Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 447 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | staropolskie | szwedzki | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | żartobliwie | żeglarskie
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 15103 przypisów.
splątanymi głosy (daw.) — dziś: splątanymi głosami. [przypis edytorski]
splacknuck — Neologizm Swifta, który wszedł do języka angielskiego na oznaczenie dziwacznego zwierzątka lub osoby. [przypis redakcyjny]
splantować — spłaszczyć, wyrównać; tu: przegadać, usadzić. [przypis redakcyjny]
splantować — wyrównać grunt; tu: zrównać z ziemią, pokonać. [przypis edytorski]
splantować — wyrównać teren; tu: pokonać, wykończyć. [przypis edytorski]
splasnąć — dziś popr.: plasnąć, klasnąć. [przypis edytorski]
splasnąć — plasnąć, klasnąć. [przypis edytorski]
spleen (ang.) — nastrój przygnębienia, melancholii; rodzaj depresji, chandra, apatia. [przypis edytorski]
spleen (ang.) — nuda i przygnębienie, wynikające z poczucia beznadziejności życia. [przypis edytorski]
spleen (ang.) — nuda i przygnębienie wynikające z poczucia beznadziejności życia. [przypis edytorski]
spleen (ang.) — stan przygnębienia, beznadziejności i apatii. [przypis edytorski]
spleen (ang.) — uczucie zniechęcenia, przygnębienia i apatii. [przypis edytorski]
spleen (ang.) — zniechęcenie, przygnębienie, apatia. [przypis edytorski]
spleen — nuda i przygnębienie, wynikające z poczucia beznadziejności życia. [przypis edytorski]
spleen (z ang.) — poczucie smutku i beznadziejności życia. [przypis edytorski]
spleen (z ang.) — stan przygnębienia i złości; apatia; depresja. [przypis edytorski]
splendeca (daw., z wł.) — splendor, przepych. [przypis edytorski]
splendeca — (z wł.) przepych; to samo oznacza pompa i fast. [przypis redakcyjny]
Splendentia et vehementia, sed rebus veris, powiada św. Augustyn — Augustyn z Hippony, O nauce chrześcijańskiej (De doctrina christiana), IV, 28. [przypis tłumacza]
Splendeurs et miséres de M. de Chateaubriand (fr.) — splendory i nieszczęścia pana de Chateaubriand. [przypis edytorski]
splendid (ang.) — wspaniały. [przypis edytorski]
splendid isolation (ang.) — doskonała izolacja; wspaniała izolacja (odosobnienie). [przypis edytorski]
splendid isolation (ang.) — wspaniała izolacja (pierwotnie określenie polityki Wielkiej Brytanii pod koniec XIX w.). [przypis edytorski]
splendid isolation (ang.) — wspaniałe, wyniosłe odosobnienie. [przypis redakcyjny]
splendid! splendid! (ang.) — wspaniała! wspaniała! [przypis edytorski]
splendor (z łac.) — zaszczyt, blask. [przypis redakcyjny]
splennik (z ang. spleen: nuda, chandra) — człowiek znudzony, melancholik, malkontent. [przypis edytorski]
spletła — dziś: splotła. [przypis edytorski]
splezła się (gw.) — spadła, obsunęła się. [przypis redakcyjny]
splot — w oryginale: tissu, które ma tutaj podwójne znaczenie, jako ciąg myśli, ale też splot węzełków. [przypis tłumacza]
spluszczeć — zmoknąć. [przypis redakcyjny]
spluwaczka — naczynie, do którego można wypluć nadmiar śliny z ust, powszechnie używane w XIX w. w miejscach publicznych oraz w domach prywatnych. [przypis edytorski]
Spódnicę na twym zawiesimy grobie. — w późn. wyd. uzupełniono tłumaczenie, dodając po tym wersie: „Coś krzywo patrzysz i lica masz blade,/ W twych oczach widzę ołowianą szpadę”. [przypis edytorski]
spód wozu strzaskany przez smoka i był, i nie jest zarazem dla oka — Ponieważ władza stolicy apostolskiej w niczym uszczerbiona być nie może, widzenie wozu, który tu jest symbolem tejże świętej stolicy, ze spodem strzaskanym przez smoka, było tylko pozornym, w celu obudzenia przestrachu i bojaźni grzeszników. [przypis redakcyjny]
spójrzcie na wygląd człowieka zatopionego w jakichś studiach (…) jak gdyby pozbawiony życia, wyprowadzony sam z siebie jakowąś ekstazą — Ustęp ten, opisujący człowieka zatopionego w studiach, należy do klasycznych w lit. francuskiej. [przypis tłumacza]
spójrzeć — dziś popr. pisownia: spojrzeć. [przypis edytorski]
spójrzenie — dziś popr. pisownia: spojrzenie. [przypis edytorski]
spójrzenie — dziś: spojrzenie. [przypis edytorski]
Spójrz i, jeżeli raczysz, to przeczytaj — tu Antoniusz pokazuje list Kleopatrze. [przypis tłumacza]
spółczesnych świadków, Philona i Józefa, żydów, którzy posłuchanie otrzymawszy u Cezara (…) zostawili nam opis jego — Philon, De Legatione 12, 17, Joseph, Antiquitates XVIII [chodzi o opisy z dzieła O poselstwie do Gajusza, autorstwa Filona z Aleksandrii, filozofa i teologa, który wchodził w skład wysłanej do Rzymu delegacji, starającej się o rozstrzygnięcie sporu z aleksandryjskimi Grekami (39/40 n.e.), oraz z napisanych przez Józefa Flawiusza Starożytności żydowskich (znanych też jako Dawne dzieje Izraela); autor myli się, pisząc, że Józef otrzymał posłuchanie u Kaliguli: w rzeczywistości ks. XVIII, rozdz. 8 Starożytności… zawiera wzmiankę o poselstwie, w którym brał udział Filon; Kaligula zginął w 41 n.e., zaś urodzony w roku 37 n.e. Flawiusz udał się do Rzymu w roku 64, by negocjować uwolnienie kapłanów jerozolimskich przetrzymywanych przez cesarza Nerona]. [przypis autorski]
spółczesny (daw.) — współczesny. [przypis edytorski]
spółczesny — dziś popr.: współczesny. [przypis edytorski]
spółczesny — dziś popr.: współczesny. [przypis redakcyjny]
spółczucie (daw.) — współczucie. [przypis edytorski]
spółek (daw.) — rzecz wspólna, związek. [przypis edytorski]
spółmiłośnik (starop.) — współmiłośnik; wspólnie z innymi aspirujący do miłości jednej kobiety. [przypis redakcyjny]
spółpoeta — współpoeta; neol. na wzór: współtowarzysz. [przypis edytorski]
spół — razem, wspólnie. [przypis edytorski]
spółrodak — dziś: rodak. [przypis edytorski]
spółrzędne — dziś popr.: współrzędne. [przypis edytorski]
spółsłużebnica (starop.) — współsłużebnica; osoba wspólnie służąca u kogo. [przypis redakcyjny]
spółtowarzysz (daw.) — dziś: towarzysz podróży. [przypis edytorski]
spółubiegać — konkurować. [przypis edytorski]
spół żyjąc — żyjąc wspólnie, razem. [przypis edytorski]
spólną — dziś popr.: wspólną. [przypis edytorski]
spólne — dziś popr.: wspólne. [przypis edytorski]
spólne — dziś: wspólne. [przypis redakcyjny]
spólniczki — dziś popr.: wspólniczki. [przypis edytorski]
spólnie (daw.) — razem. [przypis edytorski]
spólnie — dziś popr.: wspólnie. [przypis edytorski]
spólnik (daw.) — wspólnik. [przypis edytorski]
spólnik — dziś: wspólnik. [przypis edytorski]
spólny — dziś popr.: wspólny. [przypis edytorski]
spólny — dziś popr.: wspólny. [przypis redakcyjny]
spólny — dziś: wspólny; w spólnym — dziś: we wspólnym. [przypis edytorski]
spólny skarb (starop.) — wspólny skarb; chodzi tu o skarb państwowy utworzony z podatków. [przypis redakcyjny]
Spór Hillela z Szammajem. — z dyskusji Hillela i Szammaja —- założycieli dwóch szkół naukowych —- wyłoniła się metoda nauczania poprzez polemikę. [przypis tłumacza]
spór ideowy pomiędzy „staropłazami” i „młodopłazami” — Jest to prawdopodobnie aluzja do sporu staroczechów (nieoficjalna nazwa członków czeskiej partii liberalno-konserwatywnej, działającej w latach ok. 1860–1918) z młodoczechami, czyli członkami partii liberalno-demokratycznej, działającej mniej więcej w tym samym okresie. [przypis tłumacza]
spórka (daw.) — walka, pojedynek. [przypis redakcyjny]
spór Odyseja z Achillem Pelidą — Agamemnon otrzymał wyrocznię, że zdobędzie Troję, gdy najlepsi z Achajów zaczną się kłócić. Raz przy uczcie Achilles stwierdził, że Ilion można zdobyć tylko męstwem, a Odyseusz, że podstępem. Wymiana zdań doprowadziła do kłótni. [przypis edytorski]
spóźń — dziś popr. forma: spóźnij. [przypis edytorski]
spóźnione sojuszniki — dziś popr.: spóźnieni sojusznicy. [przypis edytorski]
spocznienie — dziś: spoczynek, odpoczynek. [przypis edytorski]
spocznik — rodzaj podestu. [przypis edytorski]
spoczyn (neol.) — spoczynek. [przypis edytorski]
spoczywać — tu: odpoczywać. [przypis edytorski]
spoczywają w łonie ziemi pokojowe pieski — nieprzetłumaczalna gra słów: Schoss der [tzn. łono czyjeś] i Schosshündchen [tzn. piesek salonowy; red. WL]. [przypis tłumacza]
spodar (neol.) — hospodar. [przypis edytorski]
spode łba — w oryg. niem. bedeutungsvoll: znacząco. [przypis edytorski]
spodeńki — dziś popr.: spodenki. [przypis edytorski]
spodeń — połączenie przyimka z -ń, skróconą formą zaimka osobowego „on”; znaczenie: spod niego. [przypis edytorski]
spod Marengo, Wagram, Jeny, Drezna, Lipska, Waterloo — nawiązanie do bitew stoczonych przez Napoleona I, w których brały udział oddziały wojsk polskich. [przypis edytorski]
spodnica — dziś popr. pisownia: spódnica. [przypis edytorski]
spodnie i spódnica — w oryg. shirt and smock, koszula męska i koszula damska, Marta jest zapewne osobą otyłą. [przypis redakcyjny]
spodnie suknie z purpury — niejako nasze koszule, po łacinie tuniki, po grecku chitony. [przypis tłumacza]
spod Nieszawy i Cerekwicy (…) — nawiązanie do wydarzeń z roku 1454, gdy po wydaniu przywilejów przez króla Kazimierza Jagiellończyka, szlachta wielkopolska zgodziła się na wyprawę przeciw zakonowi krzyżackiemu. Doszło do bitwy pod Chojnicami, a w latach 1457–1460 do oblężenia i zdobycia Malborka [przypis edytorski]
spodni [Salomon] nie nosił (…) i znane przysłowie… — mowa o frazeologizmie: mądry jak Salomonowe portki (spodnie), oznaczającym: głupi. [przypis edytorski]
spodówki — spodnie deski wozu konnego. [przypis edytorski]
Spod pióra twego tryska pieśń natchniona (…) Rad w sobie, zamilkł — Tu jeden komentator robi dowcipną uwagę, że takiego poetę, który wobec wyższego od siebie poety z pokorą wyznaje swoją niższość i nieudolność i rad jest w sobie, chyba tylko w czyśćcu spotkać można. [przypis redakcyjny]
spod szyje — dziś popr. D.lp: spod szyi. [przypis edytorski]
spod wiechy — z karczmy, której znakiem rozpoznawczym była wiecha, tj. wiązanka gałęzi lub małe drzewko, przybrane i przybite nad wejściem. [przypis edytorski]
spodział — dziś popr.: spodziewał. [przypis edytorski]
spodzian — spodziewany. [przypis edytorski]
Spoelberch de Lowenjoul (…) W książce swojej (…) — Un roman d'amour, Paris, 1896. [przypis autorski]
spojrzak (neol.) — spojrzenie, rzut oka. [przypis edytorski]
Spojrzcie naprzykład, na Francuzów — sprawa odrodzenia moralnego, sądząc z rozpraw i pamiętników wielu wybitnych osobistości, posuwa się zresztą naprzód i we Francyi i od końca zeszłego wieku zrobiła niewątpliwie postępy znaczne. [przypis autorski]
spojrz — dziś popr.: spójrz. [przypis edytorski]
spojrzenie ócz — obecnie D. lm.: (…) oczu. [przypis edytorski]
spojrzenie plami — znieważą. [przypis redakcyjny]
Spojrzy i mruknie: „A-ga-fon!” — Agaton (ros. Agafon) to imię używane niegdyś wśród prostego ludu, rażące pospolitością w nastrojowej scenie wróżby. [przypis edytorski]