Wolne Lektury potrzebują pomocy...



Wolne Lektury utrzymują się z dobrowolnych darowizn i dotacji.


Na stałe wspiera nas 376 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 1000 regularnych darczyńców.


Dołącz do darczyńców! Przyjaciele Wolnych Lektur zyskują wcześniejszy dostęp do nowych publikacji!
Potrzebujemy Twojej pomocy!

TAK, wpłacam
Tym razem nie pomogę, przechodzę prosto do biblioteki
Oferta dla Przyjaciół

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do specjalnych publikacji współczesnych autorek i autorów wcześniej niż inni.
Kliknij, by przejść do strony płatności. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur.

x

5607 free readings you have right to

Language

Footnotes

By first letter: all | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

By type: all | author's footnotes | Wolne Lektury editorial footnotes | source editorial footnotes | translator's footnotes

By qualifier: all | angielski, angielskie | biologia, biologiczny | botanika | celtycki | chemiczny | dawne | francuski | gwara, gwarowe | hebrajski | łacina, łacińskie | literacki, literatura | matematyka | medyczne | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | potocznie | przestarzałe | regionalne | rodzaj nijaki | rosyjski | rzadki | środowiskowy | staropolskie | turecki | ukraiński | wulgarne | żartobliwie

By language: all | Deutsch | polski


5494 footnotes found

Wdy — skrót od: wojewody (D.lp). [przypis edytorski]

wdyszeć, wdyszyć (starop.) — westchnąć, wciągnąć powietrze. [przypis edytorski]

wdziać (daw.) — ubrać. [przypis edytorski]

wdzięczen — dziś popr.: wdzięczny. [przypis edytorski]

Wdzięczna miłości kochanej szklenice — żartobliwa trawestacja pierwszego wersu Hymnu do miłości Ojczyzny I. Krasickiego. [przypis edytorski]

wdzięcznie (daw.) — pięknie. [przypis edytorski]

wdzięcznie — przyjemnie. [przypis edytorski]

wdzięczny (daw.) — piękny. [przypis edytorski]

wdzięcznymi śpiewy — dziś popr. forma N.lm: wdzięcznymi śpiewami. [przypis edytorski]

wdzięki — dziś popr. forma N. lm: wdziękami. [przypis edytorski]

wdzięki — dziś popr. forma N.lm: wdziękami. [przypis edytorski]

w dzień świętego Marcina — 11 listopada. [przypis edytorski]

w dzierżawy Parnasu — do Delf, leżących na płd.-zach. stokach Parnasu. [przypis edytorski]

w dziesiątku (starop.) — w dziesiątce; wśród dziesięciu. [przypis edytorski]

W dziesiątym roku życia miałem o tym lepszy sąd niż Cezar w trzydziestym — żartobliwe nawiązanie do militarnych dokonań i planów rzymskiego wodza i polityka Gajusza Juliusza Cezara (100–44 p.n.e.), który mając 26 lat objął dowództwo nad oddziałami rzymskimi w zaatakowanej przez króla Pontu Mitrydatesa VI Bitynii i odparł agresję; mając 32 lata jako kwestor prowincji planował zbrojne wystąpienie przeciw Rzymowi, jednak brakowało mu odpowiedniej armii. [przypis edytorski]

w dziesięciu latach — w wieku dziewięciu lat. [przypis edytorski]

wdziewać (daw.) — ubierać. [przypis edytorski]

w „dzikich” domach — „dzikimi” nazywano Żydów, którym okupant odebrał uprawnienia do mieszkania nawet na terenie getta, przeznaczonych do wywózki i ukrywających się; „dzikie domy” to miejsca ich zamieszkania. [przypis edytorski]

węda (daw.) — dziś: wędka. [przypis edytorski]

węda — lina zakończona hakiem służąca do połowów na głębokich wodach; dziś raczej wyłącznie: wędka. [przypis edytorski]

węda — linka zakończona haczykiem z umocowaną na nim przynętą; dziś raczej zdr.: wędka. [przypis edytorski]

wędoł (gw.) — wądół, wąska, głęboka dolina; dół, jama. [przypis edytorski]

wędrowce (przestarz. M. lm) — dziś: wędrowcy. [przypis edytorski]

węgar — część otworu drzwiowego a. okiennego, występ wzdłuż pionowych krawędzi otworu, stanowiący oparcie dla ościeżnicy i uszczelnienie połączenia ze ścianą. [przypis edytorski]

węgar — element architektoniczny stanowiący wzmocnienie ościeżnicy w otworze okiennym a. drzwiowym oraz służący uszczelnieniu otworu, wysunięcie ściany wzdłuż pionowej krawędzi. [przypis edytorski]

węgar — pionowa belka konstrukcyjna na krawędzi otworu okiennego a. drzwiowego. [przypis edytorski]

węgar — pionowy element konstrukcyjny w formie słupa drewnianego lub kamiennego, umieszczany po bokach otworu drzwiowego lub okiennego. [przypis edytorski]

węgieł — miejsce, gdzie mury stykają się pod kątem prostym; narożnik. [przypis edytorski]

węgieł — miejsce, gdzie mury stykają się pod kątem prostym. [przypis edytorski]

węgieł — miejsce zetknięcia dwóch pionowych ścian, róg. [przypis edytorski]

węgieł — narożnik. [przypis edytorski]

węgieł — styk pionowych ścian budynku. [przypis edytorski]

węgieł — zewnętrzny róg budynku, narożnik. [przypis edytorski]

węgieł — zewnętrzny róg budynku. [przypis edytorski]

węgielnica — przyrząd geodezyjny i murarski służący do wyznaczania lub sprawdzania kąta prostego; tu w postaci kątownika. [przypis edytorski]

węgiel retortowy — zgrafitowany węgiel, osadzający się w retortach podczas suchej destylacji; ukształtowany przez prasowanie, służy do celów elektrotechnicznych. [przypis edytorski]

węglan wapnia (chem.) — sól kwasu węglowego i wapnia, podstawowy składnik wielu minerałów i niektórych skał; tu zamiast: wapień, skała zbudowana głównie z węglanu wapnia. [przypis edytorski]

węglarza — rzemieślnik wytwarzający węgiel drzewny, smołę i dziegieć. [przypis edytorski]

węgle kamienne — dziś popr.: węgiel kamienny. [przypis edytorski]

Węgrzyn, choć nas prawie już wyssał do szczętu — daw. przysłowie: Węgrzyn wyssał nas (tj. doprowadził do ubóstwa) swoimi winami. [przypis edytorski]

węgrzyn (daw.) — wino pochodząc z Węgier. [przypis edytorski]

Węgrzyn — dziś popr.: Węgier. [przypis edytorski]

węgrzynek — tu: żołnierz węgierski a. służący ubrany i uzbrojony po węgiersku. [przypis edytorski]

Węgrzynów — gra słów: Węgrzyn, dziś: Węgier; węgrzyn: węgierskie, mocne wino. [przypis edytorski]

węgrzyn — słodkie wino. [przypis edytorski]

węgrzyn — słodkie wino węgierskie. [przypis edytorski]

Węgrzyn — tu: Ludwik Węgierski, siostrzeniec Kazimierza Wielkiego. [przypis edytorski]

wężowłose (…) skrzydlate Gorgony (mit. gr.) — Gorgony były to trzy siostry-potwory: Steno, Euryale i Meduza, córki bóstw morskich Forkosa i Keto, przedstawiane ze skrzydłami, ostrymi kłami dzika, szponami drapieżnych ptaków oraz wężami zamiast włosów; ich spojrzenie obracało ludzi w kamień. [przypis edytorski]

wężowymi ruchy — dziś: wężowymi ruchami. [przypis edytorski]

węży — dziś: wężowy. [przypis edytorski]

wężym — dziś popr. forma N. lp: wężowym. [przypis edytorski]

węzgłowie — dziś: wezgłowie. [przypis edytorski]

węzgłowie — dziś: wezgłowie; szczytowa część łóżka. [przypis edytorski]

węzgłowie — wezgłowie; część łoża przeznaczona na złożenie głowy. [przypis edytorski]

węzizna — przewężenie, miejsce zwężenia (tu: potoku). [przypis edytorski]

węzłowacie — dziś popr.: węzłowato; zwięźle. [przypis edytorski]

Webber, John (1751–1793) — angielski malarz, który towarzyszył wyprawie kapitana Cooka. [przypis edytorski]

Weber, Carl Maria (1786–1826) — niem. kompozytor, przedstawiciel wczesnego romantyzmu. [przypis edytorski]

Weber, Karol Maria von (1786–1826) — niemiecki kompozytor, twórca wielu oper i koncertów fortepianowych; dyrektor opery w Dreźnie od w 1817; zmarł w Londynie, a w 1844 jego zwłoki przeniesiono do Drezna. [przypis edytorski]

Weber, Karol Maria von (1786–1826) — niemiecki kompozytor, twórca wielu oper i koncertów fortepianowych. [przypis edytorski]

webowy — wykonany z weby, tj. cienkiego płótna lnianego. [przypis edytorski]

wecować — polerować. [przypis edytorski]

we czterech częściach — W pierwszym tomie Poezji Mickiewicza z 1822 r. zostały opublikowane dwie pieśni Tukaja z takim dopiskiem autorskim; swojego zamierzenia Mickiewicz nigdy jednak nie zrealizował. Pozostałe dwie części dopisał kilka lat później Antoni Edward Odyniec. [przypis edytorski]

we czwartek — dziś popr.: w czwartek. [przypis edytorski]

we czworą świata stronę (gw.) — w cztery świata strony. [przypis edytorski]

Wedanta — wiedza płynąca z hinduistycznych ksiąg, tj. Wed; nurt (niejednorodny i rozgałęziony) filozofii indyjskiej; dosł. „zwieńczenie Wed”, odwołanie do końcowych ksiąg Wed, tzw. Upaniszad, zawierających przeważnie spekulacje filozoficzne. [przypis edytorski]

weda (z sanskr. veda) — wiedza; wedy: staroindyjskie teksty sakralne. [przypis edytorski]

Weddowie — rdzenna ludność Cejlonu, ob. zamieszkująca górskie obszary płd.-wsch. części wyspy; na początku XX w. Weddów uważano za jeden z najbardziej pierwotnych ludów na Ziemi; kiedy powstawała powieść, populacja Weddów liczyła ok. 5000 osób, obecnie wg jednych źródeł jest mniejsza niż 500 osób, wg innych przestali istnieć jako odrębna grupa etniczna, zasymilowani przez Syngalezów. [przypis edytorski]

Wedekind, Frank (1864–1918) — niemiecki dramatopisarz i poeta, uznany za prekursora ekspresjonizmu, który łączył z realizmem krytycznym; najbardziej popularna sztuka o satyrycznym zabarwieniu to Przebudzenie wiosny z 1891 roku. [przypis edytorski]

Wedeking, Frank (1864–1918) — niemiecki dramatopisarz i poeta, uznany za prekursora ekspresjonizmu, który łączył z realizmem krytycznym; najbardziej popularna sztuka o satyrycznym zabarwieniu to Przebudzenie wiosny z 1891 roku. [przypis edytorski]

wedeta (fr. vedette) — dosł. łańcuch widzów; rodzaj placówki a. czatów; rozstawienie kordonu żołnierzy na warcie w takiej odległości, aby nikt nie mógł przejść między nimi niezauważony. [przypis edytorski]

według nieśmiertelnych zasad z roku 89 wszyscy ludzie są równi w obliczu prawa — mowa o Deklaracji Praw Człowieka i Obywatela, uchwalonej 26 sierpnia 1789 r. przez Zgromadzenie Ustawodawcze podczas Rewolucji Francuskiej. [przypis edytorski]

według podoby (daw.) — odpowiedni. [przypis edytorski]

według stawu grobla — powiedzenie, zwracające uwagę na konsekwencje: jak istnienie grobli wynika z istnienia stawu, tak nadmierne wydawanie pieniędzy powoduje kłopoty finansowe. [przypis edytorski]

Według Thomsona — „Philosophical Magazine”, (5)46, 528 (1898). [przypis edytorski]

według — tu daw.: w związku z czymś, z powodu czegoś. [przypis edytorski]

wedla niego (daw.) — obok niego. [przypis edytorski]

wedle czasu — w odpowiednim momencie. [przypis edytorski]

wedle (daw., gw.) — tu: w związku z czymś, co do czegoś. [przypis edytorski]

Close

* Loading