TPWL

Wolne Lektury potrzebują pomocy! Wesprzyj bezpłatną bibliotekę internetową i przeczytaj utwory napisane specjalnie dla Ciebie.

x

5553 free readings you have right to

Language

Footnotes

By first letter: all | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

By type: all | author's footnotes | Wolne Lektury editorial footnotes | source editorial footnotes | translator's footnotes

By qualifier: all | angielski, angielskie | architektura | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | celtycki | chemiczny | dawne | francuski | gwara, gwarowe | hebrajski | literacki, literatura | medyczne | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | potocznie | przestarzałe | rodzaj nijaki | regionalne | rosyjski | rzadki | staropolskie | turecki | ukraiński | włoski | łacina, łacińskie | środowiskowy | żartobliwie

By language: all | français | Deutsch | polski


7250 footnotes found

wyżeń (daw.) — dziś popr. forma 2 os. lp trybu rozkazującego: wygnaj, wygoń. [przypis redakcyjny]

wyżeńcie het na pola (gw.) — wygońcie daleko, na pola. [przypis edytorski]

wyżéj — daw. forma z é (tzw. e pochylonym), tu: wymawianym jak y. [przypis edytorski]

wyżgać (daw.) — wygonić. [przypis redakcyjny]

wyżka a. wyszka (reg., środ.) — miejsce położone wyżej, tu: wieża lub platforma obserwacyjna na wysokich słupach; por. ros. вышка: wieża. [przypis edytorski]

wyżka — mostek kapitański. [przypis edytorski]

wyżlin — lwia paszcza, roślina ozdobna. [przypis edytorski]

wyżłobiały — dziś tylko: żłobiły. [przypis edytorski]

wyżnia (gw.) — wyżej położony obszar, wzniesienie. [przypis edytorski]

Wyżnica — miasteczko w płd.-zach. części Ukrainy, położone nad Czeremoszem, blisko granicy z Rumunią; do 1939 r. na granicy polsko-rumuńskiej. [przypis edytorski]

wyżnik — w grze w karty: starsza karta, najczęściej trzecia co do ważności: rycerz, walet, jopek. [przypis edytorski]

Wyższe nad odblask światło bezpośrednie (…) miłość strawiła — Tu poeta porównuje krąg błogosławionych do odbitej tęczy na niebie, która podobna do pierwszej barwą i kształtem, a jednak świeci mniej żywo. Łuk drugi w stosunku takim jest do pierwszego, jak dźwięk echa do głosu, jaki odbija. Echo strawione miłością do Narcyza, równie jak Irys, czyli tęcza, posłanka Junony, znajoma z mitologii starożytnej. [przypis redakcyjny]

wyższe twory — To jest: obdarzone rozumem i wolną wolą. [przypis redakcyjny]

wyży — dziś popr.: wyżów. [przypis edytorski]

wzad — poza siebie; [wzad się oglądam; Red. WL] tj. na niebezpieczeństwo grożące ze strony Wojewody. [przypis redakcyjny]

wzajem (daw.) — nawzajem. [przypis edytorski]

wzajem (daw.) — odwzajemniając się; również. [przypis edytorski]

wzajem — dziś raczej: nawzajem. [przypis edytorski]

wzajemne nauczanie — metoda „wzajemnego nauczania”, polegająca na tym, że dzieci uczą siebie nawzajem pod okiem profesora, cieszyła się u progu lat dwudziestych XIX w. pewnym rozgłosem i była przedmiotem publicznej dyskusji. W rozdziale LVI Stendhal deklaruje się jako zwolennik tej metody. [przypis redakcyjny]

Wzajemnie gubili swoje załączniki — trzydzieści procent ludzi, którzy siedzieli w garnizonie, spędziło tam wszystkie lata wojny bez jednego przesłuchania. [przypis autorski]

wzajemnieśmy dobrze na siebie wpłynęli — inaczej: wzajemnie (…) wpłynęliśmy (konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika). [przypis edytorski]

wzbiera zewnątrz — dziś: na zewnątrz (…). [przypis edytorski]

Wzbijam się wyżej nad te lekkie ciała — Tymi lekkimi ciałami są powietrze i ogień. [przypis redakcyjny]

wzbrania mi tego wewnętrzny głos bóstwa — Sokrates twierdził, że słyszy w duszy głos bóstwa, które często, gdy ma uczynić jakiś fałszywy krok, przestrzega go i odwodzi od tego zamiaru, a nigdy do niczego nie zachęca. Sokrates zwał to bóstwo dajmonion. Tłumaczą dziś niektórzy, że to sumienie, inni, że to takt lub intuicja człowieka o wysokiej moralności; inni jeszcze inaczej. [przypis tłumacza]

wzbronienie małżeństwa — poddany musiał otrzymać zezwolenie dziedzica, by zawrzeć małżeństwo; dziedzice bardzo niechętnie udzielali go w wypadku, gdy narzeczeni byli poddanymi różnych panów; zwłaszcza trudnym było pannie otrzymać takie zezwolenie, gdyż wychodząc za mąż za poddanego obcego i przenosząc się do jego wsi, pomniejszała bogactwo dotychczasowego swego pana o jedną siłę roboczą, nie licząc spodziewanych w przyszłości dzieci. [przypis redakcyjny]

wzbroniłem był sobie — daw. forma czasu zaprzeszłego; znaczenie: wzbroniłem sobie wcześniej, uprzednio (tzn. przed czynnością lub czynnościami wyrażonymi czasem przeszłym prostym). [przypis edytorski]

wzbronny (daw.) — wzbroniony, niedostępny. [przypis edytorski]

wzbronny — dziś: wzbroniony; niedostępny. [przypis edytorski]

wzbudzić — tu w dawnym znaczeniu: zbudzić. [przypis edytorski]

wzdętymi nurty — daw. forma N.lm; dziś popr.: (…) nurtami. [przypis edytorski]

wzdłuż brzegów Vivonne — fragment dopisany. [przypis tłumacza]

wzdłużniki — belki konstrukcyjne biegnące wzdłuż statku, łączące ze sobą poprzeczne elementy szkieletu i wzmacniające sztywność kadłuba. [przypis edytorski]

wzdon (gw.) — wzdął; wezbrał (na sile). [przypis edytorski]

wzdragliwy — dziś: wzdragający się; niechętny do zrobienia czegoś. [przypis edytorski]

wzdrygnienie — dziś popr.: wzdrygnięcie. [przypis edytorski]

wzdrygnienie — dziś: wzdrygnięcie. [przypis edytorski]

wzdy (gw.) — wżdy (daw.): zawsze, nadal; przecież, tu: przynajmniej. [przypis edytorski]

wzdychać jak student, kiedy abecadło zgubi — w późn. wyd. popr. tłumaczenie na: „wzdychać jak żaczek, kiedy abecadło zgubi”. [przypis edytorski]

wzdyć (daw.) — wszakże, przecież. [przypis edytorski]

wzdyć, właśc. wżdyć (daw.) — zawsze; jednak, przecież. [przypis edytorski]

wzdzierać tu: — wstrzymywać. [przypis redakcyjny]

wzgardy dla samej siebie — ta wzgarda jest jedną z głównych przyczyn samobójstwa; człowiek zabija się, aby dać zadośćuczynienie swemu honorowi. [przypis autorski]

wzgardzać coś (daw.) — dziś: wzgardzać czymś. [przypis redakcyjny]

wzgardzać żywot (daw.) — dziś z N.: wzgardzać (czym?) żywotem. [przypis edytorski]

wzgardził oklaski i górne urzędy — dziś popr. z N.: wzgardzić oklaskami, urzędami itp. [przypis edytorski]

wzgląd nieprawy — niesprawiedliwa opinia. [przypis redakcyjny]

wzgląd wspacznie obróci — przychylność zrozumie opacznie. [przypis redakcyjny]

względem Dunkera — Duncker, pisarz niemiecki, autor Historii starożytności. [przypis redakcyjny]

względna Nirwana — zob. Wstęp. [przypis redakcyjny]

względnie (daw.) — względem czegoś, ze względu na coś. [przypis edytorski]

względnie do tego kierunku — dziś: względem tego kierunku. [przypis edytorski]

względność (daw.) — delikatność, uważność; postępowanie biorące pod uwagę czyjeś upodobania, czułe strony itp. [przypis edytorski]

względność (tu daw.) — okazywanie względów, przychylności. [przypis edytorski]

względność (tu daw.) — okazywanie względów, przychylności; wspaniałomyślność. [przypis edytorski]

względność (tu daw.) — uprzejmość; wspaniałomyślność; łaskawość. [przypis edytorski]

względny (daw.) — mający wzgląd na, uważny. [przypis redakcyjny]

względny (daw.) — okazujący względy, przychylny; uprzejmy. [przypis edytorski]

względny (daw.) — zachowujący względy; traktujący z delikatnością i uwagą, by nie urazić kogoś. [przypis edytorski]

względny — okazujący względy, przychylność. [przypis edytorski]

względny (tu daw.) — łagodny, uprzejmy. [przypis edytorski]

względny — tu: łaskawy. [przypis edytorski]

względny — zależny od różnych względów, uwarunkowań; warunkowy. [przypis edytorski]

względy — dziś popr. forma N.lm: względami. [przypis edytorski]

wzgłębsz — dogłębnie (por. wzwyż). [przypis edytorski]

wzgórę (daw.) — w górę, wzwyż. [przypis edytorski]

wzgórę — w górę, wzwyż. [przypis redakcyjny]

wzgórza Byblosu — miasto Byblos, położone na pagórkowatym wybrzeżu Morza Śródziemnego; zostało założone w epoce brązu przez Kananejczyków i nosiło nazwę Gubal, w źródłach egipskich nazywane Kebny, w epoce żelaza występowało jako Gebal w tekstach fenickich i jako Geval w Biblii hebrajskiej, w czasach wypraw krzyżowych zwane Gibelet, dziś: Dżubajl w Libanie (ok. 40 km od Bejrutu); przez fenickie Byblos importowano papirus do Grecji, stąd pochodzi gr. słowo biblos oznaczające papirus, papirusową księgę; taki sam jest źródłosłów nazwy Biblii jako zbioru ksiąg. [przypis edytorski]

wzgórza Malea — południowy przylądek wyspy Lesbos. [przypis tłumacza]

wzgórzów — dziś forma D. lm: wzgórz. [przypis edytorski]

wzgórzy — dziś popr. forma D.lm.: wzgórz. [przypis edytorski]

wziąć kogoś — tu: pokonać. [przypis edytorski]

wziąć na fundusz — zakpić z kogoś. [przypis edytorski]

wziąć na medytację — zastanowić się, przemyśleć. [przypis edytorski]

wziąć na odwagę — dziś popr.: wziąć się na odwagę, zdobyć się na odwagę. [przypis edytorski]

wziąć na ozory (gw.) — wziąć na języki, zacząć obgadywać, plotkować. [przypis edytorski]

wziąć na rozmysł — dziś: wziąć pod rozwagę, zastanowić się nad czymś. [przypis edytorski]

wziąć się — tu: skierować się; zwrócić się. [przypis edytorski]

wziąć w arendę — wydzierżawić; użytkować za opłatą na rzecz właściciela. [przypis edytorski]

wziąć w cugle — zapanować nad kimś a. czymś, ograniczając swobodę i zaprowadzając rygor, dyscyplinę; cugle: lejce, wodze do kierowania koniem. [przypis edytorski]

wziąć w róg (daw.) — utrzeć rogów, upokorzyć. [przypis edytorski]

wziąć zbroi — zbroja poległego wojownika traktowana była jako łup wojenny. [przypis edytorski]

wziął dwakroć za dom — tj. dwieście tysięcy rubli. [przypis redakcyjny]

Close

* Loading