Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 445 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 161037 przypisów.
zrennica (daw.) — dziś: źrenica. [przypis edytorski]
zrennica (daw.) — źrenica. [przypis edytorski]
zresolwować się — zdecydować się. [przypis edytorski]
zresztą (daw.) — co do reszty, poza tym. [przypis edytorski]
zresztą (daw.) — co do reszty, poza tym. [przypis edytorski]
zresztą (daw.) — poza tym. [przypis edytorski]
zresztą (daw.) — tu: poza tym, co do reszty. [przypis edytorski]
Zresztą i pułkownik masz przecie swój dział — sens: zresztą i pan, panie pułkowniku, ma tam swoją działkę. [przypis edytorski]
Zresztą nie w drodze ustaw przeciw zbytkowi udaje się go wykorzenić — por. w Projekcie konstytucji dla Korsyki: „Zamiast powstrzymywać zbytek w drodze praw, lepiej mu zapobiegać przez administrację, która by go uczyniła niemożliwym”. Mably natomiast gorąco zaleca wprowadzenie zbawiennych praw przeciw zbytkowi i twierdzi, że bez nich daremne byłoby starać się o ustalenie silnej wolności. [przypis redakcyjny]
zresztą — poza tym. [przypis edytorski]
zresztą † pozwalał sobie — krzyżyk oznacza, że tekst jest w tym miejscu zepsuty. [przypis tłumacza]
Zresztą spory o książki wydane pomiędzy 1789 a 1793 rokiem toczyły się przez kolejne lata. Por. szerzej: C. Hesse, Publishing and cultural politics…, s. 94 i n. [przypis autorski]
z resztą — tu daw.: poza tym. [przypis edytorski]
zresztą — tu: poza tym. [przypis edytorski]
Zresztą widziano już państwa o takim ustroju, że konieczność podbojów tkwiła w samej ich konstrukcji, i które, by się utrzymać, zmuszone były ustawicznie się powiększać — według Monteskiusza ustrój Rzymu wywoływał konieczność ciągłych podbojów. [przypis tłumacza]
zresztą — wreszcie. [przypis redakcyjny]
z rezydencji — w oryginale niem. aus der Residenzstadt: ze stolicy (miasta będącego siedzibą dworu). [przypis edytorski]
zrezygnować się na coś (prow.) — pozostawić bez kary, potraktować pobłażliwie. [przypis redakcyjny]
Zróbmy (…) treściwe zestawienie — porównanie było ulubioną formą krasomówczą i literacką; mowa O Wieńcu jest jednym porównaniem. [przypis tłumacza]
zróbże (daw.) — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że-; znaczenie: zrób koniecznie, zrób nareszcie itp. [przypis edytorski]
zrósł — dziś: wzrósł, wyrósł. [przypis edytorski]
zrównać — dorównać. [przypis redakcyjny]
zrównać — dziś popr.: dorównać. [przypis edytorski]
zrównać — tu: dorównać. [przypis edytorski]
zrównał ich pod względem † praw — krzyżyk oznacza, że tekst jest w tym miejscu zepsuty; Dindorf: ἐξ ισοτιμίας, tymczasem Niese: ἐξ ἴσου μοίρας. [przypis tłumacza]
zrównanie (daw.) — równanie (matematyczne). [przypis edytorski]
zrównanie — daw. równanie. [przypis edytorski]
zrównanie dnia z nocą — równonoc; długość dnia jest taka sama jak długość nocy, ma to miejsca dwa razy do roku: 20/21 marca oraz 22/23 września. [przypis edytorski]
Z równości i wolności człowieka wypada, aby sędziego obierali tylko ci sami obywatele, których on sądzić będzie. — to samo u Rousseau w Umowie Społecznej. [przypis redakcyjny]
zróżniczkować (daw.) — zróżnicować. [przypis edytorski]
zróżniczkować — dziś poza znaczeniem matematycznym: zróżnicować. [przypis edytorski]
zróżniczkowane — dziś popr.: zróżnicowane. [przypis edytorski]
zróżniczkowanie — dziś popr.: zróżnicowanie. [przypis edytorski]
zróżniczkowany — dziś poza znaczeniem matematycznym: zróżnicowany. [przypis edytorski]
zrobić benkełe (daw. pot.) — ogłosić upadłość, zbankrutować. [przypis edytorski]
zrobić dobrą partię (daw.) — znaleźć dobrego, bogatego kandydata na męża; dobrze wyjść za mąż. [przypis edytorski]
zrobić na ślam — okraść podczas snu. [przypis edytorski]
zrobić parę uwag — w oryg. niem. Betrachtungen anstellen: snuć rozważania. [przypis edytorski]
zrobić promocję — przysporzyć popularności. [przypis edytorski]
zrobić uwagę — lit. zwracać uwagę. [przypis edytorski]
zrobię ci latawca (pot.) — dziś popr.: zrobię ci latawiec. [przypis edytorski]
zrobiłabyś los — wygrałabyś los na loterii; zapewniłabyś sobie los. [przypis edytorski]
zrobiła go tym, czym jest dziewięćdziesięciu pięciu mężów na stu — Karolina Brunszwicka, znana ze swobodnych obyczajów żona księcia Walii, od 1820 r. Jerzego IV króla Anglii, z chwilą objęcia przezeń władzy zaczęła dochodzić swych praw do tronu i głośny ów proces wygrała, lecz niedopuszczona do koronacji wkrótce zmarła. [przypis autorski]
zrobiłeś pan źle — dziś popr. forma grzecznościowa: zrobił pan źle. [przypis edytorski]
zrobiło — dziś popr.: sprawiło. [przypis edytorski]
zrobił się nudnym — dziś: zrobił się nudny. [przypis edytorski]
zrobili rewizją (daw.) — dziś: zrobili rewizję. [przypis edytorski]
zrobiliśmy postanowienie — dziś popr.: postanowiliśmy. [przypis edytorski]
zrobiono go kardynałem, legatem bolońskim — Bolonią, należącą w latach 1506–1797 do Państwa Kościelnego, rządził wyznaczony przez papieża kardynał-legat. [przypis redakcyjny]
z robotąm się kwapiła — daw. konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: kwapiłam się z robotą; kwapić: spieszyć się. [przypis edytorski]
zroczyć się (daw.) — zmówić. [przypis redakcyjny]
zrodzona z toni Afrodyta (mit. gr.) — bogini miłości, kwiatów, pożądania i płodności. Afrodyta nie miała rodziców, narodziła się z piany morskiej u wybrzeży Cypru. [przypis edytorski]
zrodzony z Feba — syn Apollina, Eskulap. [przypis edytorski]
zrodzon — zrodzony (daw. krótka forma przym.). [przypis edytorski]
Z rodzynkami przyrządzano zarówno sałatę z młodych pędów chmielu, jak i polewkę piwną, podawaną często na śniadanie. [przypis redakcyjny]
z rogiem w dodatku — dawna ang. pomoc dydaktyczna do nauki czytania, zwana hornbook (książka rogowa), składała się z pojedynczej kartki z wypisanym alfabetem (czasem także z cyframi oraz z modlitwą Ojcze nasz), umieszczonej na drewnianej tabliczce z rączką i chronionej osłoną z cienkiej, przezroczystej płytki z rogu lub miki. [przypis edytorski]
zrok (daw.) — umówione miejsce i czas spotkania. [przypis edytorski]
z roku 1937 — w którym toczy się akcja powieści. [przypis edytorski]
zronić — zgubić, upuścić. [przypis edytorski]
zrosły — dziś: zrośnięty. [przypis edytorski]
zrospaczony — dziś popr. pisownia: zrozpaczony. [przypis edytorski]
zrostą — dziś: zrosną. [przypis redakcyjny]
z rozczochranymi włosy (daw.) — dziś popr. forma N.lm: z (…) włosami. [przypis edytorski]
Z rozdziału VI Księgi Rodzaju w Biblii wyprowadzano wniosek o możliwości stosunków cielesnych między diabłami a córkami ludzkimi — por. Rdz 6, 1–4. [przypis edytorski]
z rozdziawionymi usty — dziś N.lm: (…) ustami. [przypis edytorski]
z rozkazy — dziś popr. forma N. lm: z rozkazami. [przypis edytorski]
Z rozmaitych kodeksów u barbarzyńców wynika, że u dawnych Germanów kobiety były także pod nieustanną opieką — Opieka ta nazywała się u Germanów Mundeburdium. [przypis autorski]
zrozumią — dziś popr. forma: zrozumieją. [przypis edytorski]
zrozumią — dziś popr.: zrozumieją. [przypis edytorski]
Zrozumiałem łatwo, że ta akademia i nagroda to doraźny wymysł celem zamaskowania plagiatu w oczach publiczności — Rousseau myli się: Jacques Balexert a. Ballexserd (1726–1774) za swoją pracę Dissertation sur l'éducation physique des enfans depuis leur naissance jusqu'à jusqu'à l'âge de puberté (Dysertacja o wychowaniu fizycznym dzieci od urodzenia do wieku dojrzałości, 1762) rzeczywiście otrzymał nagrodę Holenderskiego Towarzystwa Nauk w Haarlem. [przypis edytorski]
zrozumiał je, ocenił i przedstawił Ferrero — [Guglielmo Ferrero], La ruine de la civilisation antique, 1921. [przypis autorski]
zrozumialny — dziś: zrozumiały. [przypis edytorski]
zrozumiejcie — dziś raczej: zrozumcie. [przypis edytorski]
zrozumiejcie — tu: porozumiejcie. [przypis redakcyjny]
Zrozumienie tego było punktem wyjścia do badań i rozważań naszych… — por. ibid., s. 208. [przypis autorski]
zrozumże — wyraz zrozum z dodaną partykułą -że użytą dla wzmocnienia nacisku. [przypis edytorski]
zruć (daw. forma) — zrzuć. [przypis edytorski]
Zruć go z pychy do końca z Nabuchodozorem — i dalej: Nabuchodonozor trawę żarł jak wół, por. 1, 21: kara za bluźnierstwo, wedle Daniela rozdz. 7. [przypis redakcyjny]
zruca — dziś: zrzuca. [przypis edytorski]
zrucano — wyd. lwow. ma: zrzucano. [przypis redakcyjny]
zrucić (daw.) — zburzyć. [przypis edytorski]
zrucił me (reg.) — zrzucił mnie. [przypis edytorski]
zrucili — dziś popr.: zrzucili (w domyśle: ze stanowiska). [przypis edytorski]
zruci — zrzuci (z żołądka); zwymiotuje. [przypis edytorski]
zrugać — nawymyślać komuś, gniewnie go skrytykować; zbesztać, złajać. [przypis edytorski]
zrugać — obrzucić obelgami. [przypis edytorski]
z ruśnice — z rusznicy. [przypis edytorski]
z Russem (daw.) — z Rousseau. [przypis edytorski]
zruta (daw.) — ruina. [przypis redakcyjny]
zrutenizowany — poddany wpływom ruskim; od śrdw. łac. Ruthenia: Ruś. [przypis edytorski]
z rybaki — dziś popr. forma: z rybakami. [przypis edytorski]
zrychtować (reg.) — wykonać, skonstruować. [przypis edytorski]
z rysunkami autora — z przyczyn technicznych ilustracje zostaną opublikowane w przyszłości. Tam, gdzie to konieczne, treść obrazków opisano w przypisach. Nie publikujemy też dwuwierszy, nawiązujących do treści książki i umieszczonych w żywej paginie (tj. na górze strony, nad tekstem), ponieważ ich tłumaczenie nie weszło jeszcze do domeny publicznej. [przypis edytorski]
z rytmu — ze zdolności poetyckich. [przypis redakcyjny]
zrywałaś listki akacji, a potem byłaś smutna, bo wypadło: „nie dba” — nawiązanie do zwyczaju wróżenia przez obrywanie akacjowych listków rosnących na jednej łodyżce, powtarza się przy tym wyliczankę: kocha, lubi, szanuje, nie chce, nie dba, żartuje, w myśli, w mowie, w sercu, na ślubnym kobiercu, aż do zerwania ostatniego listka. Podobnie wróżono z kwiatu margerytki. [przypis edytorski]
zrywał się ostatnimi wysiłkami — w oryg. niem. raffte sich zur letzten Anstrengung auf: zdobył się na ostatni wysiłek. [przypis edytorski]
zrywam (…) lilią (daw.) — dziś: zrywam lilię. [przypis edytorski]
Zrywam się, biegną, składam na pamięć wyrazy… — niezupełnie dokładny cytat z sonetu Mickiewicza Mówię z sobą… (1826): „Zrywam się, biegę, składam na pamięć wyrazy.” [przypis redakcyjny]
z rządem — w wydaniu z 1816 r.: z nierządem. [przypis edytorski]
zrzęda — tu: upór. [przypis redakcyjny]