Oferta dla Przyjaciół Wolnych Lektur... Ankieta czytelników Wolnych Lektur

Wypełnij ankietę i pomóż nam rozwijać Wolne Lektury. Zajmie Ci to kilka minut, a nam pomoże stworzyć bibliotekę, która odpowiada na potrzeby naszych Czytelników i Czytelniczek.

x

5673 free readings you have right to

Language Language

Footnotes

By first letter: all | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

By type: all | author's footnotes | Wolne Lektury editorial footnotes | source editorial footnotes | translator's footnotes

By qualifier: all | angielski, angielskie | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | czeski | dawne | filozoficzny | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | łacina, łacińskie | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | potocznie | przenośnie | przestarzałe | przysłowiowy | regionalne | rosyjski | rzadki | staropolskie | turecki | ukraiński | włoski | żeglarskie

By language: all | English | français | Deutsch | lietuvių | polski


6571 footnotes found

najdowcipniejszy — najbardziej inteligentny, najsprytniejszy; tu: wymagający najwięcej sprytu, inteligencji. [przypis edytorski]

najdowować (starop. forma) — znajdować; tu: widzieć, postrzegać. [przypis edytorski]

najdumniejszą i najpewniejszą siebie jazdę — tesalska jazda była od niepamiętnych czasów najsłynniejsza w Grecji. [przypis tłumacza]

najdystyngowańszą — dziś popr.: najbardziej dystyngowaną. [przypis edytorski]

najdzie — 3 os.lp od: naleźć, dziś: znaleźć. [przypis edytorski]

najdzielniejsze — bo równowaga, stałość i trwałość wynika z całkowania się nierówności i zmienności poszczególnych w zbiorowości, podobnie jak płynność rzeczy daje w wyniku stałość świata; źródłem tej myśli Buffon; ob. Wstęp. [przypis redakcyjny]

najdzieszli (starop.) — konstrukcja z partykułą -li; znaczenie: jeśli znajdziesz. [przypis edytorski]

na jedenaście od sta (daw.) — określenie procentu kredytu a. zysku. [przypis edytorski]

Na jedną chwilę kto wstrzyma się w biegu — Gdyby sodomici za chwilę zatrzymania się w biegu mieli być karani i za to sto lat stać pod deszczem ognia, którego strząsnąć z siebie nie mogą, trudno w tym dopatrzeć moralnego związku między przestępstwem i karą. Najprawdopodobniej poeta przez to chciał wyrazić, że kto raz dopuści się tego grzechu i w nim choć na chwilę zatrzyma się, aż do późnej starości z niego się nie otrząśnie. [przypis redakcyjny]

na jednę strawę — tylko za strawę (bez myta). [przypis redakcyjny]

na jednej nodze (pot.) — bardzo szybko. [przypis edytorski]

na jednej operze — mowa o Fauście (1859) kompozytora francuskiego Charlesa Gounoda (libretto oparte oczywiście na dramacie Goethego). [przypis redakcyjny]

na jego interpozycyją — za jego wdaniem się. [przypis redakcyjny]

Na jego woli (…) co robi natura — To co jest bezpośrednio albo pośrednio przez Boga stworzone, przez jego służebnicę naturę. O tym pośrednim i bezpośrednim tworzeniu nieraz poeta będzie wspominał. [przypis redakcyjny]

na jej błędy przystał (starop.) — tzn. tu: przyjął jej wiarę. [przypis edytorski]

najemnica — osoba spełniająca określone posługi za pieniądze. [przypis redakcyjny]

na Jerzego — w dniu św. Jerzego, tj. w liturgicznym kalendarzu prawosławnym: 23 listopada, w kalendarzu katolickim: 23 kwietnia. [przypis edytorski]

najeźca — [tu:] niewiasta jadąca na koniu. [przypis redakcyjny]

najeźnik (starop. forma) — dziś: najeźdźca. [przypis edytorski]

najeźnik (starop.) — harcerz, wojownik. [przypis redakcyjny]

najezdnicze zamachy żeglarzy północy — mowa o najazdach szwedzkich w XVII w. [przypis edytorski]

najezdnik — najeźdźca, agresor. [przypis redakcyjny]

najezdnik — w rękopisie: najeznik. [przypis redakcyjny]

najezdzcom — dziś: najeźdźcom. [przypis edytorski]

najgłębszy powód w samej istocie żydostwa. Aby ów powód odnaleźć, żaden trud nie wydaje się zbyt wielki…— Autor poczuwa się tu do obowiązku zauważyć, że sam jest pochodzenia żydowskiego. [przypis autorski]

najgłówniejszy — tu: najważniejszy, najbardziej zasadniczy. [przypis edytorski]

najgminniejszy — najpospolitszy. [przypis redakcyjny]

najgórniejszy — najwznioślejszy. [przypis edytorski]

najgoręcsze (starop. forma) — dziś: najgorętsze. [przypis edytorski]

Najgorsza strona przeszłości jest najlepszą zapowiedzią na przyszłość — powtarza się ten środek ucieczki przed desperacją. Widocznie nie było lepszych. [przypis tłumacza]

najgorszejszy (gw.) — najgorszy. [przypis edytorski]

najgorszym jest — dziś popr.: najgorsze jest; najgorsze. [przypis edytorski]

najgrawać (daw.) — naigrywać, szydzić, żartować. [przypis edytorski]

najgrawa — naigrywa, wyśmiewa się, szydzi. [przypis edytorski]

najgrawanie — dziś popr.: naigrawanie; tj. szydzenie, wyśmiewanie. [przypis edytorski]

najjarszy (daw.) — najjaśniejszy. [przypis redakcyjny]

najkochańszy — dziś raczej: najukochańszy. [przypis edytorski]

Naj korol bude w Warszawi (z ukr.) — niech król będzie w Warszawie. [przypis redakcyjny]

najkrótszą drogą na nieprzyjaciół — około 15 km. [przypis tłumacza]

najkrzepciej (daw.) — najsilniej, najmocniej; por. krzepki: silny, mocny. [przypis edytorski]

najkrzepciejszy (daw.) — najsilniejszy; por. krzepki. [przypis edytorski]

najkrzepszy — dziś popr.: najbardziej krzepki. [przypis edytorski]

najlepiej lubię — dziś popr.: najbardziej lubię. [przypis edytorski]

najlepiej prowadzić rządy przy pomocy tych, co zdołają (…) stawać na pożytek państwa, tego zdania byłem dawniej i teraz się nie przerzucam — taki program przypomina konstytucję Solona z VI wieku i słusznie może nazywać się powrotem do „praw ojców”. Oligarchowie powoływali się na to, że chcą rządów jak za czasów ojców. [przypis tłumacza]

najlepsza poezja, którą Przybyszewski zrobił, była dydaktyczna (…) w manifestach, w rewelacjach stanowczych — K. Irzykowski, Pierwszy bilans Przybyszewskiego i jego autorehabilitacja, „Wiadomości Literackie” 1926. [przypis autorski]

najlepszemi — daw. forma N. i Msc. lm przymiotników r.ż. i r.n.; dziś tożsama z r.m.: najlepszymi. [przypis edytorski]

Najlepszy człowiek (…) wypisują na nich swe nazwiska — Cicero, Pro Archia 11 i Tusc. disp. I, 15. [przypis redakcyjny]

najliszszy — dziś popr. tylko forma złożona: najbardziej lichy. [przypis edytorski]

najludzcejszy (daw.) — najbardziej ludzki. [przypis edytorski]

najludzcejszy (daw.) — najbardziej ludzki. [przypis redakcyjny]

najlżejszy zaś odcień może być początkiem zachwytu i miłości — obacz Saint-Simona i Wertera. Choćby samotnik najbardziej był czuły i wrażliwy, dusza jego jest rozproszona, część jego wyobraźni zajęta jest odgadywaniem społeczeństwa. Siła charakteru jest jednym z uroków najbardziej działających na serca prawdziwie kobiece. Stąd powodzenie oficerków młodych, a bardzo poważnych. Kobiety umieją wybornie odróżnić siłę namiętności, do której czują się tak zdolne, od siły charakteru: najrozumniejsze kobiety dają się nieraz omamić odrobinie komedianctwa w tym rodzaju. Można się nim posłużyć bez najmniejszej obawy, skoro tylko spostrzeżemy, że krystalizacja się rozpoczęła. [przypis autorski]

Najmanowie — lud żyjący dziś na terenie Kazachstanu i Afganistanu. W II poł. XII w. wyzwolili się z zależności od Kara Kitaju, a w 1204 r. zostali pokonani przez Czyngis-chana i wcieleni do imperium mongolskiego (ich terytoria stanowiły jego płd.-zach. część). Pochodzenia najmańskiego była najprawdopodobniej Töregene-katun (Turakina), żona Ugedeja (Ogotaja). Mongolski książę, który pokonał Najmanów, otrzymał dziedziczny tytuł Najman-bega, spadkobierca tego tytułu walczył po stronie Litwinów pod Grunwaldem, a potomkowie sprowadzonych przez niego wówczas Tatarów żyją do dziś na Białorusi i Podlasiu. [przypis edytorski]

najmędrszy z prawodawców — Platon, cyt. u Montaigne'a II, 12. [przypis tłumacza]

najmiękciéj — dziś: najbardziej miękko. [przypis edytorski]

Najmilszą jego zabawą ten śpiew, dla którego poświęca najważniejsze sprawy […] aktorstwo na scenie, w cyrku ubieganie się o palmy z woźnicami. W Rzymie znów o niczém nie słychać tylko o igrzyskach… — Swetoniusz [Żywoty cezarów: Żywot Nerona 20n]. [przypis autorski]

najmita — pracownik rolny wynajmowany do robót polowych; chłop nieposiadający własnego gospodarstwa. [przypis edytorski]

najmitka — kobieta najmowana do prac polowych. [przypis edytorski]

najmłodszego syna — z dalszej treści wynika, iż powinno być najstarszego syna, gdyż o śmierci najmłodszego mówi poeta dopiero w wierszu 95 i nast. [przypis redakcyjny]

Najmniejsza (…) jak przy gwiazdach gwiazdy — Poeta mówi tu przez porównanie: wszystko, co się zbliża do Boga, chociaż jest najmniejszym w przestrzeni, staje się wielkim, wzniosłym, bowiem do Boga zbliżamy się tylko wiarą, przez którą wszelki duch kształci się na obraz boży. [przypis redakcyjny]

Najmniejsze poruszenie oddziaływa na całą naturę; morze całe zmienia się od jednego kamyka — Kartezjuesz. [przypis tłumacza]

najnieczulsze — dziś: najbardziej nieczułe. [przypis edytorski]

najnieludczejszy (starop. forma) — najbardziej nieludzki (w obejściu); tzn. najbardziej niemiłosierny itp. [przypis redakcyjny]

najniemożliwsze — dziś: najbardziej niemożliwe. [przypis edytorski]

najniemożliwszy — dziś popr.: najbardziej niemożliwy. [przypis edytorski]

najnieodpowiedniejszym — dziś popr. forma złożona: najbardziej nieodpowiedni. [przypis edytorski]

najniepospolitszy — dziś popr.: najbardziej niepospolity. [przypis edytorski]

najniepraktyczniejszy — dziś popr. forma złożona: najbardziej niepraktyczny. [przypis edytorski]

najniespodzianiej — dziś popr.: najbardziej niespodzianie. [przypis edytorski]

najniespodziewańszy — dziś popr.: najbardziej niespodziewany. [przypis edytorski]

najniespodziewaniej — daw. niespodziewanie. [przypis edytorski]

najniespodziewaniej — dziś popr.: najbardziej niespodziewanie. [przypis edytorski]

najnieustraszeńszym — dziś popr.: najbardziej nieustraszonym. [przypis edytorski]

najniezawodniej — dziś: najbardziej niezawodnie. [przypis edytorski]

najobmierzlejszy — dziś popr.: najbardziej obmierzły. [przypis edytorski]

najobskurniejszy — tu: najmniej znany. [przypis edytorski]

najobyczajniejszy — najbardziej obyczajny. [przypis edytorski]

najoczywiściej — dziś: w sposób najbardziej oczywisty. [przypis edytorski]

najoddańszej — dziś: najbardziej oddanej. [przypis edytorski]

najoddańszy — dziś popr.: najbardziej oddany. [przypis edytorski]

najodleglej — dziś popr.: najdalej. [przypis edytorski]

najognistszy rubin w skarbcu myśli narodowej — St. J. Witkowski, O „Genesis z Ducha” (Eleusis, t. V). [przypis autorski]

Najogólniejsze przytoczone pojęcie struktury (…) dla planowania społecznego — S. Żółkiewski, O regułach analizy strukturalnej, „Kultura i Społeczeństwo” 1966, nr 4, s. 74. [przypis autorski]

najolbrzymszy — dziś popr.: najbardziej olbrzymi. [przypis edytorski]

najopaczniejszy — dziś popr. forma stopnia najwyższego: najbardziej opaczny; opaczny: fałszywy, niewłaściwy, mylny. [przypis edytorski]

najorganiczniejszy — dziś stopień najwyższy: najbardziej organiczny. [przypis edytorski]

najoświeceńszy — dziś popr.: najbardziej oświecony. [przypis edytorski]

najostrsze (daw. forma) — najostrzejsze. [przypis redakcyjny]

najostrszy (daw.) — dziś: najbardziej ostry. [przypis edytorski]

najostrszy (daw. forma) — najbardziej ostry. [przypis redakcyjny]

najostrszy (daw. forma) — najostrzejszy. [przypis redakcyjny]

Najpiękniejsza baszta mądrości — to właśnie sztuka wychowania. [przypis tłumacza]

Najpiękniejsza — przydomek Afrodyty, greckiej bogini miłości, kwiatów, pożądania i płodności. [przypis edytorski]

najpiękniejszemu nawet (po męsku) mężczyźnie— Nota bene: wielu tzw. „pięknych mężczyzn” jest półkobietami. [przypis autorski]

Close

* Loading