TPWL

Wolne Lektury potrzebują pomocy! Wesprzyj bezpłatną bibliotekę internetową i przeczytaj utwory napisane specjalnie dla Ciebie.

x

5553 free readings you have right to

Language

Footnotes

By first letter: all | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

By type: all | author's footnotes | Wolne Lektury editorial footnotes | source editorial footnotes | translator's footnotes

By qualifier: all | angielski, angielskie | architektura | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | celtycki | chemiczny | dawne | francuski | gwara, gwarowe | hebrajski | literacki, literatura | medyczne | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | potocznie | przestarzałe | rodzaj nijaki | regionalne | rosyjski | rzadki | staropolskie | turecki | ukraiński | włoski | łacina, łacińskie | środowiskowy | żartobliwie

By language: all | français | Deutsch | polski


7250 footnotes found

wziął go na swoje skrzydła — wersja biblijna mówi, że anioł przeniósł Habakuka trzymając go za włosy (Dn 14,34–37). Ikonografia często odwołuje się do tej sceny. [przypis edytorski]

wziął przed się — dziś: przedsięwziął, postanowił. [przypis edytorski]

wziął w ręce telleskop i przysunąwszy go do oka, gdy obrócił do Ziemi naszey (…) — może mię kto zagadnąć, iak ten astronom mógł dzień czynić obserwacye? A ia się pytam, iak ie można czynić w nocy bez omyłki? Jeżeli w ten czas zamiast karła widziemy olbrzyma, zamiast niziny przepaść, iakież olbrzymy i przepaści widziemy w ciałach niebieskich? Ale doktorowie i astronomowie nigdy się nie mylą. Pierwsi, bo iak mówi Mollier, żaden z umarłych nie przyszedł się skarzyć na ich nieumieiętność. Drudzy, bo nikt tam nie był, o czym oni piszą. [przypis autorski]

wziąłem był — forma daw. czasu zaprzeszłego: wziąłem (wcześniej, dawniej). [przypis edytorski]

wziąłem kartę (…) do zrozumienia — w wydaniu źródłowym opisowi temu towarzyszy rysunek. [przypis edytorski]

wziąłem przed się — dziś: przedsięwziąłem, postanowiłem. [przypis edytorski]

wziąn — dziś popr.: wziął. [przypis edytorski]

wziąść (daw.) — dziś popr.: wziąć. [przypis edytorski]

wziąść — dziś popr. forma bezokolicznika: wziąć. [przypis redakcyjny]

wziąść — dziś popr.: wziąć. [przypis edytorski]

Wziąść — dziś popr.: wziąć. [przypis edytorski]

wziątek — tu: łup, zdobycz wojenna. [przypis edytorski]

wziąwszy lutnią Orfeowę (…) nawiedził podziemne (…) kraje — fragment nawiązuje do mitu gr. o Orfeuszu, poecie trackim (symbolem poezji jest tu lutnia), który potrafił poruszyć za pomocą swej muzyki najbardziej nieubłagane bóstwa, a nawet rzeczy nieożywione. Po śmierci swej żony, Eurydyki, udał się do Hadesu i tak oczarował Plutona, że władca podziemi zgodził się uwolnić Eurydykę ze świata umarłych. Motyw został wykorzystany przez Kochanowskiego również w Trenie XIV i Pieśni XXI, Ks.1. [przypis redakcyjny]

wziąwszy od woźnicy lejce — przed bitwą kieruje końmi woźnica, podczas bitwy sam wojownik. Inaczej u Homera, który umieszcza na rydwanie dwóch bohaterów: jeden walczy z nieprzyjacielem, drugi ma pieczę nad końmi. [przypis tłumacza]

wziąwszy ze sobą tysiąc jeźdźców — licznym orszakiem okazuje swą cześć zmarłemu. [przypis tłumacza]

wziena (gw.) — wzięła. [przypis edytorski]

wzieni (reg.) — wzięli. [przypis edytorski]

wzierać (daw.) — patrzeć, spoglądać (wgłąb), wglądać. [przypis edytorski]

wzięcie (daw.) — sposób bycia. [przypis edytorski]

wzięcie (daw.) — sposób bycia, zachowanie, postępowanie. [przypis edytorski]

wzięcie (daw.) — sposób bycia, zachowanie. [przypis edytorski]

wzięcie (daw.) — styl bycia, sposób zachowania. [przypis edytorski]

wzięcie (daw.) — sylwetka i sposób poruszania się. [przypis edytorski]

wzięcie (daw.) — zachowanie. [przypis edytorski]

wzięcie (daw.) — zachowanie, sposób bycia. [przypis edytorski]

wzięcie się — tu: zachowanie, maniery. [przypis edytorski]

wzięcie — sposób bycia, zachowanie. [przypis edytorski]

wzięcie — sposób bycia, zachowanie. [przypis edytorski]

wzięcie — sposób zachowania. [przypis edytorski]

wzięcie — sposób zachowania, też: sposób poruszania się. [przypis edytorski]

wzięcie — tu: dobre stosunki ze znajomymi, pozycja towarzyska. [przypis edytorski]

wzięcie — tu: sposób zachowania. [przypis edytorski]

wzięcie — tu: sposób zachowania się. [przypis edytorski]

wzięli jaką szkolną książkę — dziś raczej: wzięli jakąś szkolną książkę. [przypis edytorski]

wzięlim — forma skrócona od: wzięliśmy. [przypis edytorski]

Wzięliśmy chłostę (…) jutro umiłuje — dwuwiersz z Psałterza Kochanowskiego, podany z pamięci, a więc niezupełnie wiernie powtórzony: „Kogo wieczór zafrasuje,/ Tego rano umiłuje”. (Psalm XXX). [przypis redakcyjny]

Wzięła ją ona na ręce — niem.: die sie an die Brust nahm, tj. raczej: przygarnęła ją do piersi. [przypis edytorski]

Wzięłaby dużo młodszych — przegoniłaby wiele młodszych. [przypis edytorski]

wzięłam cię w obronę — znów przesadnie, przedrzeźniając Arsenę. [przypis tłumacza]

wzięłaś na się postawę i piórka słowicze — takie przemiany są często opisywane w antycznej poezji i mit.; zdarzyło się to Filomeli, żonie Tereusa, króla Tracji. [przypis redakcyjny]

wzięto Beatrix Cenci na tortury, wieszając ją za włosy — zobacz traktat De suppliciis sławnego Farinacci, współczesnego znawcy prawa. Są w nim okropne szczegóły, których nie zniesie w czytaniu nasza dziewiętnastowieczna wrażliwość, ale które świetnie znosiła młoda szesnastoletnia rzymianka, porzucona przez kochanka. [przypis autorski]

wzięto czterech najcnotliwszych senatorów — biskupi Sołtyk i Załuski, hetman polny kor. Rzewuski i syn jego, poseł, wywiezieni d. 11 paźdz. 1767 do Rosji. [przypis redakcyjny]

wziętość (daw.) — popularność. [przypis edytorski]

wziętość — popularność, sława; też: wzięcie. [przypis edytorski]

wzięty był Poniński do sądu — uchwała Sejmu o stawieniu Ponińskiego przed sąd i uwięzieniu go 8 czerwca, tegoż dnia postawienie warty w jego mieszkaniu; utworzenie stałego sądu sejmowego na zaprzedańców, zdrajców itd., z prawem stosowania kary gardłowej 15 czerwca 1789 r. [przypis redakcyjny]

wzięty — tu: popularny; por. wyrażenie: mieć wzięcie. [przypis redakcyjny]

wzięty z błonia — tzn. młody (źrebaki do lat trzech lub pięciu przebywały swobodnie w stadninie, na błoniu), jeszcze nie ujeżdżony, dziki. [przypis redakcyjny]

wzion (gw.) — wziął; tu: zaczął. [przypis edytorski]

wzion (gw.) — wziął; wzion przez łeb: dostał w łeb; został uderzony w głowę. [przypis edytorski]

wzjeroszeny (z ros.) — wzburzone. [przypis redakcyjny]

(…) wzlatywały z katakumb (…) — Katakomby, przestronne lochy wydrążone pod całym Rzymem i częścią Kampanii Rzymskiej, dochodzące nawet, jak twierdzą, aż do morza, pierwszych Rzymian smętarze [tj. cmentarze; red. WL] dla chowania ubogich i niewolników, których nie stać było na stos: później schronienie chrześcijan podczas prześladowania; dziś w niektórych miejscach jeszcze całe, dostępne, po większej części zaś zasypane, składające się z mnóstwa niskich i ciasnych manowców, czasem rozprzestrzeniających się w kwadratowe lub okrągłe ciemnice. Ściany zaś zasute nadgrobkami męczenników. Dotąd kości męczenników z nich wykopują. [przypis autorski]

wzmacniając ją wały — daw. forma N.lm; dziś popr.: (…) wałami. [przypis edytorski]

wzmagać (daw.) — [tu:] przychodzić do sił. [przypis redakcyjny]

wzmagać się — tu prawdop. podejmować wysiłek. [przypis edytorski]

wzmagać — tu: wzmacniać, wspierać. [przypis edytorski]

wzmagają powodzi — dziś: wzmagają (się) powodzie.

Wzmianka nieścisła; jest to swobodny przekład wiersza nie Goethego, lecz K. E. Heitzensteina, a tylko na temat poddany przez utwór Goethego: Lotte bei Werthers Grabe (Lotta u grobu Wertera). Pieśń ta była bardzo rozpowszechniona w Niemczech.

wzmianki o mówcy Kurionie (…) — por. Cicero, Brutus. De claris oratoribus.

(…) wzmianki z indyjskiej i północnej mitologii — opuszczono następujący po tym zdaniu fragment; w oryginale niem.: Die Kreuzzüge. Das Seeleben; tj. wyprawy krzyżowe, życie na morzu. [przypis edytorski]

wzmóc się (daw.) — wzmocnić się, urosnąć w siły. [przypis edytorski]

wzmóc się — zyskać na sile. [przypis redakcyjny]

wznak — na wznak, na plecach. [przypis edytorski]

Wzniesiony (…) przez Mojżesza, złamany przez Ezechiasza — por. Lb 21:89; 2Krl 18:4. [przypis edytorski]

wzniesionym być mi powinien, a nie wzniosłym — dziś raczej: wyniesiony być powinien, a nie wzniosły. [przypis edytorski]

wznijdzie (daw. forma) — dziś: wzejdzie. [przypis edytorski]

wznijść — dziś popr.: wzejść. [przypis edytorski]

wzniosła na łapy — dziś: wzniosła się na łapy, tj. stanęła pionowo, na dwóch łapach. [przypis edytorski]

Wzniosłej radości poczętej z żywota (…) — Z żywota Marii, z której narodził się nasz Zbawiciel Chrystus. [przypis redakcyjny]

wzorem — w oryginale: Typus, z greckiego τύπος: forma, obraz, zarys, wzór. Cuvier, na którego się Schopenhauer nieraz powołuje, rozumie przez typ organiczny ideę gatunku. [przypis tłumacza]

wzorki z was wybierać — tj. patrząc na was, kolekcjonować przykłady typowych zachowań. [przypis edytorski]

wzorki zbierać (z kogoś) (daw. pot.) — dopatrywać się czyichś wad, niestosowności, drobiazgowo krytykować, obgadywać. [przypis edytorski]

wzory indyjskie — desenie kwiatowe na sprowadzanych z Indii Wschodnich lepszych gatunkach perkalu. [przypis edytorski]

wzrastającemi — daw. forma N. i Msc. lm przymiotników i imiesłowów przym. r.ż. i r.n.; dziś tożsama z r.m.: wzrastającymi.

wzręcz (daw.) — wręcz, wprost. [przypis edytorski]

„wzrok bezwzględnego sędziego w najtajniejsze ohydy i potworności” zagłębiony — Z. Bytkowski, Stanisław Przybyszewski. Charakterystyki literackie, Lwów 1902, s. 53–54. [przypis autorski]

wzrok Febowy — promienie słońca. Febus — grecki bóg słońca. [przypis redakcyjny]

wzrok przed światłem (…) wypoczął małem — Blask całego widzenia, jakie w tej chwili przedstawiało się poecie, był mały w porównaniu z wielkim blaskiem bijącym od oblicza Beatrycze.

wzrok twój w tym zwierciadle czyta — To jest: w Bogu. [przypis redakcyjny]

wzroki — dziś tylko forma lp: wzrok. [przypis edytorski]

Close

* Loading