Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 445 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | czeski | dawne | filozoficzny | francuski | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | łacina, łacińskie | literacki, literatura | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przysłowiowy | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | staropolskie | turecki | ukraiński | włoski | wojskowy | żartobliwie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 6523 przypisów.
można siła (starop.) — siła, która [wiele] może. [przypis edytorski]
można widzieć — raczej: można zobaczyć; widać. [przypis edytorski]
Można więc przypuszczać, że chodzi o bitwę pod Koryntem z roku 368 przed Chr., w której Ateńczycy pod wodzą Chabriasa ponieśli klęskę, walcząc z Tebami — stoczoną podczas drugiej inwazji tebańskich wojsk Epaminondasa na Peloponez, maszerujących na pomoc Argos, Elidzie i Arkadii. Przejścia przez Przesmyk Koryncki strzegły dowodzone przez Chabriasa wojska Aten, Koryntu i Pellene, do których dołączyli Spartanie. Epaminondas zaatakował o świcie najsłabszą placówkę, strzeżoną przez Spartan, przedarł się i dołączył do swoich peloponeskich sojuszników (Ksenofont, Hellenika VII 1.15–18). Po spustoszeniu okolic miast sprzymierzonych ze Spartą oddziały tebańskie usiłowały zagarnąć Korynt, ale Ateńczycy z korpusu Chabriasa wyszli z miasta, zajęli wyżej położone pozycje i odparli atak (Hellenika VII 1.18–19; Diodor Sycylijski, Biblioteka historyczna XV 69.2). Zapewne w dialogu chodzi jednak o późniejsze, pomniejsze starcie, w którym nakłonieni przez Epaminondasa Argiwowie w nocnym ataku zajęli kluczową pozycję na górze Onejon w pobliżu Koryntu, słabo strzeżoną przez spartańskie oddziały Nauklesa i ateńskie Timomachosa (Hellenika VII 1.41). [przypis edytorski]
możnaż (daw.) — konstrukcja z partykułą -że, skróconą do -ż; znaczenie: czy można, czyż można. [przypis edytorski]
możnaż — konstrukcja z partykułą -że, skróconą do -ż; znaczenie: czy można, czyż można. [przypis edytorski]
możnaż — konstrukcja z partykułą -że, skróconą do -ż; znaczenie: czy można. [przypis edytorski]
możnaż — konstrukcja z partykułą -że, skróconą do -ż; znaczenie: czyż można. [przypis edytorski]
możnem i chudszem (starop. forma) — możnym i ubogim. [przypis edytorski]
możno (białorus.) — można; nie możno: nie można, nie wolno. [przypis edytorski]
możny (daw.) — potężny. [przypis edytorski]
możny — tu: potężny. [przypis edytorski]
możyć się (daw.) — wyniszczać się. [przypis edytorski]
mozaistyczny — związany z mozaizmem, czyli judaizmem; określenie używane głównie w zach. chrześcijaństwie, utworzone od imienia Mojżesza, biblijnego prawodawcy judaizmu. [przypis edytorski]
mozaizm — określenie judaizmu używane gł. w zach. chrześcijaństwie, nazwa utworzona od imienia Mojżesza, pierwotnego prawodawcy judaizmu; niektórzy historycy (m.in. Feliks Koneczny) używali nazwy mozaizm na określenie pierwotnej wersji religii żydowskiej, opartej na Biblii (Torze) i różnej od judaizmu opartego na Talmudzie, ukształtowanego wg tej wykładni dopiero w pierwszych wiekach naszej ery i w opozycji do chrześcijaństwa. [przypis edytorski]
Mozart, Wolfgang Amadeus (1756–1791) — austriacki kompozytor i wirtuoz. [przypis edytorski]
Mozart, Wolfgang Amadeus (1756–1791) — austriacki kompozytor, wirtuoz gry na instrumentach klawiszowych. [przypis edytorski]
Mozart, Wolfgang Amadeusz (1756–1791) — austriacki kompozytor, zaliczany do tzw. klasyków wiedeńskich; dostaje się [Mozartowi] dostojne kopnięcie poniżej pleców: pracodawca Mozarta, arcybiskup Hieronymus von Colloredo, nie zgadzał się na jego występy poza swoją placówką, w maju 1781 doszło między nimi do kłótni: kompozytor usiłował zrezygnować, ale spotkał się z odmową; niedługo później odwołano go w rażąco obraźliwy sposób, kopniakiem wymierzonym przez zarządcę. [przypis edytorski]
Mozart, Wolfgang Amadeusz (1756–1791) — austriacki kompozytor, zaliczany do tzw. klasyków wiedeńskich. [przypis edytorski]
Mozart, Wolfgang Amadeusz (1756–1791) — kompozytor i klawesynista niemiecki. [przypis edytorski]
Mozart, Wolfgang Amadeusz (1756–1791) — wybitny kompozytor austriacki, zaliczany do tzw. klasyków wiedeńskich. [przypis edytorski]
mozgi (reg.) — mózg. [przypis edytorski]
mozół — trud. [przypis edytorski]
mozół — wysiłek, zwł. męczący a monotonny. [przypis edytorski]
mozo (hiszp.) — chłopak, młodzieniec; służący, posługacz, chłopiec na posyłki. [przypis edytorski]
mozoła (a. mozół) — trud. [przypis edytorski]
mozoła (przestarz.) — dziś: rodz. m. mozół; trud. [przypis edytorski]
mozoł — mozół, trud. [przypis edytorski]
mozolić się — trudzić się. [przypis edytorski]
mozos de campo (hiszp.) — młodzi ludzie ze wsi. [przypis edytorski]
Mozyr a. Mozyrz — miasto położone nad Prypecią, w płd. części dzisiejszej Białorusi. [przypis edytorski]
Mozyr, dziś pol. Mozyrz, brus. Мазыр — miasto położone nad Prypecią, w płd. części dzisiejszej Białorusi. [przypis edytorski]
Mozyrskie — rejon położonego nad Prypecią miasta Mozyrz w ob. Białorusi; w czasach caratu: powiat mozyrski w guberni mińskiej. [przypis edytorski]
mraka (daw., gw.) — dokuczliwy deszcz, szaruga; mgła, brak widoczności. [przypis edytorski]
mraka (reg. daw.) — mgła, szaruga. [przypis edytorski]
Mr (ang.) — skrót od mister: pan. [przypis edytorski]
Mr. (ang.) — skrót od mister: pan. [przypis edytorski]
mrg. nowop. — skrót od: morga nowopolska (dawna jednostka powierzchni gruntu, równa 0,56 ha). [przypis edytorski]
Mr Hyde — bohater powieści Roberta Louisa Stevensona Doktor Jekyll i pan Hyde (1886) mroczne alter ego doktora Jekylla, obudzone wskutek eksperymentów medycznych. [przypis edytorski]
mrówię — dziś: mrowie, tj. wielka ilość (mrówek). [przypis edytorski]
mrówię — dziś popr.: mrowie. [przypis edytorski]
mrówisko — dziś popr. pisownia: mrowisko. [przypis edytorski]
mrówki — o wielkich mrówkach gromadzących złoto i o Arymaspach walczących o nie z gryfami wspomina Herodot. [przypis edytorski]
mrówkolew — drapieżny owad znany z tego, że w postaci larwalnej ukrywa się zakopany na dnie lejkowatego dołka z piasku, czyhając na przechodzące mrówki, którymi się żywi. [przypis edytorski]
mróz go zajął po pacierzu — przeleciał go dreszcz po plecach (po kręgosłupie). [przypis edytorski]
mrocznia — tu: mrok, ciemność (lm: te mrocznie). [przypis edytorski]
mroczniejszą dusza jego zda się — dziś z M.: mroczniejsza (…) zda się. [przypis edytorski]
mroczyć (daw.) — wprawiać w zamroczenie. [przypis edytorski]
mroki — dziś popr. forma N.lm: mrokami. [przypis edytorski]
mrokiem — o zmroku, wieczorem. [przypis edytorski]
mrok padał — zmrok zapadał. [przypis edytorski]
mrowić się (gw.) — wić się. [przypis edytorski]
mrowie (daw.) — skupisko, chmara. [przypis edytorski]
Mrożek, Sławomir (1930–2013) — dramatopisarz, autor opowiadań satyrycznych oraz rysownik, znany ze specyficznej odmiany absurdalnego humoru. Autor m. in. dramatów Tango i Emigranci. [przypis edytorski]
Mrozowska, Jadwiga (1880–1966) — aktorka, śpiewaczka. [przypis edytorski]
Mrs. (ang.) — skrót od mistress: pani. [przypis edytorski]
Mrs Hoover będzie dopiero w marcu — od roku 1793 do 1933 włącznie wszyscy prezydenci Stanów Zjednoczonych obejmowali urząd 4 marca (lub następnego dnia, jeśli była to niedziela); od roku 1937 ceremonia odbywa się 20 stycznia. [przypis edytorski]
Mrs Sidney Webb — chodzi o Beatrice Webb (1858–1943), brytyjską socjalistkę, która wraz z mężem, lewicowym politykiem Sidneyem Webbem, założyła London School of Economics. [przypis edytorski]
mruczno mi było (daw.) — byłem niezadowolony. [przypis edytorski]
mruk (pot.) — człowiek małomówny i nietowarzyski. [przypis edytorski]
mruży oczami — raczej: mruży oczy a. mruga oczami. [przypis edytorski]
mrzeć — umierać. [przypis edytorski]
mrze — dziś: umiera. [przypis edytorski]
Mścibow, właśc. Mścibów — dziś wieś Мсцібава w zach. części Białorusi, daw. miasteczko z zamkiem. [przypis edytorski]
mścić — dziś popr.: mścić się. [przypis edytorski]
mścić się czego (starop. forma) — mścić się za co (za śmierć szwedzkiego królewicza). [przypis edytorski]
mścić się czego (starop.) — mścić się za co. [przypis edytorski]
mściemy, (…) bieżemy (starop. forma) — mścimy, bieżymy [tj. zdążamy]. [przypis edytorski]
mści (starop. forma) — mścij. [przypis edytorski]
mściwce — mściwcy; mściciele. [przypis edytorski]
msgr — skrót od monsignore (wł.), tytułu honorowego przysługującego niektórym dostojnikom Kościoła katolickiego. [przypis edytorski]
m'sieur (fr. monsieur) — pan. [przypis edytorski]
mskłe… sudna (daw.) — chyże czajki, czółna. [przypis edytorski]
m. — skrót od łac. meridiei: południa. [przypis edytorski]
MSW — Ministerstwo Spraw Wewnętrznych. [przypis edytorski]
mszą — daw. forma B.r.ż.; dziś (na) mszę. [przypis edytorski]
mszą — dziś popr. forma B. lp: mszę. [przypis edytorski]
mszą — dziś popr. forma D.lp: mszę. [przypis edytorski]
mszą (starop. B. lp, r.ż.) — dziś: mszę. [przypis edytorski]
mszą (starop. forma) — dziś B.lp r.ż.: mszę. [przypis edytorski]
mszał — podstawowa księga liturgiczna w kościele katolickim, według której odprawiana jest msza. [przypis edytorski]
mszał (rel.) — księga liturgii katolickiej, zawierająca teksty mszy i przepisy jej odprawiania. [przypis edytorski]
mszał (włśc. Mszał Rzymski, łac. Missale Romanum) — podstawowa księga liturgiczna w kościele katolickim, służąca do odprawiania mszy. [przypis edytorski]
msza pasterska — też: pasterka; msza odprawiana w kościele katolickim o północy w Boże Narodzenie. [przypis edytorski]
msza solenna — msza podniosła, uroczysta. [przypis edytorski]
mszcząc ich śmierci — dziś: mszcząc się za ich śmierć. [przypis edytorski]
Mszczuj — Mestwin I (ok. 1220–1294), książę pomorski. [przypis edytorski]
mszę u Barbary — w kijowskim monasterze św. Michała Archanioła o Złotych Kopułach, ważnym ukraińskim miejscu pielgrzymkowym, słynnym z relikwii św. Barbary (ukr. Варвара Великомучениця). [przypis edytorski]
M. S. Z. — Ministerstwo Spraw Zagranicznych. [przypis edytorski]
MSZ — Ministerstwo Spraw Zagranicznych. [przypis edytorski]
mszów — mszy. [przypis edytorski]
mūčelninkė — kankinė [przypis edytorski]
mūka (brus.) — kančia. [przypis edytorski]
mūrinis — čia: didelis. [przypis edytorski]
mūs — čia: mūsų. [przypis edytorski]
mūs’ — trump.: mūsų. [przypis edytorski]
mūsų gadinė — mūsų laikų [przypis edytorski]
mu (…) beł rad (starop.) — był mu rad; był mu przychylny. [przypis edytorski]
mučyti (brus.) — kankinti. [przypis edytorski]
Mucha, Alfons Maria (1860–1939) — czeski malarz, grafik i plakacista, przedstawiciel secesji; projektant czeskiego godła państwowego. [przypis edytorski]
muchacho (hiszp.) — chłopak; młodzieniec. [przypis edytorski]