Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 447 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | architektura | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | czeski | dawne | francuski | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | hinduski | hiszpański | japoński | łacina, łacińskie | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | regionalne | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzymski | staropolskie | teatralny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | zdrobnienie | żeglarskie
Według języka: wszystkie | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 5384 przypisów.
Rosmini-Serbati, Antonio (1797–1855) — włoski ksiądz katolicki i filozof; w 1849 jego dzieła wpisano na indeks ksiąg zakazanych, w 1998 został zrehabilitowany, w 2007 beatyfikowany. [przypis edytorski]
rosnący kosmos — mowa o ekspansji, czyli rozszerzaniu się Wszechświata; podstawowe równania kosmologii relatywistycznej, określające ewolucję wszechświata przy założeniu jego przestrzennej jednorodności i izotropowości (braku wyróżnionego miejsca i kierunku) zostały po raz pierwszy wyprowadzone przez rosyjskiego uczonego Aleksandra Friedmana w roku 1922. [przypis edytorski]
rosnął — dziś popr. forma 3.os.lp: rósł. [przypis edytorski]
rosnął — dziś popr.: rósł. [przypis edytorski]
rosnął — dziś popr. rósł. [przypis edytorski]
rosnął — dziś: rósł. [przypis edytorski]
rosny (daw.) — perlisty. [przypis edytorski]
rosół (daw.) — [tu:] nieprzyjemne położenie. [przypis redakcyjny]
rosół (daw.) — [tu:] słona woda. [przypis redakcyjny]
rosół — tu: gniew, zły humor. [przypis redakcyjny]
rosół — tu: kłopot. [przypis redakcyjny]
rosół — tu: przykrość. [przypis redakcyjny]
rosocha — poroże; także rozwidlony pień drzewa. [przypis edytorski]
rosocha — rozwidlony pień drzewa. [przypis edytorski]
rosochaty — gęsto rozgałęziony. [przypis edytorski]
rosochaty — mocno rozgałęziony. [przypis edytorski]
rosochaty — rozgałęziony. [przypis edytorski]
rosoch — uschłe drzewo. [przypis edytorski]
rosołek — tu: kwas z kiszonej kapusty. [przypis edytorski]
rosolis — likier aromatyzowany płatkami róży. [przypis edytorski]
rosomak — duży drapieżny ssak z rodziny łasicowatych, przypominający niedźwiedzia. [przypis edytorski]
rosować (gw.) — o zbożu: kwitnąć. [przypis edytorski]
rosować — uprawiać ziemię na rosach, czyli miejscach po wypalonym lesie. [przypis edytorski]
rospaczać — dziś popr. pisownia: rozpaczać. [przypis edytorski]
rospacz — dziś popr. pisownia: rozpacz. [przypis edytorski]
rospościerać (starop. forma ort.) — dziś popr.: rozpościerać. [przypis edytorski]
rosprawa (starop. forma ort.) — dziś popr.: rozprawa. [przypis edytorski]
rosproszony (starop. forma ort.) — rozproszony. [przypis edytorski]
rospuściła (starop. forma ort.) — dziś popr.: rozpuściła. [przypis edytorski]
rospuściwszy (starop. forma ort.) — dziś popr.: rozpuściwszy. [przypis edytorski]
rossę — oryginalnie u Kochanowskiego, zgodnie z dawną ortografią jest: rossę. [przypis edytorski]
Rossetti, Dante Gabriel (1828–1882) — angielski poeta, malarz i tłumacz. [przypis edytorski]
Rossi Ernest (1829–1896) — znakomity aktor włoski, świetny odtwórca ról szekspirowskich. Przybył na gościnne występy do Warszawy 16 czerwca 1878. [przypis redakcyjny]
Rossi, Ernesto (1827–1896) — wł. aktor, występował w Warszawie w 1877 i 1878 r. [przypis edytorski]
Rossi, Giovanni (1856–1943) — włoski anarchista; kierując się ideami tzw. socjalizmu utopijnego, w 1890 założył kolektywistyczną kolonię w brazylijskim stanie Parana, która przetrwała do 1893. [przypis edytorski]
Rossini, Gioacchino (1792–1868) — włoski kompozytor, twórca wielu oper. [przypis edytorski]
Rossini, Gioachino Antonio (1792–1868) — włoski kompozytor operowy. [przypis edytorski]
Rossini, Gioachino Antonio (1792–1868) — włoski kompozytor oper (stworzył ich 39). [przypis edytorski]
Rossi, Pellegrino (1787–1848) — włoski ekonomista, polityk i prawnik; ważna postać okresu monarchii lipcowej we Francji, po rewolucji w 1848 minister sprawiedliwości Państwa Kościelnego. [przypis edytorski]
Ross, James Clark (1800–1862) — bryt. oficer marynarki i odkrywca, badacz Arktyki. [przypis edytorski]
rosso antico (wł.) — czerwień antyczna. [przypis edytorski]
Rossolimo, Grigorij Iwanowicz (1860–1928) — rosyjski neurolog. [przypis edytorski]
rostąc — dziś popr.: rosnąc. [przypis redakcyjny]
rostąc (starop.; imiesł. od rość: rosnąć)— rosnąc. [przypis redakcyjny]
rostą (starop. forma 3 os. lm) — rosną; przen.: pochodzą. [przypis redakcyjny]
rostą (starop. forma) — dziś forma 3.os.lm: rosną. [przypis edytorski]
Rostand, Edmond (1868–1918) — francuski poeta i dramaturg, autor m. in. Cyrano de Bergeraca. [przypis edytorski]
Rostand, Edmond (1868–1918) — fr. pisarz, dramaturg. [przypis edytorski]
Rostand, Edmond (1868–1918) — popularny francuski dramaturg, jego najbardziej znane dzieło to Cyrano de Bergerac. [przypis edytorski]
rostanie — dziś: rozstaje. [przypis edytorski]
rosterk (daw.) — spór, konflikt. [przypis edytorski]
rosterki (starop. forma ort.) — rozterki. [przypis edytorski]
rost (gw.) — wzrost. [przypis edytorski]
Rostów — rosyjskie miasto w obwodzie jarosławskim. [przypis edytorski]
rostocharz a. roztrucharz (starop.) — handlarz końmi. [przypis edytorski]
rostownia (daw.) — słodownia, pomieszczenie, w którym kiełkują ziarna jęczmienia na słód, używany do produkcji piwa. [przypis edytorski]
Rostra — mównica, ozdobiona dziobami zdobytych okrętów (rostrum — dziób). [przypis redakcyjny]
rostra — mównica publiczna. [przypis edytorski]
Rostworowski, Wojciech (1877–1952) — polski ziemianin, prawnik, pisarz, publicysta i senator w II RP. [przypis edytorski]
rost — wzrost; proces rośnięcia. [przypis edytorski]
rostyrki (starop.) — rozterki; rozdźwięki, kłótnie; rostyrków: dziś D.lm, dziś: rozterek. [przypis edytorski]
Rosyanom — dziś: Rosjanom. [przypis edytorski]
rosyjska Ameryka — Alaska, która należała do Rosji, zanim w 1867 została sprzedana Stanom Zjednoczonym; bohaterowie trafili na wyspę w marcu 1865, wieloryb został wyrzucony na plażę na początku maja 1866. [przypis edytorski]
Rosyjskie samoloty bombardują Warszawę, pierwszy u nas nalot sowiecki — pierwszy nalot sowiecki na okupowaną Warszawę miał miejsce 23 czerwca 1941 r., w drugim dniu niemieckiej inwazji na ZSRR, ponowiony 24 i 25 czerwca (skutecznie zniszczono jedynie stanowiska niemieckiej artylerii przeciwlotniczej na torze wyścigów konnych na Służewcu). Następne naloty zostały przeprowadzone: 13 listopada 1941 (na węzeł kolejowy w okolicach ul. Towarowej); w nocy z 20 na 21 sierpnia, w nocy z 1 na 2 września i 13 września 1942 r.; wówczas zbombardowano m.in. tory i tabor kolejowy przy Dworcu Wileńskim na Pradze, niemieckie garaże wojskowe na tyłach Sejmu i most średnicowy; wiele bomb spadło na tereny getta warszawskiego; gdzie dobiegała właśnie końca wielka deportacja ludności żydowskiej do obozu zagłady w Treblince. [przypis edytorski]
Rosynant — imię konie Don Kichota, błędnego rycerza, tytułowej postaci powieści Miguela de Cervantesa. [przypis edytorski]
Rosynant — koń Don Kichota. [przypis edytorski]
Rosynant — wychudły, kościsty koń Don Kichota, błędnego rycerza, tytułowej postaci powieści Miguela de Cervantesa. [przypis edytorski]
Rosynant (z hiszp. Rocinante rocin: szkapa)— wychudły, kościsty koń; końcówka (hiszp. -ante) jest końcówką imiesłowową służącą do tworzenia przydomków, zwykle o charakterze nobilitującym, dystyngowanym. [przypis edytorski]
rosy z Kastalu — wiersza, bo źródło kastalskie w Delfach Apollowi (i muzom) święte, więc poezji. [przypis redakcyjny]
Rosz-chodesz — początek miesiąca, nów. [przypis tłumacza]
Rosz Chodesz (Rosz Chojdesz) — początek miesiąca, nów. [przypis tłumacza]
roszcząc — rosząc, skrapiając (mowa o ofierze płynnej, tzw. libacji). [przypis edytorski]
Roszela — La Rochelle (a. La Rocheile), średniowieczne miasto-twierdza położone w zach. Francji, w regionie Akwitanii, nad Zatoką Biskajską. [przypis edytorski]
Rosz Haszana a. Rosz Haszane — Nowy Rok obchodzony zwykle we wrześniu. [przypis tłumacza]
Rosz Haszana — Nowy Rok żydowski przypadający zwykle na wrzesień. [przypis tłumacza]
Rosz Haszana (Rosz Haszone) — Nowy Rok obchodzony zazwyczaj we wrześniu. [przypis tłumacza]
Rosz ha-Szana — święto Nowego Roku, zwane też Świętem Trąbek. [przypis edytorski]
Rosz-haszana także: Rosz Haszana a. Rosz Haszone — Nowy Rok w judaizmie, obchodzony zazwyczaj we wrześniu. [przypis edytorski]
Rosz-haszana — żydowski Nowy Rok, inaczej: Święto Trąbek; święto upamiętniające pierwszy dzień stworzenia świata; w religii żydowskiej wierzy się, że w Rosz-haszana Bóg ocenia ludzi i zapisuje ich losy w dwóch księgach: sprawiedliwych wpisuje do Księgi Życia, grzeszników do Księgi Śmierci, pozostali ludzie mają 10 dni na poprawę (czas do święta Jom Kipur, Dnia Pojednania). [przypis edytorski]
Rosz ha-Szana — Żydowski Nowy Rok, nazywany też Świętem Trąbek. Święto upamiętnia pierwszy dzień stworzenia świata. W Rosz ha-Szana Bóg ocenia ludzi i zapisuje ich losy w dwóch księgach: sprawiedliwych wpisuje do Księgi Życia, grzeszników do Księgi Śmierci. Pozostali ludzie mają 10 dni na poprawę (czas do Jom Kippur czyli Dnia Pojednania). Żydzi dodatkowo odmawiają w ten dzień modlitwy Musal, oraz dmą w róg barani szofar. [przypis edytorski]
Rosz-haszana — żydowski Nowy Rok, nazywany też Świętem Trąbek; Święto upamiętnia pierwszy dzień stworzenia świata; Rosz-haszana Bóg ocenia ludzi i zapisuje ich losy w dwóch księgach: sprawiedliwych wpisuje do Księgi Życia, grzeszników do Księgi Śmierci; pozostali ludzie mają 10 dni na poprawę (czas do Jom Kipur, Dnia Pojednania). [przypis edytorski]
Rosz-haszana — (z hebr. Początek Roku; z jid. Roszeszone) święto Nowego Roku, w Polsce znane też jako Święto Trąbek. Rozpoczyna się pierwszego dnia miesiąca tiszri (wrzesień-październik). [przypis edytorski]
roszpunka a. roszponka — roślina warzywna, jej liście mają łagodny, lekko orzechowy smak. [przypis edytorski]
roszt (daw., gw.) — ruszt, konstrukcja z krzyżujących się prętów a. belek. [przypis edytorski]
roszt (daw.) — ruszt. [przypis edytorski]
rota — daw. jednostka piechoty polskiej, licząca do trzystu żołnierzy. [przypis edytorski]
rota (daw.) — oddział. [przypis edytorski]
rota (daw.) — oddział wojska. [przypis edytorski]
rota (daw., ros.) — kompania (pododdział wojska). [przypis edytorski]
rota (daw.) — tu: jednostka piechoty. [przypis edytorski]
rota (daw.) — tu: oddział żołnierzy. [przypis edytorski]
rota — kareivių būrys, kuopa. [przypis edytorski]
rotan (mal.) — rattan, ogólne określenie pnących palm z lasów tropikalnych Azji Płd.-Wsch., używanych do wyrobu plecionek. [przypis edytorski]
rotan — także rotang bądź rattan, palma wykorzystywana m. in. do wyplatania mebli. [przypis edytorski]
rota — oddział. [przypis edytorski]
rota — pieśń hymniczna; oddział wojskowy. [przypis edytorski]
rota (starop.) — oddział wojska. [przypis edytorski]
rota (starop.; tu forma Ms. lp: rocie) — koło, gromada. [przypis redakcyjny]
rota — tekst przyrzeczenia. [przypis edytorski]
rotati poli (łac.) — gdy obracały się bieguny (Abl. abs.). [przypis edytorski]