TPWL

Wolne Lektury potrzebują pomocy! Wesprzyj bezpłatną bibliotekę internetową i przeczytaj utwory napisane specjalnie dla Ciebie.

x

5552 free readings you have right to

Language

Footnotes

By first letter: all | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

By type: all | author's footnotes | Wolne Lektury editorial footnotes | source editorial footnotes | translator's footnotes

By qualifier: all | anatomiczne | angielski, angielskie | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | dawne | filozoficzny | francuski | geologia | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | niemiecki | potocznie | przestarzałe | rodzaj nijaki | regionalne | rosyjski | rzadki | staropolskie | turecki | ukraiński | wulgarne | włoski | zdrobnienie | łacina, łacińskie

By language: all | English | Deutsch | lietuvių | polski


4361 footnotes found

Obiedwie — dziś popr.: obydwie. [przypis edytorski]

obiedwiema — dziś popr.: obydwiema, obydwoma. [przypis edytorski]

obiedził — zrujnował. [przypis edytorski]

obiegł wkoło dołu — dziś popr.: obiegł wkoło dół. [przypis edytorski]

obiektywacje woli i państwo ideiDer Welt als Wille erste Betrachtung: Die Objektivation des Willens. [przypis redakcyjny]

obiema — obydwom. [przypis redakcyjny]

obierać się (daw.) — znajdować się. [przypis redakcyjny]

obierać (tu daw.) — wybierać. [przypis edytorski]

obierz (daw.) — pęta, więzy. [przypis redakcyjny]

obierz (daw.) — powróz, łyka, więzy. [przypis redakcyjny]

obierza — sieć myśliwska, tu przen.: obława. [przypis edytorski]

obieszą — obwieszą, powieszą. [przypis edytorski]

obieszczyk (ros. obiezdczyk) — strażnik graniczny. [przypis redakcyjny]

obieśmy kobiety — forma skrócona; inaczej: obie jesteśmy kobietami. [przypis edytorski]

obietnica księgi Demokryta (…) — Cyceron, Księgi akademickie (Academica), II, 23.

Obietnice, które trzy boginie czyniły w Idzie — sąd Parysa rozstrzygający o przyznaniu jabłka „dla najpiękniejszej” jednej spośród trzech bogiń: Herze, Atenie lub Afrodycie; Hera obiecywała Parysowi władzę, Atena mądrość, Afrodyta miłość najpiękniejszej kobiety na świecie. [przypis edytorski]

obież (daw.) — pułapka, obława. [przypis edytorski]

obieża (daw.) — pułapka, matnia (dosł.: sieć myśliwska). [przypis edytorski]

obieża (daw.) — sieć używana przy polowaniu, pułapka. [przypis edytorski]

obieża (daw.) — zasadzka (dosł.: sieć używana przy polowaniu). [przypis edytorski]

obieżysas (daw.) — wędrowny robotnik najemny; nazwa pochodzi od obchodzenia Saksonii, która była kiedyś najczęstszym celem wyjazdów zarobkowych (por. wyrażenie na Saksy). [przypis edytorski]

Obiit XIX, natum est XX — zmarł wiek XIX, urodził się wiek XX; trawestacja słów: Obiit Gustavus, natus est Conradus z III. części Dziadów Mickiewicza. [przypis redakcyjny]

obiodrze — opaska na biodra. [przypis edytorski]

obiór (daw.) — wybór. [przypis edytorski]

obite cedrowemi deski — dziś: obite cedrowymi deskami. [przypis edytorski]

objaśnienia rozmaitych aluzji, komentarze treściowe itp. podaję poza tekstem przekładu, natomiast uwagi samego autora umieszczam pod tekstem, oznaczając je gwiazdką dla odróżnienia od uwag przekładcy — w wydaniu cyfrowym wszystkie te zabiegi mogły zostać zastąpione zwykłym dla naszej biblioteki składem, z podziałem na adnotacje autora i tłumacza; red. WL. [przypis edytorski]

Objaśniż — objaśniże, znaczy tyle co: „czy objaśni mi kto''; wymowa zwrotu wzmocniona jest partykułą (–że), skróconą tu dla zachowania rytmu wiersza (do formy: –ż). [przypis edytorski]

objaw — tu: objawienie się. [przypis edytorski]

objażdżka — patrol, objazd nocnych wart (Słownik Lindego). [przypis redakcyjny]

objąć — tu: pomieścić. [przypis edytorski]

objął rycerza i w czwał polecieli — por.: «Post equitem sedet atra Cura» (Horacy: Carminae III, 1, 40). [przypis redakcyjny]

objął (…) w ramiona — dziś popr.: wziął w ramiona a. objął ramionami. [przypis edytorski]

objął w stanie ciągłych walk domowych (…) wynikających z przewrotu istniejącego ustroju państwowego po upadku hegemonii Aten… — gdy miasta należały do ateńskiego związku morskiego, rządziły się demokratycznie, partie arystokratyczne sprzyjały Sparcie. Po upadku hegemonii Aten (404) zwycięski Lizander wprowadził wszędzie oligarchię, rządy dziesięciu (w Atenach trzydziestu tyranów), poparte garnizonem spartańskim pod komendą tzw. harmosty. Demokraci padali pod ręką kata lub szli na wygnanie. Zacietrzewienie było wielkie, a Lizander nie był czułostkowy. Około 401 r. mogły się takie zaburzenia powtórzyć; demokraci starali się znowu wypłynąć, a arystokraci bronili się. Polityka Agesilaosa szła po linii Lizandra, lecz Agesilaos nie potrzebował krwawych egzekucji, utorował mu drogę już Lizander. Ale pochwały Ksenofonta są przesadne. Ateński mówca Isokrates (436/5–338) wyraźnie powiada, że Agesilaos nie umiał zjednoczyć Hellenów przeciwko Persom; zamiast godzić rodaków, dzielił ich, popierając sympatyczną sobie partię. [przypis tłumacza]

Objechałem jak bartnika — osaczyłem jak niedźwiedzia przy barci; bartnik — w języku myśliwskim nazwa niedźwiedzia. Niedźwiedzie lubią miód i często wybierają go z barci leśnej. Zwykle też miód służy na przynętę, jeśli na niedźwiedzia zastawia się pułapkę. [przypis redakcyjny]

objektywnie — dawna pisownia; dziś popr.: obiektywnie. [przypis edytorski]

objeszczyk (ros.) — konny strażnik pilnujący granicy Imperium Rosyjskiego w XIX–XX wieku. [przypis edytorski]

objeździć swą wolą (…) nieokróconą (starop.) — powściągnąć, opanować nieposkromioną samowolę. [przypis redakcyjny]

objęcie (daw.) — pojętność, zdolność pojmowania, uczenia się; objęcie mam dość łatwe: pojmuję dość łatwo. [przypis edytorski]

objęcie rządów przez cesarza Wilhelma… — Wilhelm I, raniony 3 czerwca 1878 r. przez zamachowca Nobilinga, przekazał władzę na czas choroby następcy tronu, Fryderykowi Wilhelmowi. Na powrót objął rządy 5 grudnia 1878 r. [przypis redakcyjny]

oblagować — oszukać, okpić (por.: blaga). [przypis edytorski]

oblaskach — odblaskach. [przypis edytorski]

oblatować — wpisać do ksiąg miejskich. [przypis redakcyjny]

oblatywała kobieta ze trzy kościoły… — nabożeństwa w kościołach warszawskich stawały się wówczas często manifestacjami patriotycznymi. [przypis redakcyjny]

oblec zbroję — nałożyć zbroję. [przypis redakcyjny]

obleczenie (daw., gw.) — odzienie, ubranie. [przypis edytorski]

obleczone w kąpielowe stroje — fragment dopisany. [przypis tłumacza]

obleczony — ubrany. [przypis edytorski]

oblegali Sewastopol — oblężeniem Sewastopola określa się okres od lądowania sprzymierzonych na Krymie we wrześniu 1854 do wycofania się armii rosyjskiej we wrześniu 1855. [przypis edytorski]

obległy — [tu:] pokryty. [przypis redakcyjny]

oblekać (przest.) — ubierać; tu: wyposażać. [przypis edytorski]

oblektament (daw., z łac. oblectamentum) — przyjemność, uciecha; rozrywka. [przypis edytorski]

oblężenie Lyonu poruszyło całe Południe — Lyon był jednym z najsilniejszych ośrodków rebelii żyrondystowskiej i rojalistycznej przeciw dyktaturze jakobińskiej. Oblegany przez wojska Konwencji, stawiał opór przez 2 miesiące (8 VIII–9 X 1793). Jeszcze dłużej (do grudnia) bronił się Tulon, który wezwał na pomoc Anglików. [przypis redakcyjny]

oblężenie pod Żurawnem — od 24 września do 17 października. [przypis redakcyjny]

oblężenie Podhajec — trwało od 4 do 19 października. [przypis redakcyjny]

oblicznie (daw.) — we własnej osobie. [przypis edytorski]

obliczność Pańska (daw.) — oblicze Pańskie. [przypis edytorski]

oblig (daw.) — zapewnienie, zobowiązanie. [przypis redakcyjny]

oblig (daw.) — zobowiązanie. [przypis edytorski]

oblig (daw.) — zobowiązanie, zwłaszcza na piśmie.

oblig płatny na okaziciela — tu: aluzja do biletu spowiedzi odbytej u księdza uznającego bullę Unigenitus (1713) wymierzoną przeciw jansenistom; biletem takim musiał się wykazać każdy, kto chciał uzyskać ostatnie namaszczenie. Wynikłe stąd spory trwały aż do r. 1756. [przypis tłumacza]

oblig — zobowiązanie; por. czas. zobligować kogo. [przypis edytorski]

oblig — zobowiązanie. [przypis edytorski]

obligates (łac.) — obowiązany. [przypis redakcyjny]

obligować (z łac.) — prosić o coś. [przypis edytorski]

obligować — zobowiązywać. [przypis redakcyjny]

obliterabitur (łac.) — pokryje się. [przypis redakcyjny]

Oblubienica (…) Boża — Kościół. [przypis redakcyjny]

oblubienica była tu o tyle niższa stanem, iż jedynie napór namiętności mógł ją zrównać z oblubieńcem — pierwsza żona księcia Orsini, z której miał syna imieniem Virginio, była siostrą Franciszka I, wielkiego księcia Toskanii, i kardynała Ferdynanda de Medici. Kazał ją zabić, za zgodą jej braci, ponieważ go zdradziła. Takie były prawa honoru przyniesione do Włoch przez Hiszpanów. Wiarołomstwo kobiety było w tym samym stopniu zniewagą dla jej braci jak dla męża. [przypis autorski]

Oblubienica Chrystusa (…) — Tą oblubienicą jest Kościół. W następnych wierszach wspomnieni są papieże, którzy za wiarę śmierć męczeńską ponieśli. [przypis redakcyjny]

oblubienica — Kościół. [przypis redakcyjny]

Oblubienica morza — dramat Henrika Ibsena z 1888 r. [przypis edytorski]

oblubienica z Lammermooru — ironiczne nawiązanie do powieści Waltera Scotta Narzeczona z Lammermoor, traktującej o romantycznej miłości. [przypis edytorski]

obluzować (daw.) — zluzować, zastąpić przez kogoś. [przypis edytorski]

obluzowan (daw.) — zluzowany (daw. krótka forma przym.), zastąpiony przez kogoś. [przypis edytorski]

Close

* Loading