Blackout

Od 12 lat Wolne Lektury udostępniają książki nieodpłatnie i bez reklam
Jesteśmy najpopularniejszą biblioteką w Polsce: w 2019 roku 5,9 miliona unikalnych użytkowników odwiedziło nas 21 milionów razy. Wszyscy zasługujemy na bibliotekę, która gwarantuje dostęp do najwyższej jakości wydań cyfrowych.

Stoi przed nami realna groźba zamknięcia
Niestety, z milionów czytelników wspiera nas jedynie niewiele 190 osób. Środki, jakie do tej pory pozyskiwaliśmy ze źródeł publicznych, są coraz mniejsze.

Potrzebujemy pomocy Przyjaciół
Nie uda się utrzymać tej niezwykłej biblioteki bez Twojego wsparcia. Jeśli możesz sobie na to pozwolić, zacznij wspierać nas regularnie. Potrzeba minimum 1000 Przyjaciół, żeby Wolne Lektury dalej istniały.

Zostań naszym Przyjacielem!

Tak, chcę pomóc Wolnym Lekturom!
Nie chcę pomagać, chcę tylko czytać
Wesprzyj

Wspieraj Wolne Lektury

x

5568 free readings you have right to

Language

Footnotes

By first letter: all | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

By type: all | Wolne Lektury editorial footnotes | source editorial footnotes

By qualifier: all | angielski, angielskie | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | dawne | filozoficzny | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | hiszpański | język, językowy, językoznawstwo | literacki, literatura | liczba mnoga | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | pogardliwe | polityczny | potocznie | przestarzałe | przysłowiowy | rodzaj żeński | regionalne | rosyjski | staropolskie | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | zdrobnienie | łacina, łacińskie | środowiskowy | żartobliwie | żeglarskie

By language: all | polski


103 footnotes found

dacieli miejsce (starop.) — konstrukcja z partykułą -li; znaczenie: czy dacie miejsce. [przypis edytorski]

dać garła (starop.) — zginąć; dać się zabić (przez podcięcie gardła). [przypis edytorski]

dać obrok oku chciwemu (starop.) — karmić oko [wzrok] spragniony [widoku ukochanej]. [przypis edytorski]

dać sprawę (starop.) — zdać relację. [przypis edytorski]

daj co przyczynie (starop.) — zrób co, zważaj na przyczynę. [przypis redakcyjny]

daleko (starop.) — bardzo. [przypis edytorski]

daleko (starop.) — tu: o wiele. [przypis edytorski]

Dalibóg (starop.) — doprawdy, słowo daję. [przypis edytorski]

dań (starop.) — danina, lenno. [przypis edytorski]

darda (starop.) — broń piechoty: włócznia, oszczep. [przypis redakcyjny]

dasz gardło wnetże y pozbędziesz głowy (starop.) — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że; inaczej: wnet [tj. wkrótce] dasz gardło [pod miecz] i zostaniesz pozbawiony głowy. [przypis edytorski]

dawać sprawę (starop.) — zdawać sprawę; relacjonować. [przypis edytorski]

dawając żartowi (starop.) — [mówiąc tak] na żart, żartem. [przypis redakcyjny]

delia (starop.) — rodzaj płaszcza. [przypis edytorski]

dla której przyczyny (starop.) — dla jakiej przyczyny; z jakiej przyczyny. [przypis edytorski]

dla smrodu (starop.) — z powodu smrodu. [przypis edytorski]

dla strachu (starop.) — z powodu strachu; obawiając się, bojąc się. [przypis edytorski]

dla tego (starop.) — po to, w tym celu; dziś: dlatego. [przypis edytorski]

Dla tej ociętnej i niestałej deki (starop.) — dla tego opornego i chwiejnego, wątłego sztyletu. [przypis edytorski]

do braku (starop.) — tu: do śmieci, do odpadów; por. starop. brakować: wybierać, przebierać. [przypis edytorski]

do któregobyś (…) bieżeć miała (starop.) — konstrukcja z przestawną końcówką formy trybu przypuszczającego czasownika; inaczej: do którego miałabyś bieżeć (tj. iść, pójść). [przypis edytorski]

do kupy (starop.) — tu: razem. [przypis edytorski]

do prawdy (starop.) — dziś: doprawdy; naprawdę. [przypis edytorski]

do śmierci prowadzi obojej (starop.) — konstrukcja z formą daw. liczby podwójnej, dziś: prowadzi do obu [rodzajów] śmierci; tj. do śmierci cielesnej i duchowej. [przypis edytorski]

do tych czasów byliby trzymani (…) podobno (starop.) — dotychczas podobno są trzymani. [przypis edytorski]

do tych dób (starop.) — do tego czasu; dotychczas. [przypis edytorski]

do umoru (starop.) — [na umór; do ostatecznych granic] por. „śmiać się do zdechu”. [przypis redakcyjny]

dobra myśl* (starop.) — pogoda ducha, pogoda umysłu, dobre usposobienie, dobry nastrój. [przypis redakcyjny]

dobrowolny* (starop.) — chętny, posłuszny, pełny dobrej woli. [przypis redakcyjny]

dobrze się nie wściekła (starop.) — o mało się nie wściekła. [przypis edytorski]

dobrze (starop.) — tu: znacznie. [przypis edytorski]

dobrze tak na cię (starop.) — dobrze ci tak. [przypis redakcyjny]

dobyć (starop.) — zdobyć. [przypis edytorski]

dobyty (starop.) — zdobyty. [przypis edytorski]

dobywać (starop.) — zdobywać. [przypis edytorski]

dochodzić kogo (starop.) — doganiać kogo. [przypis edytorski]

dojechać (starop.) — tu: dopłynąć; łódź góry dojechała tzn. dopłynęła morzem na wysokość góry znajdującej się u wybrzeża. [przypis redakcyjny]

dojmować (starop.) — dokuczać, przeszywać; ból mu dojmował, por. dziś: dojmujący ból. [przypis edytorski]

dojmować (starop.) — dokuczać, przeszywać; por. dziś: dojmujący ból. [przypis edytorski]

dokonać (starop.) — dobić, zabić (por. pokrewne: konać; dokonać żywota). [przypis redakcyjny]

dokonywać (starop.) — tu: konać; umierać. [przypis edytorski]

dołoma (starop.) — dołman, szata zwierzchnia na zbroję (po węg. dolmany). [przypis redakcyjny]

domieściż (starop.) — doprowadzisz. [przypis edytorski]

dopadszy (starop.) — dziś popr.: dopadłszy. [przypis edytorski]

dopiero ku dniowi (starop.) — dopiero nad ranem. [przypis edytorski]

dopierom tam (…) zginęła (starop.) — konstrukcja z przestawną końcówką czasownika; inaczej: dopiero tam zginęłam. [przypis edytorski]

dopiro (starop.) — dopiero. [przypis redakcyjny]

dordzałość (starop.) — dojrzałość. [przypis redakcyjny]

dostać (starop.) — tu: dobyć (miecza). [przypis edytorski]

dostało mi się (starop.) — udało mi się; przydarzyło mi się. [przypis edytorski]

dostawa (starop.) — dostaje; zwycięstwa dostawa: uzyskuje zwycięstwo. [przypis edytorski]

dostawać czego (starop.) — wystarczać czego; mieć dosyć czego. [przypis edytorski]

dostawać się (starop.) — tu: dojrzewać. [przypis edytorski]

dosyt (starop.; tu forma N. lp: dosytem) — zaspokojenie potrzeb, nasycenie; por. współczesne wyrażenie: najeść się do syta. [przypis redakcyjny]

doświadczona to (starop.) — tzn. jest to doświadczone; jest to potwierdzone doświadczeniem. [przypis edytorski]

dotkliwy [język] (starop.) — dokuczliwy, zjadliwy. [przypis redakcyjny]

dotkliwy (starop.) — dokuczliwy, zjadliwy [język]. [przypis redakcyjny]

dowcip (starop.) — inteligencja; intelekt; umysł. [przypis edytorski]

dowcip (starop.) — inteligencja, rozum, spryt. [przypis edytorski]

dowcip (starop.) — inteligencja, spryt. [przypis edytorski]

dowcip* (starop.) — rozum, inteligencja, talent, błyskotliwość. [przypis redakcyjny]

dowcip (starop.) — tu: być może chodzi o sprytne ukrywanie uczuć (dowcip jako fortel, zdolność kombinowania, pomysłowość). [przypis redakcyjny]

dowiadać sie o tym (starop.) — dowiadywać się o to, zastanawiać się nad tym. [przypis redakcyjny]

drążkowy (starop.) — kasztelan mniej znacznego grodu, na sejmie zasiadający na ławie, nie na krześle. [przypis edytorski]

drudzy (starop.) — tu: inni. [przypis edytorski]

drugą bramą chciała (starop.) — w domyśle: dostać się do miasta. [przypis edytorski]

drugi (starop.) — tu: inny. [przypis edytorski]

drzewiej (starop.) — dawniej, niegdyś, wcześniej. [przypis edytorski]

drzewo (starop.) — [tu:] kopia; [drzewce]. [przypis redakcyjny]

dudkami prześmiardła (starop.) — zestarzała się. [przypis redakcyjny]

dufać w co (starop.) — ufać czemu, mieć zaufanie do czego, pokładać nadzieję w czym. [przypis edytorski]

dufność (starop.) — tu: zaufanie. [przypis edytorski]

duszą kinie (starop.) — przeżyje chwilę ekstazy. [przypis edytorski]

dusze połowicę (starop.) — połowę duszy. [przypis redakcyjny]

dwa razyćby nas potrzeba porazić (starop.) — konstrukcja z partykułą -ci (skróconą do -ć) i ruchomą końcówką trybu przypuszczającego; znaczenie: trzeba by [ci] nas dwa razy porazić [dwa razy pokonać]. [przypis edytorski]

dwie dziewczynie (starop.) — daw. forma liczby podwójnej; dziś: dwie dziewczyny. [przypis edytorski]

dwujętny miech (starop.) — z dwiema rękojeściami, drążkami do ujęcia, tj. uchwycenia dwiema rękami]. [przypis redakcyjny]

dzielić się (starop.) — [tu:] rozstawać się; [por.] z światem się dzieliła. [przypis redakcyjny]

dzielność* (starop.) — cnota, zaleta; pol. cnota i dzielność to odpowiedniki łac. virtus. [przypis redakcyjny]

dzierżyć się (starop.) — trzymać się. [przypis edytorski]

dziesiąci (starop.) — forma gwarowa, zamiast: dziesięciu, tj. drugi przypadek [tj. D.] lp od rzeczownika dziesięć, dzisiaj odmieniamy podług liczebnika dwa, dwu itd. [przypis redakcyjny]

dziesięć temu wydołają (starop.) — dziś: dziesięciu temu podoła. [przypis edytorski]

dziewczy (starop.) — dziewczęcy. [przypis edytorski]

dziewica (starop.) — panna, dziewczyna, kobieta niezamężna. [przypis edytorski]

dziło (starop.) — (tylko w rymie) dzieło. [przypis redakcyjny]

Close

* Loading