TPWL

Wolne Lektury potrzebują pomocy! Wesprzyj bezpłatną bibliotekę internetową i przeczytaj utwory napisane specjalnie dla Ciebie.

x

5553 free readings you have right to

Language

Footnotes

By first letter: all | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

By type: all | author's footnotes | Wolne Lektury editorial footnotes | source editorial footnotes | translator's footnotes

By qualifier: all | angielski, angielskie | arabski | astronomia | biologia, biologiczny | dawne | filozoficzny | fizyka | francuski | geologia | grecki | hebrajski | hiszpański | literacki, literatura | liczba mnoga | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | niemiecki | potocznie | przestarzałe | przymiotnik | rodzaj nijaki | rosyjski | staropolskie | starożytny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | łacina, łacińskie | żartobliwie

By language: all | English | Deutsch | lietuvių | polski


2153 footnotes found

emblem a. emblemat — wyobrażenie przedmiotu symbolizujące pojęcie, ideę, organizację itp.; godło, herb. [przypis edytorski]

emblemat — przedmiot (lub jego plastyczne przedstawienie) symbolizujący jakąś ideę. [przypis edytorski]

emblemat — tu prawdopodobnie: symbol. [przypis edytorski]

emblemat — znak, symbol. [przypis redakcyjny]

emblème de notre foi — znak naszej wiary. [przypis edytorski]

embriologia — nauka o embrionie i fazach życia płodowego, bardzo szybko rozwijająca się na początku XX wieku; obserwowane fazy rozwoju embrionu są pośrednim dowodem przemawiającym na korzyść teorii ewolucji. [przypis edytorski]

emeritūra — alga išsitarnavusių valdininkų. [przypis edytorski]

Emerson — poeta i filozof amerykański. [przypis redakcyjny]

emetyk — lek wywołujący wymioty. [przypis edytorski]

emetyk — substancja lecznicza wywołująca wymioty. [przypis edytorski]

emetyk — środek wywołujący wymioty. [przypis edytorski]

emeuta (z fr. emeute) — zbiegowisko, tumult, rozruch. [przypis redakcyjny]

emfaza — przesadnie emocjonalny sposób wypowiadania się. [przypis edytorski]

emigracja — mowa o wielkiej emigracji po powstaniu listopadowym (1331). [przypis redakcyjny]

Emil Blondet — patrz: Stracone złudzenia, Muza z zaścianka. [przypis edytorski]

Emil — powieść Russa, mająca za przedmiot wychowanie dzieci. [przypis tłumacza]

Emilia Corneille'a — bohaterka Cynny. [przypis redakcyjny]

Emilia — Emilię Pię di Carpi, żonę Antoniego da Montefeltro na dworze urbińskim, wspomina z wielkimi pochwałami B. Kastilione. [przypis redakcyjny]

Emilia Galotti — tytuł sztuki Gottholda Ephraima Lessinga (1729–1781), wystawionej po raz pierwszy w 1772 r. [przypis edytorski]

Emiliusz — Aemilius Paulus, wódz rzymski, poległ w bitwie pod Kannami w r. 216 p.n.e. [przypis redakcyjny]

Emiliusz — czytamy na cztery sylaby: Emilijusz. [przypis edytorski]

Emin pasza — z pochodzenia Żyd niemiecki, był po zajęciu przez Egipt kraju leżącego koło Albert-Nianza gubernatorem Ekwatorii, przebywał najczęściej w Wadelai. Mahdyści atakowali go kilkakrotnie. Uratowany został przez Stanley'a, który przeprowadził go wraz z większą częścią żołnierzy do Bagamojo nad Oceanem Indyjskim. [przypis autorski]

eminentiam (łac.) — wyższość. [przypis redakcyjny]

emir — dowódca wojskowy a. zarządca prowincji w krajach arabskich. [przypis edytorski]

emir — tu: rozkaz. [przypis redakcyjny]

emir (tur.) — rozkaz. [przypis edytorski]

emir — tytuł honorowy przysługujący dowódcom i książętom w państwach islamu. [przypis edytorski]

emir (z arab. wódz, dowódca, książę) — wysoki dowódca wojskowy w krajach muzułmańskich; także: tytuł honorowy przysługujący potomkom Mahometa, tytuł przełożonego zarządzającego prowincją z nadania kalifa. [przypis edytorski]

emiry (z arab.) — tu: listy, rozkazy sułtańskie. [przypis redakcyjny]

emisaryjusz klubów — wysłannik tajnych związków politycznych. [przypis redakcyjny]

emisja promieni röntgenowskich nieodłącznie towarzyszy fluorescencji (…). Myśl tę powziął pierwszy p. Henryk Poincaré — [por.] „Revue générale des sciences”, 30 stycznia 1896. [przypis autorski]

Emmenez moi avec vous comme je voudrai (fr.) — niech mnie pan weźmie z sobą, jakżebym chciała itd. [przypis redakcyjny]

emocjów — dziś popr. D.: emocji. [przypis edytorski]

emolument (łac.) — pożytek. [przypis redakcyjny]

emolumentum (łac.) — dobro. [przypis redakcyjny]

Emonez, młody chłopiec z Chio (…) — Diogenes Laertios, Życie Archezilausa [w:] Żywoty i poglądy słynnych filozofów, IV, 34.

Emori (…) estimo — Cicero, Tusculanae quaestiones [wyd. też pod tytułem: Tusculanae disputationes], I, 8.

Empedokles (494–434 p.n.e.) — filozof gr., twórca koncepcji czterech żywiołów, także poeta i lekarz. [przypis edytorski]

Empedokles (494–434 p.n.e.) — filozof, poeta i lekarz grecki, twórca koncepcji czterech żywiołów, które wskutek działania dwóch pierwotnych sił: miłości i nienawiści, mieszają się ze sobą i tworzą różnorodne rzeczy. [przypis edytorski]

Empedokles odrzucił królowanie, które mu ofiarowali — Diogenes Laertios, Empedokles z Agrygentu [w:] Żywoty i poglądy słynnych filozofów, VIII, 63.

Empedokles z Akragas [a. Empedokles z Agrigentum] (ok. 483–ok. 423 p.n.e.) — filozof (cztery elementy świata: ogień, powietrze, woda i ziemia). [przypis tłumacza]

Empedokles z Akragas (ok. 494–ok. 434 p.n.e.) — starożytny poeta i filozof grecki, autor koncepcji czterech żywiołów. [przypis edytorski]

Empedokles zauważył tę niezgodność u Agrygentynów (…) — [por:] Diogenes Laertios, Empedokles z Akragas [w:] Żywoty i poglądy słynnych filozofów, VIII, 63.

Empfindlichkeit, czyli, jak powiada mój słownik niemiecko-angielski, sensibility, czyli, jak mówi słownik angielsko-francuski, sensibilité. [przypis autorski]

empire (fr.) — styl cesarstwa; styl architektury, mebli itp., rozwinięty najpierw we Francji na początku XIX w., w okresie panowania cesarza Napoleona I, nawiązywał do form sztuki Rzymu cezarów. W meblarstwie charakterystyczne były formy proste, przejrzyste, ozdoby z brązu, motywy orientalne. [przypis redakcyjny]

empire (fr.) — styl cesarstwa; styl w sztuce, meblarstwie, modzie itp., rozwinięty we Francji za panowania cesarza Napoleona I. [przypis edytorski]

empire — późna odmiana klasycyzmu francuskiego, która rozwinęła się za panowania Napoleona I. Ornamenty charakterystyczne dla tego stylu nawiązywały do motywów pochodzących ze starożytnego Egiptu, pojawiała się także zdobiona litera „N”, gwiazdy, wieńce laurowe. [przypis edytorski]

empire — styl w sztuce i architekturze, powstały we Francji za panowania Napoleona I. [przypis redakcyjny]

empire — także: styl cesarstwa; odmiana późnego klasycyzmu związana z rządami Napoleona I we Francji i okresem jego triumfów w Europie; styl powstał w l. 1800–1815, wykorzystywał wzory i motywy sztuki staroż. Grecji, Rzymu i Egiptu, np. sfinksy, gryfy, kariatydy, a także motyw łabędzia (ulubionego ptaka cesarzowej Józefiny), inicjał Napoleona w wieńcu laurowym, motyw pszczoły, gwiazdy, orłów cesarskich. [przypis edytorski]

empirejski (daw.) — podobny najwyższej ze sfer niebieskich. [przypis edytorski]

empirejskie drzwi (mit. gr.) — drzwi do najwyższej sfery nieba. [przypis edytorski]

empirejskie niebo — w dawnej kosmologii: znajdująca się za sferą gwiazd najdalsza, najbardziej zewnętrzna sfera wszechświata, będąca siedzibą Boga, miejscem pobytu aniołów i świętych. [przypis edytorski]

Empireum — najwyższa sfera nieba. [przypis edytorski]

empireum — najwyższa sfera nieba wg astronomii starożytnej. [przypis edytorski]

empireum (staroż. i śrdw.) — najwyższe niebo, rozumiane jako sfera ognia i światła, raj bądź siedziba Boga lub bogów. [przypis edytorski]

empiriokrytycyzm a. drugi pozytywizm — nurt filozoficzny z przełomu XIX i XX wieku. Znosił różnicę między idealizmem a materializmem poprzez wysunięcie tezy o psychologicznej naturze zdarzeń. Głównym postulatem było rozróżnienie między wiedzą naukową (opartą na empirii, czyli na doświadczeniu zmysłowym) i nienaukową (opartą na metafizyce). Najważniejsi przedstawiciele: Richard Avenarius i Ernst Mach. [przypis edytorski]

empiryjski — charakterystyczny dla Empireum, tj. najwyższej sfery niebieskiej. [przypis edytorski]

empiryjskie niebo — dziś popr.: niebo empirejskie, znajdująca się za sferą gwiazd najdalsza, najbardziej zewnętrzna sfera wszechświata, będąca siedzibą Boga, miejscem pobytu aniołów i świętych. Idea hierarchii kosmicznych niebios, coraz odleglejszych od środka świata, kwitła w systemie geocentrycznym, w heliocentryzmie stopniowo traciła na znaczeniu i ostatecznie została porzucona. [przypis edytorski]

empressement (z fr.) — gorliwość, przesada. [przypis edytorski]

Empusa (mit. gr.) — monstrum zesłane przez Hekatę, niepokoiło podróżnych, a żywiło się mięsem ludzkim. [przypis tłumacza]

Empuza (mit. gr.) — jedna z Lamii o oślej nodze bądź głowie. [przypis edytorski]

empuzy a. lamie (mit. rzym.) — upiory pod postacią pięknych kobiet, porywające i zjadające dzieci i młodych mężczyzn. [przypis edytorski]

emska — wysokozmineralizowana woda pochodząca ze źródeł w kurorcie Ems (Bad Ems) w płd.-zach. Niemczech, stosowana w leczeniu astmy i innych chorób dróg oddechowych, a. sól emska, rozpuszczalny w wodzie proszek, produkt farmaceutyczny o zbliżonym działaniu. [przypis edytorski]

emu (biol.) — podrodzina nielotnych, szybko biegających ptaków zamieszkujących Australię. [przypis edytorski]

emu (biol.) — podrodzina ptaków z rodziny kazuarowatych, obejmująca nielotne i szybko biegające ptaki, zamieszkujące całą Australię. [przypis edytorski]

emul (daw., z łac.) — współzawodnik, konkurent. [przypis edytorski]

emul (daw., z łac.) — współzawodnik, przeciwnik. [przypis edytorski]

emul (daw., z łac.) — współzawodnik. [przypis redakcyjny]

emulacja (daw., z łac.) — rywalizacja. [przypis edytorski]

emulacja — współzawodnictwo poprzez naśladownictwo. [przypis edytorski]

emulacja (z łac.) — konkurowanie z czyimiś osiągnięciami poprzez ich twórcze naśladownictwo. [przypis edytorski]

emulacja (z łac.) — naśladownictwo. [przypis edytorski]

emulacja (z łac.) — rywalizacja. [przypis redakcyjny]

emulacja (z łac.) — tu: niezgoda, konflikt. [przypis redakcyjny]

emulować (z łac.) — rywalizować. [przypis edytorski]

Emunctae (…) versus (łac.) — „Choć wie, jak trawa rośnie, licho kleci rymy” (Horatius, Satirae, 1, 4, 8; tłum. Edmund Cięglewicz).

en attendant (fr.) — tu: tymczasem. [przypis edytorski]

en avant (fr.) — naprzód (komenda wojsk. i taneczna). [przypis edytorski]

en avant! (fr.) — naprzód! [przypis edytorski]

en bataille (fr.) — na bakier, w nieładzie. [przypis edytorski]

en bloc (fr.) — w całości, ogółem, hurtem. [przypis edytorski]

en bloc (fr.) — w całości, ogółem. [przypis edytorski]

en bloc (fr.) — w całości. [przypis edytorski]

en face (fr.) — na wprost; w twarz. [przypis edytorski]

en face (fr.) — twarzą na wprost. [przypis edytorski]

en face (fr.) — z przodu (z twarzą zwróconą w stronę patrzącego). [przypis edytorski]

Close

* Loading