Wolne Lektury potrzebują pomocy...



Wolne Lektury są za darmo i bez reklam, bo utrzymują się z dobrowolnych darowizn i dotacji.

Na stałe wspiera nas 376 czytelników i czytelniczek.

Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 1000 regularnych darczyńców. Potrzebujemy Twojej pomocy!

Tak, dorzucę się do Wolnych Lektur!
Tym razem nie pomogę, przechodzę prosto do biblioteki
Znajdź nas na YouTube

Audiobooki Wolnych Lektur znajdziesz na naszym kanale na YouTube.
Kliknij, by przejść do audiobooków.

x
X
Support!
Help free the book!Antoine de Saint-Exupéry - Mały Książę
collected: 1770.50 złneeded: 4406.00 złuntil fundraiser end:
Help free the book!

5608 free readings you have right to

Language Language

Footnotes

By first letter: all | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

By type: all | author's footnotes | Wolne Lektury editorial footnotes | source editorial footnotes | translator's footnotes

By qualifier: all | angielski, angielskie | architektura | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | celtycki | chemiczny | dawne | francuski | gwara, gwarowe | hebrajski | łacina, łacińskie | literacki, literatura | matematyka | medyczne | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | potocznie | przestarzałe | regionalne | rodzaj nijaki | rosyjski | rzadki | środowiskowy | staropolskie | turecki | ukraiński | włoski | wulgarne | żartobliwie

By language: all | français | Deutsch | polski


7974 footnotes found

wyrozumieć — dziś: zrozumieć. [przypis edytorski]

wyrugowan — wyrugowany, wygnany. [przypis edytorski]

wyruszyć się z domu — dziś popr.: ruszyć się z domu. [przypis edytorski]

wyrwęć — skrócone: wyrwę cię. [przypis edytorski]

wyrychtować (daw., gw.) — przygotować. [przypis edytorski]

wyrychtować (gw.) — przygotować, przyrządzić. [przypis edytorski]

wyrychtowany (gw.) — przygotowany, wyszykowany. [przypis edytorski]

wyrywać (tu daw. pot.) — pędzić, biec. [przypis edytorski]

wyrywa jak cień pająka — niem. greift aus, als laeuft der Schatten von einem Spinnbein: pędzi jak przemykający cień pajęczej nogi. [przypis edytorski]

wyrzeczcie się — dziś popr.: wyrzeknijcie się. [przypis edytorski]

wyrzecz (daw. forma) — dziś: wyrzeknij. [przypis edytorski]

wyrzecz — dziś popr. forma 2 os.lp trybu rozkazującego: wyrzeknij. [przypis edytorski]

wyrzecz — dziś popr.: wyrzeknij. [przypis edytorski]

wyrzecze — dziś: wyrzeknie. [przypis edytorski]

wyrzeczenie się Mesenii — skutkiem bitwy pod Leuktrami było powstanie helotów w Mesenii (południowo-zachodni Peloponez). Epaminondas zorganizował tam niezależne państwo meseńskie. W 368 r. upadło znaczenie Epaminondasa w Tebach i zdawało się, że nadeszła chwila odpowiednia do zawarcia pokoju. Z polecenia króla Artakserksesa zwołał Ariobarzanes, satrapa Frygii nad Hellespontem, za pośrednictwem posła swego, Filiskosa z Abydos, kongres do Delf. Podstawą rokowań miał być pokój Antalkidasa, lecz ani Teby nie chciały zgodzić się na rozwijanie Związku Beockiego (uwolnienie miast beockich), ani Sparta na uznanie niepodległości Mesenii. Kongres nie doprowadził do celu, król perski nadal popierał Spartę. W następnym roku przechylił się Artakserkses na stronę Teban, którzy nigdy nie walczyli przeciw Persom, a w wojnach perskich (480 przed Chr.) nawet stali po ich stronie. Ku rozczarowaniu Aten i Sparty zapowiedział król posłom greckim, że Beocja ma pozostać zjednoczona, Mesenia niezależna, a wszyscy Grecy pod przewodnictwem Teb mają wystąpić przeciw temu, kto by się do tych warunków nie zastosował. Poseł spartański Antalkidas popełnił samobójstwo. Teby nie znalazły poparcia w Grecji, pomoc Artakserksesa ograniczyła się tylko do niedawania pieniędzy przeciwnikom. Do pokoju doszło dopiero w 367 r., ale wpływ Persji skutkiem buntów satrapów (Ariobarzanesa i Datamesa) był już bez znaczenia. Sparta do tego pokoju nie przystąpiła, gdyż za nic w świecie nie chciała uznać niepodległości Mesenii, krainy od wieków należącej do państwa Lacedemońskiego. Gdy Agesilaos udawał się do Tachosa (w 361 r.), było już po śmierci Epaminondasa, ale i wtedy Sparta nie przystąpiła do pokoju zawartego przez inne państwa Grecji, gdyż nie chciała uznać samodzielnej Mesenii. [przypis tłumacza]

wyrzeczenie — tu: orzeczenie. [przypis edytorski]

wyrzekać (daw.) — narzekać a. krytykować. [przypis edytorski]

wyrzekać — narzekać, skarżyć się. [przypis edytorski]

wyrzezane — wycięte, wyrżnięte. [przypis edytorski]

wyrzucać starcom ich szat jedwabnychVestis serica (Tacyt, Annal. II, 33) [zakaz, wprowadzony na początku panowania Tyberiusza, dotyczył wszystkich mężczyzn: ne vestis serica viros foedaret („żeby się męska płeć jedwabnym odzieniem nie hańbiła”; tł. A. Naruszewicz); o zakazie tym pisze także Kasjusz Dion w Historii rzymskiej LVII, 15]. [przypis autorski]

wyrzucają mu [Senece] uwiedzenie córki Germanika, zebrane trzysta milionów sestercyj w przeciągu lat czterech i niegodną zawiść względem Suiliusa — Tacyt [Roczniki XIII, 42]. [przypis autorski]

wyrzucają z zasady swojego przyszłego rządu te słowa — na posiedzeniu sejmowym z d. 21 grudnia 1789 r. w tekście, złożonym Sejmowi przez biskupa Krasińskiego, jako przewodniczącego Deputacji do formy Rządu, Zasad do poprawy Rządu skreślono te słowa, zastępując je na wniosek Ankwicza oświadczeniem, że Rzeczpospolita zabezpiecza stanowi szlacheckiemu wolność i między osobami tego stanu zachowuje równość (art. 1); autorem tekstu projektowanego był nie Krasiński, ale Ignacy Potocki, który w znacznej mierze czerpał wzory z Deklaracji Praw Człowieka (ułożonej już od października 1789 r.) i z rozpraw fr. Zgromadzenia Narodowego nad tą sprawą. [przypis redakcyjny]

wyrzuci z niego ślizkie węże — tj. Sforców, którzy w herbie mieli godło mediolańskie, węże; por. XIII 63, w. 2. [przypis redakcyjny]

wyrzuty — tu: powierzchniowe zmiany skórne. [przypis edytorski]

wyściełał mu poduszkami łydki — ta moda iest także u nas. Mała noga, a grube łydki maią być pięknością. [przypis autorski]

wyście — przykład konstrukcji z czasownikiem „być” skróconym do końcówki fleksyjnej dodanej do zaimka osobowego; inaczej: wy jesteście. [przypis edytorski]

Wyście uciekli do mnie od złego pana… — Kleiner objaśnia, że scena ta jest „wzorowana na śmierci Wallensteina Schillera: Wallenstein w podobny sposób stara się działać na uczucia żołnierzy, którzy chcą go opuścić”. Powołuje się przy tym na studia S. Dobrzyckiego i K. Kobzdaja (Kazimierza Kolbuszewskiego). [przypis redakcyjny]

wyścież dobrzy — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że, skróconą do -ż oraz skróconą formą czasownika; znaczenie: wy jesteście dobrzy. [przypis edytorski]

wyścigać nieścignioną chęcią — dziś: niedoścignioną; ale w dawniejszej polszczyźnie często nieścigniony (zob. Linde). [przypis redakcyjny]

wyścignąć — dziś: prześcignąć. [przypis edytorski]

wyśli — dziś popr. forma 3.os.lm. cz. przeszł.: wyszli. [przypis edytorski]

wyśli — dziś popr. forma 3.os.lm: wyszli. [przypis edytorski]

wyśli — dziś popr. forma: wyszli. [przypis edytorski]

wyśli — dziś popr.: wyszli. [przypis edytorski]

wyśli (starop. forma ort.) — dziś 3.os. lm cz. przesz.: wyszli. [przypis edytorski]

wyślizgnęła się z jego ręku — dziś: wyślizgnęła się z jego ręki. [przypis edytorski]

Wyśmierzyce — miasto nad Pilicą, na płn.-zach. od Radomia. [przypis redakcyjny]

wyśpa — dziś popr.: wyspa. [przypis edytorski]

wyśpiéwa (…) odzywa — autor zdecydował się na taki rym ze względu na ówczesną reg. wymowę wyśpiéwa, z é zbliżonym do i. [przypis edytorski]

wyśrebrzać — dziś popr.: wysrebrzać. [przypis edytorski]

wyśta (gw.) — wyście; skrót od: wy jesteście. [przypis edytorski]

wyświecać (daw.) — wypędzać kogoś skądś; w średniowieczu: wypędzić poza miasto przy świetle pochodni. [przypis edytorski]

wyświecać się — tu: wyświetlać się. [przypis edytorski]

wyświecić (daw.) — wygnać. [przypis edytorski]

wyświecić (daw.) — wyjaśnić. [przypis edytorski]

wysada (daw.) — szereg drzew wysadzonych wzdłuż czegoś. [przypis edytorski]

wysadzać się (daw.) — starać się, zwł, nadmiernie. [przypis edytorski]

wysadzać się (daw.) — starać się, zwł. nadmiernie. [przypis edytorski]

wysadzać się (daw.) — starać się, zwł. nadmiernie. [przypis edytorski]

wysadzenie — tu: zwołanie, wyznaczenie. [przypis edytorski]

wysadzony (daw.) — tu: przeznaczony. [przypis edytorski]

wysełali (gw., daw.) — dziś: wysyłali. [przypis edytorski]

wysep (daw.) — [dziś r.ż.:] wyspa. [przypis redakcyjny]

wysep — dziś popr. forma: wysp (tu prawdopodobnie forma wydłużona dla zachowania rytmu jedenastozgłoskowca). [przypis edytorski]

wysepek (daw.) — [dziś r.ż.:] wysepka. [przypis redakcyjny]

wysepka wielce droga dla Neptuna z Egei i Nereid macierzy — wyspa Delos; Neptun z Egei (egejski): Neptun mający swój pałac w Morzu Egejskim; Nereid macierz: matka nimf morskich, Nereid, okeanida Doris (a. Doryda). [przypis edytorski]

wysep (starop.) — dziś r.ż.: wyspa. [przypis edytorski]

wysep (starop. forma) — dziś r.ż.: wyspa. [przypis redakcyjny]

wysiąk — dziś popr.: wysięk. [przypis edytorski]

wysiędziemy — dziś popr. forma 2 os. lm cz.przysz.: wysiądziemy. [przypis redakcyjny]

wysiedli oba — dziś popr.: wysiedli obaj. [przypis edytorski]

wysiepać — postrzępić, wywlec nitki; tu przen.: zużyć. [przypis edytorski]

wysieść — dziś popr.: wysiąść. [przypis edytorski]

wyskakować (daw.) — skakać. [przypis edytorski]

wyskakować (gw.) — skakać, wyskakiwać. [przypis edytorski]

wyskakować (gw.) — wskakiwać. [przypis edytorski]

wyskipić (daw.) — wyrzucić. [przypis redakcyjny]

wyskipieć się (daw.) — wyroić się. [przypis redakcyjny]

Wyskitki — miasteczko na trakcie z Warszawy do Łowicza, w pobliżu puszczy Jaktorowskiej. [przypis redakcyjny]

wyskok (daw.) — spirytus. [przypis edytorski]

wyskoki — dziś popr. forma N.lm: wyskokami. [przypis edytorski]

wyskok (przest.) — spirytus. [przypis edytorski]

wyskublić — wybrać się. [przypis redakcyjny]

wysłan — wysłany (daw. krótka forma przym.). [przypis edytorski]

Wysłouch, Bolesław (1855–1937) — publicysta i działacz ruchu ludowego; redaktor „Przeglądu Społecznego”, „Kuriera Lwowskiego” (red. naczelny 1887–1919), „Przyjaciela Ludu” (1889–1902), opracował już w 1886 r. program partii chłopskiej; był współorganizatorem i członkiem władz Stronnictwa Ludowego w Galicji (powst. 1895), które następnie przekształciło się w Polskie Stronnictwo Ludowe (PSL; od 1903); prezes partii PSL — Zjednoczenie Niezawisłych Ludowców (1912–1913); członek PSL „Piast” (1913–1923); członek PSL „Wyzwolenie” (1923–1925); senator I kadencji w II Rzeczypospolitej Polskiej (1922–1927). [przypis edytorski]

wysmarować — wyleczyć. [przypis redakcyjny]

wysmarowawszy się — wyleczywszy się. [przypis redakcyjny]

wysmużyć — przedstawić za pomocą kolorowych smug. [przypis edytorski]

wysnowywa — dziś: wysnuwa. [przypis edytorski]

Close

* Loading