1%
Logo akcji 1%

Czy wiesz, że możesz pomóc nam rozwijać Wolne Lektury, przekazując 1% swojego podatku? To bardzo proste - wystarczy, że w zeznaniu podatkowym podasz nasz numer KRS 0000070056.

Dowiedz się więcej

x

5537 free readings you have right to

Language

Footnotes

By first letter: all | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

By type: all | author's footnotes | Wolne Lektury editorial footnotes | source editorial footnotes | translator's footnotes

By qualifier: all | angielski, angielskie | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | czeski | dawne | filozoficzny | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | historia, historyczny | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | potocznie | przenośnie | przestarzałe | przysłowiowy | regionalne | rosyjski | rzadki | staropolskie | turecki | ukraiński | włoski | łacina, łacińskie

By language: all | English | français | Deutsch | lietuvių | polski


3632 footnotes found

na tym miejscu — dziś: w tym miejscu. [przypis edytorski]

na tym światu — dziś popr.: na tym świecie. [przypis edytorski]

na Ukrainie zaczęła się rzeź — bunty chłopskie przeciw pańszczyźnie na terenie Ukrainy wybuchały w latach ok. 1730–1770, uczestnicy tych powstań nazywali się hajdamakami, często mieli poparcie duchownych prawosławnych, którzy święcili ich broń.

Na ulicy słyszał (…) — w tłumaczeniu brak następnego fragmentu zdania: eine ungewöhnliche Bewegung: nadzwyczajny ruch. [przypis edytorski]

na umysł (daw.) — naumyślnie, z rozmysłem. [przypis edytorski]

na urzędziech — dziś popr.: na urzędach. [przypis edytorski]

na ustęp — tu w znaczeniu polecenia: proszę opuścić salę. [przypis edytorski]

na ustęp — w niektórych innych wydaniach: na ustąp. [przypis edytorski]

na uściech (daw.) — dziś popr. forma: na ustach. [przypis edytorski]

na uściech — daw. forma Msc. lm; dziś: na ustach.

na uściech (starop.) — na ustach. [przypis edytorski]

na uściech (starop.) — na ustach. [przypis edytorski]

na w[u]ede (gw.) — na wodę. [przypis edytorski]

na waletę — na pożegnanie; z łac. vale: pożegnanie. [przypis edytorski]

na waletę — tu: na pożegnanie, na koniec. [przypis edytorski]

na wargi — dziś popr.: na wargach, ustach. [przypis edytorski]

na wety (daw.) — na deser. [przypis edytorski]

na wewnątrz — dziś popr.: wewnątrz. [przypis edytorski]

na wezwanie drugiego króla — na czele państwa spartańskiego (Lacedemonu) stało jednocześnie dwóch dziedzicznych królów, z dwóch rodów królewskich. [przypis edytorski]

na wezyrat godzić (daw.) — zamierzać zostać wezyrem. [przypis edytorski]

na wiek wieki — dziś popr.: na wiek wieków. [przypis edytorski]

na wielkich łask swych zadatki — jako zadatek wielkich łask. [przypis edytorski]

na wierzchu — tu: na przedzie. [przypis edytorski]

na wnątrzu — dziś: wewnątrz. [przypis edytorski]

na wodach — w uzdrowisku; mówiono również: u wód. [przypis edytorski]

na woli — tu żarg.: na wolności. [przypis edytorski]

na wsi — utwór występuje równiez w tomie poetyckim Józefa Czechowicza Dzień jak codzień. [przypis edytorski]

na wsi — utwór występuje równiez w tomie poetyckim Józefa Czechowicza Kamień. [przypis edytorski]

na wskos — dziś popr.: na skos. [przypis edytorski]

na wskroś chrześcijaninem był Kant nie tylko w swojej etyce, lecz i w swojej teorii poznania — fragment odsyła do poglądów Nietzschego, który twierdził, że choć pozornie Kant odszedł od chrześcijańskiej perspektywy, zbudował swój system filozoficzny tak, by zgadzał się z chrześcijańskimi wartościami, sam zatem był ukrytym chrześcijaninem. Stwierdzenie to miało wydźwięk bardzo negatywny, ponieważ Nietzsche uważał wartości chrześcijańskie (współczucie, miłosierdzie, wybaczenie itd.) za słabość, której poddają się ci, co nie są w stanie walczyć o własną indywidualność. [przypis edytorski]

na wskróś — dziś popr.: na wskroś. [przypis edytorski]

na wskróś — na wylot, przez coś; dziś popr.: na wskroś. [przypis edytorski]

na wspak tezom „formalistów”— zob. artykuł T. Żeleńskiego Czy myć zęby, czy ręce?. [przypis edytorski]

na wstręcie było — być na wstręcie czemuś a. komuś: stanowić przeszkodę.

na wszem dobrze wodziło — dziś: we wszystkim dobrze wiodło. [przypis edytorski]

na wszystkim schodzi (daw.) — wszystkiego brakuje. [przypis edytorski]

na wybranie — do wyboru. [przypis edytorski]

na wychodnym — przy wyjściu, wychodząc. [przypis edytorski]

na wyprzodki (daw.) — na wyścigi, jeden przez drugiego. [przypis edytorski]

na wyprzódki (daw.) — na wyścigi, na zmianę. [przypis edytorski]

na wyrypy (gw.) — tu: w pośpiechu. [przypis edytorski]

na wyskoki (daw.) — na wyścigi, ochoczo. [przypis edytorski]

na wytrwaną (daw.) — kto kogo przetrzyma. [przypis edytorski]

na wytrwaną (daw.) — na przeczekanie. [przypis edytorski]

na wywrot (daw.) — na wywrót, na lewą stronę, podszewką na wierzch. [przypis edytorski]

na zakupno — dziś: na zakupy. [przypis edytorski]

na zamku (…) czuć żołnierzami — w XIX w. zabudowania wzgórza wawelskiego służyły za koszary wojska austriackiego; przebudowane mury obronne stanowiły część fortyfikacji Twierdzy Kraków. [przypis edytorski]

na zamry (daw.) — ryzykując zamęczenie konia. [przypis edytorski]

na zboczy — dziś popr. r.m.: na zboczu. [przypis edytorski]

na zdar — czes. pozdrowienie, oznaczające pierwotnie życzenia pomyślności, powodzenia. [przypis edytorski]

na złamanie łba — dziś: na złamanie karku. [przypis edytorski]

na zniszczenie — dziś popr.: do zniszczenia. [przypis edytorski]

na zwiadę — dziś popr.: na zwiad. [przypis edytorski]

na zwycięstwo, na ochotę — cytat z wiersza Marii Konopnickiej A jak poszedł król na wojnę. [przypis edytorski]

na żołnierzu nie mogącym się składać, tylko z chłopów i mieszczan — na wojsku mogącym się składać tylko z chłopów i mieszczan. [przypis edytorski]

Naaa! schlaft i nit (zniekszt. niem.) — nie, nie śpię. [przypis edytorski]

Naama (hebr. dosł.: przyjemny) — córka Lameka, descendenta Kaina, siostra Tubal-Kaina (Rdz 4,22). [przypis edytorski]

Nabab — tu: powieść Alfonsa Daudeta wyd. w 1877, o naiwnym bogaczu otoczonym przez chciwych pochlebców; polityk François Bravay (1817–1874) posłużył autorowi za model głównego bohatera. [przypis edytorski]

Nabal — wg Biblii bogaty człowiek żyjący w Maon. Posiadał wielkie stada owiec i kóz. Jego żoną była Abigail (1Sm 25,2–3). [przypis edytorski]

nabaštikas — dabar: nabašninkas, numirėlis, velionis. [przypis edytorski]

nabić (pot.) — zbić, wielokrotnie uderzając. [przypis edytorski]

Nabielak, Ludwik (1804–1883) — poeta, krytyk literacki i dziennikarz, organizator nieudanego ataku na Pałac Łazienkowski w pierwszym dniu Powstania Listopadowego. [przypis edytorski]

Nabis (zm. 192 p.n.e.) — król spartański (od 207 p.n.e.), ostatni władca niezależnej Sparty; przeprowadził reformy społ.; po II wojnie macedońskiej zaatakowany Związek Achajski i Rzymian (wojna lakońska, 195 p.n.e.), mimo utraty terytorium utrzymał ufortyfikowaną Spartę; podstępnie zamordowany. [przypis edytorski]

nabór (ros. набор) — tu: pobór do wojska. [przypis edytorski]

Nabuchodonozor — biblijny król Babilonii. [przypis edytorski]

Nabuchodonozor — chodzi tu o Nabuchodonozora II, właśc.: Nabu-kudurri-usur II; król Babilonii z dynastii chaldejskiej, panował w latach 605–562 p.n.e., podbił kraje leżące na Bliskim Wschodzie, do tej pory przynależne Egiptowi, w tym Judę. Zwierzchnictwo nad Judą przekazał Sedecjaszowi, który w 586 r. p.n.e. zbuntował się przeciwko zwierzchnictwu. W odpowiedzi na to Nabuchodonozor II wysłał wojska, które zburzyły Jerozolimę, a większość Żydów uprowadzono do Babilonu, jako niewolników, jest to początek tzw. niewoli babilońskiej Żydów. [przypis edytorski]

Nabuchodonozor — imię królów babilońskich. [przypis edytorski]

Nabuchodonozor — imię królów babilońskich; wg biblijnej Księgi Daniela król tego imienia w ramach kary za bluźnierstwo zaczął jeść trawę jak wół. [przypis edytorski]

Close

* Loading