnocie!

    Dopłynie, kędy sławy góruje opoka[5],

    Balsam go rzymski[6] ukrzepi w ochocie;

    Ale jeżeli Piękność nie zwróci nań oka,

    15

    Dopłynie we krwi i w pocie.

    Piękno, Pozory, WalkaA komu Piękność całe pokaże oblicze,

    Potem śród drogi zdradliwa odlata,

    Nadziei z sobą mary[7] unosząc zwodnicze:

    Ach, jakaż później czczość[8] w obszarach świata!

    20

    Już nie dość krzepią i Cnoty słodycze.

    Zamiast Piękności niebieskiego wschodu,

    Walczyć z ustawną[9] burzą, jęczeć pośród cienia;

    Zamiast serc czułych, trącać o pierś z lodu,

    Zamiast jej rączek, chwytać za ręce z kamienia,

    25

    I długo śród takiego nie ustać zawodu[10]?

    Zawód tak trudny! zakończyć tak snadnie[11]!

    Nie będziem dłużej ćmieni[12], więcej kołatani[13]

    Dusza, Obraz świata, Czas, Gwiazda, NieśmiertelnośćLecz wszystkoż z nami w tych falach przepadnie?

    Czyli[14] kto raz wrzucony do bytu otchłani,

    30

    Nie zdoła z niej wylecieć ani zginąć na dnie?

    Przemijanie, Wiara, PrzeczucieCo żyje, niknie — tak na mnie świat woła…

    Za cóż głos ten wewnętrznej wiary nie wyziębi,

    Że gwiazda ducha zagasnąć nie zdoła

    I raz rzucona krąży po niezmiernej głębi,

    35

    Póki czas wieczne toczyć będzie koła.

    Walka, Samotność, Przyjaciel, WzrokKtóż to krzyknął od lądu? jakie słychać żale?

    Wyż to, o bracia moi, przyjaciele moi,

    Dotąd stoicie na nadbrzeżnej skale?

    I tak się oko wasze znudzenia nie boi,

    40

    Że aż dotąd patrzycie na mnie i me fale?

    SamobójstwoJeśli się rzucę, kędy rozpacz ciska,

    Będą łzy na szaleństwo, na niewdzięczność skarga!

    Obłok, Wiatr, Piorun, BurzaBo wam mniej widne te czarne chmurzyska,

    Nie słychać z dala wichru, co tu liny targa,

    45

    Grom, co tu bije, dla was tylko błyska.

    I razem ze mną, pod strzałami gromu

    Co czuję, inni uczuć chcieliby daremnie!

    SądSąd nasz, prócz Boga, nie dany nikomu;

    Chcąc mnie sądzić, nie ze mną trzeba być, lecz we mnie.

    50

    — Ja płynę dalej, wy idźcie do domu.

    17 kwietnia 1821 r.

    Przypisy

    [1]

    jutrznia (poet.) — jasność poprzedzająca ukazanie się słońca na horyzoncie.

    [2]

    korab (poet.) — łódź, okręt.

    [3]

    wzmagają powodzi — dziś: wzmagają (się) powodzie.

    [4]

    lico (poet.) — twarz.

    [5]

    opoka — skała; przen. coś, co daje oparcie i pozwala przetrwać.

    [6]

    balsam rzymski — zasady filozofii rzymskiej (stoicyzm).

    [7]

    mara — złuda, widzenie senne.

    [8]

    czczy — nic nieznaczący, bezcelowy, płonny; czczość: próżnia, pustka, jałowość.

    [9]

    ustawna — ustawiczna, nieustająca.

    [10]

    zawód (daw.) — tu: zmaganie się, walka.

    [11]

    snadnie (starop.) — łatwo.

    [12]

    być ćmionym — tu: pozostawać w ciemnościach, zaciemnieniu.

    [13]

    być kołatanym — być miotanym, rzucanym.

    [14]

    czyli — tu: czy; czy też.

    Zamknij
    Proszę czekać…