1%
Logo akcji 1%

Czy wiesz, że możesz pomóc nam rozwijać Wolne Lektury, przekazując 1% swojego podatku? To bardzo proste - wystarczy, że w zeznaniu podatkowym podasz nasz numer KRS 0000070056.

Dowiedz się więcej

x

5537 free readings you have right to

Language

Footnotes

By first letter: all | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

By type: all | author's footnotes | Wolne Lektury editorial footnotes | source editorial footnotes | translator's footnotes

By qualifier: all | angielski, angielskie | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | czeski | dawne | filozoficzny | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | historia, historyczny | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | potocznie | przenośnie | przestarzałe | przysłowiowy | regionalne | rosyjski | rzadki | staropolskie | turecki | ukraiński | włoski | łacina, łacińskie

By language: all | English | français | Deutsch | lietuvių | polski


3632 footnotes found

na odwodzie — w rezerwie, tu: z tyłu. [przypis edytorski]

na ognisku wraz usiadł w popiele — gest oddania się w opiekę bogom domowym. [przypis edytorski]

na oklep —jazda konna bez użycia siodła. [przypis edytorski]

(…) na oknie O — tekst w tym miejscu odnosi się do zamieszczonego w źródłowym wydaniu szkicu przedstawiającego plan mieszkania. [przypis edytorski]

na oko, chuchro — wygląda na słabego. [przypis edytorski]

na oko nie psuły one ogólnej harmonii w pożyciu Strumieńskich (podobnie s. 72, 76) — autor w ten sposób opatrzył odsyłaczami wewnątrztekstowymi pierwodruk swej powieści; w tym przypadku na odnośnych stronach znajdują się fragmenty rozdziału IV: „Żeby nie pozostawiać czytelnika w wątpliwości co do owej »reszty«, której (…) ale konkretne” (s. 72) i „wszystkie te motywki praktycznie z lekka tylko marszczyły powierzchnię ich życia (…) wobec samobójstwa” (s. 76). [przypis edytorski]

na okół — dziś: wokół a. naokoło. [przypis edytorski]

na okrajach — na krańcach. [przypis edytorski]

na okrajach ziemi — na krańcach ziemi. [przypis edytorski]

na okręty — dziś popr.: ku okrętom a. w kierunku okrętów. [przypis edytorski]

na onej powłoku — na ogonie jej sukni. [przypis edytorski]

na operze — w oryginale mowa o pantomimie, prawdop. o popularnym wówczas spektaklu Libertyn. [przypis edytorski]

na ostatnią ławkę — dziś popr.: do ostatniej ławki. [przypis edytorski]

na ostre — na broń ostrą, przen.: na śmierć. [przypis edytorski]

na papieros — dziś popr. forma B. lp: na papierosa. W czasach, kiedy powstawała niniejsza książka, nie było jeszcze wiadomo, jak szkodliwe jest palenie papierosów, i chłopcy uważali palenie za oznakę swojej dorosłości. [przypis edytorski]

na parol — pod słowem honoru. [przypis edytorski]

na pasek — tu: na handel; dla spekulacji. [przypis edytorski]

na pastwę — na ofiarę (podczas polowania a. obrzędów na cześć bóstw). [przypis edytorski]

na pełne — mowa o morzu. [przypis edytorski]

na pełni — dziś popr.: w pełni. [przypis edytorski]

na Penów łanie — w płn. Afryce (gdzie leżała m.in. Kartagina). [przypis edytorski]

na pergaminie wszystko to zapiszę — na pergaminie zapisywano niegdyś jedynie najważniejsze informacje, teksty sakralne, kluczowe dokumenty państwowe i religijne, kroniki, zapiski z posiedzeń sądów (tzw. roty sądowe) itp.; tu: zdanie ironiczne. [przypis edytorski]

na piechty — dziś: na piechotę. [przypis edytorski]

na pierwszą strofę — na widok pierwszej strofy. [przypis edytorski]

na pierwszego kometę — dawniej wyraz „kometa” występował w rodzaju męskim. [przypis edytorski]

na pierwszej ławce — dziś popr.: w pierwszej ławce. [przypis edytorski]

na pierwszych ławkach — dziś popr.: w pierwszych ławkach. [przypis edytorski]

na piękne — dziś: na dobre; całkowicie. [przypis edytorski]

na piękne — dziś: na dobre; całkowicie, zupełnie. [przypis edytorski]

na piękne — dziś: na dobre; ostatecznie. [przypis edytorski]

na piękne — na dobre; zupełnie. [przypis edytorski]

na poboczy — na wodzy, spięty cuglami. [przypis edytorski]

Na początku było Słowo! — początek Ewangelii wg św. Jana. [przypis edytorski]

na poczcie — poczta stanowiła w XIX w. przystanek dla dyliżansów pocztowych, gdzie można było wypocząć w drodze, zjeść coś, nakarmić lub zmienić konie. Dyliżanse przewoziły podróżnych, ładunki i listy. [przypis edytorski]

na podobę (gw.) — podobnie, w przybliżeniu. [przypis edytorski]

na podobnych nie zeszło przykładach — nie zabrakło podobnych przykładów. [przypis edytorski]

na podole — częstsza forma: na padole (o ziemi, ziemskim życiu w opozycji do bytu w niebie, w zaświatach). [przypis edytorski]

na podorędziu (daw.) — pod ręką. [przypis edytorski]

na podorędziu — pod ręką, tuż obok. [przypis edytorski]

na pohybel — na zgubę; pohybel: szubienica, rusztowanie, na którym wieszano skazańców. [przypis edytorski]

na pohybel (z ukr.) — na zgubę, na śmierć. [przypis edytorski]

na pokarm (…) stawa — wystarcza na jedzenie (tzn. jest dość zamożny). [przypis edytorski]

na pokus — na pokusę; skuszony przez. [przypis edytorski]

na pomiecie (daw.) — pokosem. [przypis edytorski]

na popierze, którym klejnot był owinięty — w oryginale niem.: auf den Zettel zu schreiben, in welchen er den Stein einwickelte, tj. na kartce, w którą zawinął kamień. [przypis edytorski]

na pował (daw.) — w ruinę. [przypis edytorski]

na pował — dziś powiedziano by: pokotem. [przypis edytorski]

na pował — tak, że będą leżeć pokotem. [przypis edytorski]

na powrót — dziś popr.: z powrotem. [przypis edytorski]

na powrót powierzyć katedrę anatomii w Padwie — powtórnie, ponieważ Vesalius pracował jako wykładowca chirurgii w Padwie w latach 1537–1555. Zrezygnował z profesury, żeby skorzystać z oferty cesarza Karola V i objąć stanowisko jego nadwornego lekarza. [przypis edytorski]

na pożytek duszny — dla pożytku duszy. [przypis edytorski]

na pół drogi — dziś: w pół drogi. [przypis edytorski]

na prawą zawrócił — na prawą stronę; na prawo.

Na prawej nodze całym ciężarem zaciężył — sens: przeniósł cały ciężar ciała na prawą nogę. [przypis edytorski]

na prawu ruku (z ros.) — na prawą rękę; tu: jednostronna. [przypis edytorski]

na primier (ros.) — na przykład. [przypis edytorski]

na procenta — dziś popr.: na procent. [przypis edytorski]

na progach przysionku Tezeusza — mowa o świątyni Tezeusza, herosa ateńskiego. [przypis edytorski]

Na proskrypcyjny kogo wciągnąć regestr — mowa o tzw. liście proskrypcyjnej, zawierającej nazwiska osób wyjętych spod prawa, na skutek czego każdy mógł je bezkarnie zabić. [przypis edytorski]

na przebindy (daw.) — do wyboru, pod dostatkiem. [przypis edytorski]

na przeciąg trzech lat — dziś popr.: na okres trzech lat. [przypis edytorski]

na przedaj — dziś: na sprzedaż. [przypis edytorski]

na przemiany (daw.) — na przemian. [przypis edytorski]

na przemiany — dziś popr.: na przemian, na zmianę. [przypis edytorski]

na przemiany — dziś popr.: na przemian. [przypis edytorski]

na przepych (daw.) — dla popisu, na obelgę. [przypis edytorski]

na przydatek (daw.) — w dodatku. [przypis edytorski]

na przykładkę — dziś: na dodatek. [przypis edytorski]

na przyprzążkę — tu przen.: dodatkowo; przyprzążka: zaprzężenie dodatkowego konia do wozu. [przypis edytorski]

na przysiadki a. prysiudy (z ukr. присюди) — figura w ludowych tańcach ukr. i ros.; przykucnięcie i podskok. [przypis edytorski]

na przyszłego Piotra — na kalendarzowe święto św. Piotra, w liturgii prawosławnej obchodzone 29 stycznia, być może jednak chodzi o święto apostołów Piotra i Pawła obchodzone w kościele katolickim oraz prawosławnym 29 czerwca. [przypis edytorski]

na pytki (daw.) — dziś: na spytki; pytka (daw.): przesłuchanie, tortury śledcze. [przypis edytorski]

na raczkach (daw.) — na czworakach (por. raczkować). [przypis edytorski]

na raku (daw.) — na czworakach. [przypis edytorski]

na rany zapomniała swoje — o ranach zapomniała swoich. [przypis edytorski]

na razie (daw.) — nagle. [przypis edytorski]

na razpaszku (z ros.) — na oścież. [przypis edytorski]

Close

* Loading