Oferta dla Przyjaciół Wolnych Lektur...

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do specjalnych publikacji współczesnych autorek i autorów wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur.

TAK, chcę dołączyć!
Nie, rezygnuję z tej oferty
Ankieta czytelników Wolnych Lektur

Wypełnij ankietę i pomóż nam rozwijać Wolne Lektury. Zajmie Ci to kilka minut, a nam pomoże stworzyć bibliotekę, która odpowiada na potrzeby naszych Czytelników i Czytelniczek.

x

5668 free readings you have right to

Language Language

Footnotes

By first letter: all | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

By type: all | author's footnotes | Wolne Lektury editorial footnotes | source editorial footnotes | translator's footnotes

By qualifier: all | angielski, angielskie | biologia, biologiczny | botanika | celtycki | chemiczny | dawne | francuski | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | łacina, łacińskie | literacki, literatura | matematyka | medyczne | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | potocznie | przestarzałe | regionalne | rodzaj nijaki | rosyjski | rzadki | środowiskowy | staropolskie | turecki | ukraiński | wulgarne | żartobliwie

By language: all | Deutsch | polski


5749 footnotes found

wyniść (starop.) — wyjść. [przypis edytorski]

wynosić (tu daw.) — wywyższać, cenić. [przypis edytorski]

wynosi sto czterdzieści cztery stóp — dziś popr.: wynosi sto czterdzieści cztery stopy. [przypis edytorski]

wynurzać — tu: ujawniać skryte myśli (we współczesnej polszczyźnie używa się rzeczownika „wynurzenia”). [przypis edytorski]

wynurzać — zwierzać, ujawniać. [przypis edytorski]

wynypać (gw.) — wyszukać, wyszperać. [przypis edytorski]

Wyoming (…) zapewne nieprędko stanem zostanie — Wyoming zostało przyjęte do Unii jako stan w roku 1890. [przypis edytorski]

wyonacyć (reg.) — oszukać. [przypis edytorski]

wyostrzywa (starop. forma) — wyostrza; ostrzy. [przypis edytorski]

wypądźże — wypędź (konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że). [przypis edytorski]

wypadek — tu: przypadek. [przypis edytorski]

wypadek — tu: wynik. [przypis edytorski]

wypadki, przypadki — dziś popr. N. lm: wypadkami, przypadkami. [przypis edytorski]

wypadki warszawskie — mowa o tzw. rewolucji 1905 roku. [przypis edytorski]

wypadków majowych z roku 1926 czy marcowych z roku 1927 — mowa o zamachu stanu w Polsce dokonanym w dniach 12–15 maja 1926 w Warszawie przez marsz. Józefa Piłsudskiego oraz zapewne o ogłoszonej 11 marca 1927 delegalizacji Niezależnej Partii Chłopskiej, radykalnie lewicowej partii ludowej. [przypis edytorski]

wypadkowo — przypadkowo. [przypis edytorski]

wypadkowy (daw.) — przygodny, przypadkowy. [przypis edytorski]

wypadły — tu: wynikający. [przypis edytorski]

wypaproszyć — dziś raczej: wypatroszyć. [przypis edytorski]

wyparować (daw.) — usunąć (dosł.: wyprząc z zaprzęgu). [przypis edytorski]

wyparować — dosł. wyprząc z zaprzęgu, tu: wyprzeć ze sceny. [przypis edytorski]

wyparować — tu: wyprząc. [przypis edytorski]

wyparować — wypchnąć (dosł.: wyprząc z zaprzęgu). [przypis edytorski]

wyparować — wyprząc z zaprzęgu. [przypis edytorski]

wypasać się — tuczyć się. [przypis edytorski]

wypasły — dobrze utrzymany. [przypis edytorski]

wypchniony (starop. forma) — wypchnięty. [przypis edytorski]

wypędka — wypędzonego, wygnańca. [przypis edytorski]

wypędzając ze swego państwa Maurów — mimo że akt kapitulacji Grenady (1492) gwarantował miejscowym muzułmanom (Maurom) zachowanie majątków i swobodę wyznania oraz praktykowania swoich obyczajów, to dekret z r. 1501 zobowiązywał wszystkich muzułmanów mieszkających w Kastylii do przyjęcia chrześcijaństwa albo opuszczenia kraju. W królestwie Aragonii, odrębnym prawnie od Kastylii, podobny dekret wydano w 1526. [przypis edytorski]

wypędzenie i wytępienie (…) Żydów z Hiszpanii — 31 marca 1492, trzy miesiące po zdobyciu Granady, ostatniego muzułmańskiego punktu oporu na Płw. Iberyjskim, Izabela I Kastylijska i Ferdynand II Aragoński wydali edykt nakazujący wszystkim Żydom przyjęcie chrześcijaństwa lub opuszczenie Hiszpanii z zakazem powrotu pod karą śmierci. Większość hiszpańskich Żydów przeszła na chrześcijaństwo wcześniej, w wyniku kolejnych fal prześladowań religijnych. Edykt został formalnie odwołany przez rząd Hiszpanii w roku 1968. [przypis edytorski]

wypętać — tu: otrzymać coś podstępem. [przypis edytorski]

wypełnijże (daw.) — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że. [przypis edytorski]

wypełzły (daw.) — wyblakły, odbarwiony. [przypis edytorski]

wypełzły — wypłowiały, wytarty. [przypis edytorski]

wypełzywać — dziś popr. forma: wypełzać. [przypis edytorski]

wyperswadować — wytłumaczyć. [przypis edytorski]

wypierać się czegoś — zaprzeczać czemuś. [przypis edytorski]

wypisał (…) promocją (daw.) — dziś: wypisał promocję. [przypis edytorski]

wypisane jest w piątych Mojżeszowych księgach tymi słowy — 5. Mojż 19, 4-5. [przypis edytorski]

wypjem i zakusim (ros. выпьем и закусим) — wypijemy i zakąsimy. [przypis edytorski]

Wypłać żołd boską zapłatą, którym glina skleja rany — sens: wypłać żołd tym żołnierzom, którzy mają rany posklejane gliną. (W oryginale ta strofa brzmi: „Mais aux morts, qui ont tous été/ Couchés dans la glaise et le sable/ Donnez le repos ineffable,/ Seigneur! ils l'ont bien mérité.”). [przypis edytorski]

wyplemić — wyniszczyć całe plemię. [przypis edytorski]

wypluwka (biol.) — zlepek niestrawionych części pokarmu, np. kości, sierści, resztek roślinnych, wydalany przez otwór gębowy przez wiele gatunków ptaków, np. sowy i mewy. [przypis edytorski]

wypocznienie — dziś: wypoczęcie. [przypis edytorski]

wypogodzonem — daw. forma N. i Msc. lp przymiotników r.n.; dziś tożsama z r.m.: wypogodzonym. [przypis edytorski]

wypogodzonem — daw. forma N. i Msc. przymiotników i imiesłowów przymiotnikowych r.n.; dziś tożsama z r.m.: wypogodzonym. [przypis edytorski]

wypoliczkować — dziś tylko: spoliczkować (czynność jednokrotna). [przypis edytorski]

wypomadowany — wysmarowany pomadą. [przypis edytorski]

wypominki — modlitwy błagalne odmawiane za dusze zmarłych podczas mszy. [przypis edytorski]

wypominki — modlitwy za dusze zmarłych osób. [przypis edytorski]

wyporządzać (daw.) — szykować; opróżniać, uprzątać, oczyszczać. [przypis edytorski]

wypotrzebować — inaczej: zużyć na swoje potrzeby. [przypis edytorski]

wyprawa (daw.) — bielizna, pościel, sprzęty itp., otrzymywane przez dziewczynę wychodzącą za mąż od rodziców. [przypis edytorski]

wyprawa krzyżowa a. krucjata — wyprawa zbrojna przeciw poganom; w średniowieczu przeprowadzono kilka takich wypraw do Palestyny, doprowadzając nawet do założenia Królestwa Jerozolimskiego. [przypis edytorski]

wyprawa krzyżowa, krucjata — wyprawa zbrojna przeciw poganom; w średniowieczu przeprowadzono kilka takich wypraw do Palestyny, doprowadzając nawet do założenia Królestwa Jerozolimskiego. [przypis edytorski]

wyprawa krzyżowa — tu: wyprawa wojenna przeciw poganom, mająca zmusić ich siłą do chrztu. Określenie to stosowano w szczególności wobec krucjat, mających na celu zdobycie na muzułmanach miejsca narodzin Chrystusa. W szerszym sensie odnosiło się także do innych walk z niechrześcijanami. [przypis edytorski]

wyprawa sycylijska (415–413 p.n.e.) — ateńska wyprawa wojenna podczas wojny peloponeskiej, mająca na celu przejęcie kontroli nad Sycylią; była najbardziej fatalną w skutkach decyzją Aten podczas całej wojny: siły ekspedycyjne, liczące ok. 50 tys. ludzi, zostały całkowicie zniszczone, większość żołnierzy zginęła, kilka tysięcy trafiło do niewoli, gdzie zmarli lub zostali sprzedani jako niewolnicy. [przypis edytorski]

wyprawa sycylijska (415–413 p.n.e.) — ateńska wyprawa wojenna podczas wojny peloponeskiej, mająca na celu przejęcie kontroli nad Sycylią; podjęta na skutek namów Alkibiadesa, była najbardziej fatalną w skutkach decyzją Aten podczas całej wojny: siły ekspedycyjne, liczące ok. 50 tys. ludzi, zostały całkowicie zniszczone, większość żołnierzy zginęła, kilka tysięcy trafiło do niewoli, gdzie zmarli lub zostali sprzedani jako niewolnicy. [przypis edytorski]

wyprawa — tu: zaopatrzenie, potrzebne rzeczy. [przypis edytorski]

wyprawa wiedeńska — wiedeńska odsiecz; wyprawa wojsk Jana III Sobieskiego na odsiecz Wiedniowi oblężonemu przez armię turecką, ukoronowana zwycięską bitwą pod Wiedniem, stoczoną 12 września 1683 roku. [przypis edytorski]

wyprawiać (daw.) — wyprawiać, wysyłać. [przypis edytorski]

wyprawić w dary (starop.) — wysłać w darze. [przypis edytorski]

wyprawna panna — osoba zajmująca się wyprawą ślubną. [przypis edytorski]

wyprawna pościel — pościel będąca częścią wyprawy ślubnej, czyli rzeczy otrzymywanych przez dziewczynę wychodzącą za mąż od rodziców. [przypis edytorski]

wyprawuje — dziś popr. forma 3 os. lp cz.ter.: wyprawia. [przypis edytorski]

wypróżnić (przestarz.) — opróżnić. [przypis edytorski]

wyprostowan (daw.) — tu: forma krótsza przymiotnika r.m., z końcówką zerową, użyta w celu utrzymania rytmu jedenastozgłoskowca; forma podst.: wyprostowany. [przypis edytorski]

wyprowadzać się — tu: wywodzić się. [przypis edytorski]

wyprzągał (starop. forma) — wyprzęgał. [przypis edytorski]

wyprzeć się — zaprzeczyć, nie przyznać się. [przypis edytorski]

wyprzysiąc się (daw.) — przysiąc wyrzeczenie się jakiegoś poglądu. [przypis edytorski]

wypsnąć się (daw.) — zręcznie uciec, wymknąć się. [przypis edytorski]

wypsnąć się — tu: wyślizgnąć się. [przypis edytorski]

wypuścić wioski — oddać wioski w dzierżawę jako poręczenie posagu. [przypis edytorski]

wypuszczać — tu: dzierżawić, wynajmować. [przypis edytorski]

Close

* Loading